Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει γίνει, άθελά του, το «πρόσωπο» για τα ομόλογα που εκδίδει η ΕΕ.

Όχι επειδή ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι φίλος της ΕΕ. Αλλά επειδή οι εμπορικοί του δασμοί και η απρόβλεπτη εξωτερική του πολιτική -από απειλές προσάρτησης της Γροιλανδίας έως πολεμικές ενέργειες στη Μέση Ανατολή- ωθούν τους ανήσυχους επενδυτές να αγοράζουν περισσότερο ευρωπαϊκό χρέος. Αυτό αποτελεί ευχάριστη εξέλιξη για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς αυξάνει τον σχεδιαζόμενο δανεισμό της για να αναλάβει νέες αποστολές, όπως η χρηματοδότηση της άμυνας και η στήριξη της Ουκρανίας απέναντι στη ρωσική εισβολή.

Το επιχείρημα των Βρυξελλών είναι το εξής: Η αργή, βασισμένη στη συναίνεση λήψη αποφάσεων της ΕΕ αποτελεί προπύργιο σταθερότητας σε έναν «τραμπικό» κόσμο που έχει ανατρέψει την παγκόσμια τάξη. Και μπορεί κανείς να επενδύσει σε αυτή τη σταθερότητα μέσω των ευρωομολόγων.

Το επιχείρημα φαίνεται να αποδίδει. Διαχειριστές κεφαλαίων από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ασία, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Ωκεανία αγόρασαν το 43% των ευρωομολόγων που δημοπράτησε η Επιτροπή από τις αρχές του 2026, σύμφωνα με στοιχεία που είδε το POLITICO.

Αυτό αποτελεί αύξηση κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τον μέσο όρο των τελευταίων έξι ετών, φέρνοντας τον επίτροπο Προϋπολογισμού της ΕΕ, Πιότρ Σεραφίν, σε ευνοϊκή θέση ενόψει της περιοδείας του στα μέσα Απριλίου σε Χονγκ Κονγκ, Μαλαισία και Σιγκαπούρη για την προώθηση ευρωομολόγων. Η Επιτροπή εξέδωσε ομόλογα ύψους 52 δισ. ευρώ από τις αρχές του 2026, έναντι 44 δισ. ευρώ την ίδια περίοδο το 2025.

«Υπάρχει αυξανόμενη ζήτηση για την “Ευρώπη”, για τη σύνδεσή της με τον σεβασμό της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες και αξίες. Και κατά συνέπεια αυξάνεται και η ζήτηση για τα ομόλογα της ΕΕ», δήλωσε στο POLITICO ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ υπό καθεστώς ανωνυμίας.

Παρόμοια τάση παρατηρείται και στα ταμεία διάσωσης της ευρωζώνης – τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθεροποίησης. Από το 2010 έχουν εκδώσει συνολικά 566 δισ. ευρώ και το 2025 πούλησαν σε χώρες εκτός ΕΕ ποσά-ρεκόρ, σύμφωνα με στοιχεία του ESM.

Από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ άρχισαν να βομβαρδίζουν το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, κεντρικές τράπεζες, κυβερνήσεις και διεθνείς επενδυτές έχουν πουλήσει καθαρά πάνω από 80 δισ. δολάρια σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η ΕΕ αξιοποιεί τις εξελίξεις αυτές για να ενισχύσει την εικόνα της ως ασφαλές καταφύγιο για ανήσυχους επενδυτές.

«Οι ηγέτες της ΕΕ προβάλλουν ότι η Ευρώπη είναι προβλέψιμη ως προς την πολιτική της, και αυτό, στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, είναι κάτι που πολλοί επενδυτές λαμβάνουν υπόψη», δήλωσε ο Κεν Ίγκαν από τον οίκο αξιολόγησης KBRA.

Η πώληση αμερικανικών ομολόγων δεν συνιστά μαζική έξοδο. Η αγορά αμερικανικών κρατικών τίτλων φτάνει περίπου τα 31 τρισ. δολάρια, ενώ η αγορά ομολόγων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μετά βίας αγγίζει το 1 τρισ. ευρώ.

Ωστόσο, η αυξανόμενη ζήτηση για ευρωομόλογα, σε συνδυασμό με την υψηλή πιστοληπτική αξιολόγηση, επιτρέπει στην Επιτροπή να δανείζεται φθηνότερα από πολλές υπερχρεωμένες κυβερνήσεις της ΕΕ. Ως ένδειξη εμπιστοσύνης των αγορών, η διαφορά απόδοσης μεταξύ των ομολόγων της Επιτροπής και των γερμανικών —που θεωρούνται τα ασφαλέστερα στην ευρωζώνη— έχει μειωθεί στις περίπου 40 μονάδες βάσης, από 70 το 2022.

