Συνάντηση ηγετών και στελεχών της κεντροαριστεράς φιλοξένησε η Βαρκελώνη την προηγούμενη Παρασκευή και το Σάββατο στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Προοδευτικής Κινητοποίησης, σε μία προσπάθεια να ενεργοποιηθούν τα προοδευτικά κινήματα και να διαμορφωθεί ένα διεθνές προοδευτικό μέτωπο απέναντι στην άνοδο της ακροδεξιάς.

Στη συγκέντρωση έδωσαν το παρών πάνω από 6.000 συμμετέχοντες από 40 χώρες, μεταξύ των οποίων ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ, ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα ντε Σίλβα και η πρόεδρος του Μεξικού Κλαούντια Σέινμπαουμ Πάρντο. Από την Ελλάδα, μεταξύ άλλων παρευρέθηκαν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, η βουλευτής της Νέας Αριστεράς Έφη Αχτσιόγλου, ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας και ο πρώην Πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου.

Στην ατζέντα βρέθηκε η υπεράσπιση της δημοκρατίας και της ειρήνης, η φορολόγηση των δισεκατομμυριούχων, η λειτουργία του ΟΗΕ, η προστασία του περιβάλλοντος και η αντιμετώπιση των ανισοτήτων.

Ο προοδευτικός πολιτικός κόσμος σε κρίση

Υπάρχει όμως περιθώριο για την κεντροαριστερά να ανακάμψει; Η ακροδεξιά δείχνει να συνεχίζει να κερδίζει έδαφος τόσο στην Ευρώπη όσο και διεθνώς. Από την Εθνική Συσπείρωση της Γαλλίας και το AfD της Γερμανίας, που εμφανίζονται πρώτοι σε πολλές μετρήσεις, μέχρι τον Τραμπ που επανεξελέγη στις ΗΠΑ και τον Χαβιέρ Μιλέι, ο οποίος επικράτησε στην Αργεντινή υποσχόμενος να «πριονίσει» το κοινωνικό κράτος, οι συντηρητικές δυνάμεις καλπάζουν, ενώ οι προοδευτικές υποχωρούν. Ακόμη και στην Ουγγαρία, όπου ο Όρμπαν ηττήθηκε μετά από 16 χρόνια παραμονής στην εξουσία, το αποτέλεσμα μπορεί να προκαλεί αισιοδοξία στον προοδευτικό χώρο, αφού συνετρίβη η κυβέρνηση που έχει συνδεθεί με την ακροδεξιά, τη διαφθορά και την έλλειψη λογοδοσίας, ωστόσο η αριστερά δεν εξέλεξε κανέναν βουλευτή. Σημειώνεται βέβαια ότι ορισμένοι αριστεροί σχηματισμοί αποσύρθηκαν για να στηρίξουν το Πέτερ Μαγιάρ, ώστε να ανατραπεί ο Όρμπαν. Ωστόσο, η αδυναμία του προοδευτικού χώρου να αποτελέσει εναλλακτική στη βαθιά συντήρηση θα πρέπει μάλλον να προβληματίσει την αριστερά.

Μπορεί λοιπόν στην παρούσα φάση, υπό τις δεδομένες συνθήκες, η κεντροαριστερά να ανατρέψει τους συσχετισμούς, να αποτελέσει τροχοπέδη στην άνοδο του συντηρητισμού και να επανέλθει στο πολιτικό τοπίο ως ισχυρός πόλος; Οι προκλήσεις δείχνουν ότι το εγχείρημα είναι αρκετά σύνθετο και έχει πολλές δυσκολίες να αντιμετωπίσει, αλλά ταυτόχρονα διαμορφώνονται προοπτικές που καθιστούν την προσπάθεια εφικτή.

Οι προκλήσεις

Η διεθνής αστάθεια, οι πολεμικές συγκρούσεις που ξεσπούν συνεχώς και η διαρκής έξαρση του μεταναστευτικού ζητήματος προκαλούν ανησυχία και φόβο σε όλο και μεγαλύτερη μερίδα του πληθυσμού. Σε τέτοιες συνθήκες ο λαϊκισμός και η ακροδεξιά βρίσκουν πρόσφορο έδαφος να επεκταθούν, είτε χρησιμοποιώντας τις μειονότητες και τους ξένους ως αποδιοπομπαίους τράγους, είτε με υποσχέσεις για μαζικές απελάσεις, εκτόξευση αμυντικών δαπανών, κλείσιμο συνόρων, περικοπές επιδομάτων προς τους ξένους κ.α.

Την ίδια στιγμή, σε καταστάσεις μαζικής αγωνίας για τις διεθνείς εξελίξεις, ζητήματα που συγκροτούν την ατζέντα της αριστεράς, όπως το περιβάλλον, η ισότητα, η αλληλεγγύη και τα εργασιακά δικαιώματα παύουν να αποτελούν προτεραιότητα για την κοινωνία. Αντίθετα, για όλο και περισσότερους προέχει η ατομική επιβίωση και η ασφάλεια, ενώ όροι όπως η «παγκόσμια ειρήνη» ακούγονται πιο πολύ ως ευχολόγια παρά ως χειροπιαστή πρόταση.

Ένα ακόμη στοίχημα είναι το αν θα μπορούσε πράγματι ο προοδευτικός κόσμος να συσπειρωθεί απέναντι στον κίνδυνο της ακροδεξιάς. Η πολυδιάσπαση — όπως εκείνη του ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα — δεν αποτελεί τάση μόνο της εγχώριας αριστεράς. Το παράδειγμα της Γαλλίας όπου οι αριστερές δυνάμεις της χώρας συσπειρώθηκαν για να αντιμετωπίσουν την Λεπέν και τελικά, παρότι η στρατηγική πέτυχε, αδυνατούσαν για εβδομάδες να συμφωνήσουν σε ένα κοινό πρόσωπο για τη θέση του Πρωθυπουργού είναι ενδεικτικό. Στην περίπτωση της Παγκόσμιας Προοδευτικής Κινητοποίησης η σύγκλιση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη, αφού στην εξίσωση μπαίνουν οι διεθνείς σχέσεις και τα επιμέρους προβλήματα και συμφέροντα διαφόρων κρατών και οργανώσεων. Για παράδειγμα, η Ισπανία του Σάντσεθ έκλεισε τον εναέριο χώρο της για αμερικανικά αεροσκάφη που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Θα ήταν εξίσου εύκολο να πράξει το ίδιο η Ελλάδα αν είχε μία κεντροαριστερή κυβέρνηση δεδομένου του εκτοπίσματος της χώρας και της γεωγραφικής της θέσης;

Οι ευκαιρίες

Ταυτόχρονα πάντως, δειλά δειλά αρχίζουν να παρουσιάζονται κάποιες προοπτικές για τα προοδευτικά κινήματα. Ένας από τους λόγους που η κεντροαριστερά κατακρημνίστηκε, ήταν ότι δοκιμάστηκε για χρόνια, απογοήτευσε και ο κόσμος της γύρισε την πλάτη. Τώρα όμως δοκιμάζεται ήδη η ακροδεξιά και αποδεικνύεται ότι οι λύσεις που έταξε δεν ήταν τόσο εύκολο να εφαρμοστούν.

Ο Ντόναλντ Τραμπ υποσχέθηκε να τελειώσει όλους τους πολέμους και τελικά ενέπλεξε τις ΗΠΑ σε μία αδιέξοδη κατάσταση στη Μέση Ανατολή με την επίθεση κατά του Ιράν. Η λίστα Επστάιν, στην οποία εντοπίζεται το όνομα του Αμερικανού προέδρου, παραμένει αγκάθι για την Ουάσινγκτον. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν τον Ντόναλντ Τραμπ να υποχωρεί συνεχώς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, σε λίγους μήνες και είναι αρκετά πιθανό να του στερήσουν το Κογκρέσο.

Παράλληλα, η ακροδεξιά Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτια Μελόνι, υπέστη στρατηγική ήττα πριν μερικές εβδομάδες σε δημοψήφισμα με το ερώτημα της Συνταγματικής Αναθεώρησης για μεταρρυθμίσεις στη δικαιοσύνη. Η αποτυχία οδήγησε σε κλυδωνισμούς την κυβέρνησή της. Δυτικότερα, στη Γαλλία, η Μαρίν Λεπέν, σύμβολο της ακροδεξιάς στη χώρα, κρίθηκε ένοχη τον Μάρτιο του 2025 για κατάχρηση δημοσίου χρήματος από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και της επιβλήθηκε πενταετής στέρηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι με άμεση ισχύ. Ακόμη σημειώνεται ότι στο ακροδεξιό στρατόπεδο δείχνουν να καταγράφονται τριγμοί αφού η Ιταλία της Μελόνι απαγόρευσε στις ΗΠΑ να χρησιμοποιεί συγκεκριμένες βάσεις της χώρας για τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

Η ακροδεξιά λοιπόν μοιάζει συνολικά να μετατρέπεται στο σύστημα και να εναγκαλίζεται με τη διαφθορά που είχε υποσχεθεί να καταπολεμήσει. Η αριστερά και οι προοδευτικές δυνάμεις ίσως έχουν μία πρωτοφανή ευκαιρία να παρουσιάσουν έναν εναλλακτικό πόλο, ώστε να σταματήσουν την προέλαση της ακροδεξιάς και να επιστρέψουν ως κεντρικός παράγοντας στο πολιτικό τοπίο. Μένει να φανεί αν θα έχουν τη βούληση να το επιχειρήσουν και αν θα το πετύχουν.

Διαβάστε επίσης:

Διπλωματική πηγή: Δεν υπάρχει καμία συμφωνία για την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αλβανία

Μητσοτάκης: Η Ευρώπη στέκεται στο πλευρό της Ουκρανίας από την αρχή του πολέμου

«Τι σημαίνει να είσαι αριστερός σήμερα» – Ο ορισμός κατά τον Τσίπρα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.