Αντίθετα, τα αμερικανικά ομόλογα προσφέρουν premium άνω των 130 μονάδων βάσης σε σχέση με τα γερμανικά.

Βεβαίως, δεν ευθύνονται μόνο οι ανησυχίες για την πολιτική Τραμπ. Ορισμένοι επενδυτές αγοράζουν ομόλογα της ΕΕ λόγω χαμηλού κινδύνου, ενώ η αυξημένη έκδοση έχει βελτιώσει και τη ρευστότητα της αγοράς.

Χωρίς το κοινό χρέος, οι κυβερνήσεις θα δυσκολεύονταν να αντιμετωπίσουν τις διαδοχικές κρίσεις. Το ευρωπαϊκό χρέος χρηματοδότησε το ταμείο ανάκαμψης ύψους 650 δισ. ευρώ μετά την πανδημία, δάνεια 150 δισ. ευρώ για ενίσχυση των αμυντικών δαπανών και πακέτο 90 δισ. ευρώ για την Ουκρανία – που σήμερα μπλοκάρεται από την Ουγγαρία.

Η αυξανόμενη ζήτηση για ευρωομόλογα ενισχύει και τη φιλοδοξία της ΕΕ να ανταγωνιστεί το δολάριο ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Το δολάριο διατηρεί αυτή τη θέση εδώ και δεκαετίες, από τη συμφωνία του Bretton Woods το 1944.

Παραμένει το κυρίαρχο νόμισμα με περίπου 56% των παγκόσμιων αποθεμάτων, έναντι περίπου 20% του ευρώ. Ωστόσο, η Επιτροπή επιδιώκει να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία για να προσελκύσει επενδυτές και να ενισχύσει τη διεθνή επιρροή της.

«Όταν οι επενδυτές προσπαθούν σταδιακά να αποσυνδεθούν από το δολάριο για λόγους σταθερότητας, στρέφονται προς το ευρώ», ανέφερε ο αξιωματούχος της ΕΕ.

Η άνοδος του ευρωπαϊκού χρέους

Το ταμπού της έκδοσης κοινού χρέους στην ΕΕ κατέρρευσε μετά την πανδημία, έπειτα από χρόνια αντιδράσεων – κυρίως από χώρες της Βόρειας Ευρώπης.

Οι εκδόσεις ευρωομολόγων συνεχίστηκαν, καθώς χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία είναι υπερχρεωμένες για να αντιμετωπίσουν μόνες τους τις κρίσεις. Και οι πιέσεις δεν αναμένεται να μειωθούν, λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων και των απειλών των ΗΠΑ για αποχώρηση από την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Παράλληλα, η ΕΕ επιδιώκει να ενισχύσει την οικονομία της για να ανταγωνιστεί ΗΠΑ και Κίνα – μια προσπάθεια που θα απαιτούσε περίπου 800 δισ. ευρώ ετησίως, σύμφωνα με τον Μάριο Ντράγκι.

Αν και αυτό το επίπεδο επενδύσεων παραμένει μακρινό, η Επιτροπή -που είναι πλέον ο τρίτος μεγαλύτερος εκδότης ομολόγων με αξιολόγηση AAA- αναμένεται να συνεχίσει τις εκδόσεις χρέους.

Στον νέο επταετή προϋπολογισμό από το 2028, οι Βρυξέλλες άφησαν να εννοηθεί ότι θα χρησιμοποιήσουν ευρωομόλογα για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας και τη διαχείριση κρίσεων. Ωστόσο, χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία αντιδρούν σε περαιτέρω κοινό δανεισμό.

Μέχρι να συμφωνηθεί ο νέος προϋπολογισμός, οι επενδυτές αναμένουν την Επιτροπή να συνεχίσει τις εκδόσεις, με στόχο 160 δισ. ευρώ σε ευρωομόλογα φέτος – 10 δισ. περισσότερα από το 2025.

«Η παγκόσμια αγορά φοβάται όλο και περισσότερο το δολάριο. Αναζητά εναλλακτικές», δήλωσε ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. «Ας της προσφέρουμε ευρωπαϊκό χρέος».

Διαβάστε επίσης:

Εκεχειρία στη Μέση Ανατολή: Θύελλα στο Ισραήλ – Για «ήττα» κατηγορεί η αντιπολίτευση τον Νετανιάχου

Συνεχίζονται οι επιθέσεις στον Λίβανο, πυρ ομαδόν κατά Νετανιάχου στο Ισραήλ – Την Παρασκευή η έναρξη των συνομιλίων – Όλες οι εξελίξεις

Η Χεζμπολάχ σταματά τις επιθέσεις μετά τη συμφωνία για εκεχειρία – Ο στρατός καλεί τους εκτοπισμένους να μην επιστρέψουν στο νότιο Λίβανο

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.