Η συνεχιζόμενη ακρίβεια σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες φαίνεται να επηρεάζει ολοένα και πιο έντονα τη συμπεριφορά των καταναλωτών, με τα στοιχεία του ΙΟΒΕ να αποτυπώνουν μια κοινωνία που αντιμετωπίζει αυξανόμενη οικονομική πίεση και περιορίζει σταδιακά τις δαπάνες της. Η νέα υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης τον Απρίλιο έρχεται να ενισχύσει την εικόνα κόπωσης που εμφανίζει η αγορά, παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις περί ανθεκτικότητας της οικονομίας και θετικών ρυθμών ανάπτυξης.

Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης διαμορφώθηκε στις -54,7 μονάδες από -52,5 τον Μάρτιο, καταγράφοντας νέα πτώση και διατηρώντας την Ελλάδα στην τελευταία θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την αισιοδοξία των πολιτών για την οικονομία. Πρόκειται για μια επίδοση που, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, φέρνει τους Έλληνες καταναλωτές σε χειρότερη θέση ακόμη και σε σχέση με χώρες που αντιμετωπίζουν επίσης υψηλές πληθωριστικές πιέσεις, όπως η Ρουμανία και η Σλοβενία.

Πίσω από τους αριθμούς, αποτυπώνεται μια καθημερινότητα που γίνεται ολοένα πιο δύσκολη για μεγάλο μέρος των νοικοκυριών. Η ακρίβεια δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην ενέργεια ή στα καύσιμα, αλλά επεκτείνεται σε τρόφιμα, στέγαση, υπηρεσίες και βασικές ανάγκες, δημιουργώντας ένα περιβάλλον συνεχούς ανασφάλειας. Οι καταναλωτές δηλώνουν ότι η οικονομική τους κατάσταση έχει επιδεινωθεί αισθητά μέσα στον τελευταίο χρόνο, ενώ η προοπτική βελτίωσης μοιάζει να απομακρύνεται.

Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΟΒΕ, επτά στους δέκα πολίτες θεωρούν ότι το οικονομικό τους επίπεδο επιδεινώθηκε το τελευταίο δωδεκάμηνο. Ο σχετικός δείκτης υποχώρησε στις -55,1 μονάδες, επιβεβαιώνοντας ότι η πίεση στα εισοδήματα παραμένει ισχυρή. Ταυτόχρονα, σχεδόν το 69% των νοικοκυριών εκτιμά ότι η οικονομική του κατάσταση θα συνεχίσει να χειροτερεύει και το επόμενο διάστημα.

Η εικόνα αυτή προκαλεί εύλογα ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο τα μέτρα στήριξης που έχουν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα επαρκούν για να ανακουφίσουν ουσιαστικά τα νοικοκυριά. Παρά τη σταδιακή αποκλιμάκωση του γενικού πληθωρισμού σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, οι τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και οι πολίτες φαίνεται να βιώνουν καθημερινά τη μείωση της αγοραστικής τους δύναμης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το στοιχείο των πληθωριστικών προσδοκιών. Περισσότεροι από επτά στους δέκα καταναλωτές θεωρούν ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται το επόμενο διάστημα, γεγονός που ενισχύει το αίσθημα αβεβαιότητας και λειτουργεί αποτρεπτικά ακόμη και για βασικές καταναλωτικές αποφάσεις.

Η πίεση αυτή μεταφέρεται άμεσα στην πραγματική οικονομία. Τα νοικοκυριά περιορίζουν δαπάνες, αναβάλλουν αγορές και αποφεύγουν μεγάλες οικονομικές κινήσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το 58% δηλώνει ότι σκοπεύει να μειώσει περαιτέρω τις δαπάνες του, ενώ η πρόθεση για σημαντικές αγορές εμφανίζεται αισθητά αποδυναμωμένη.

Την ίδια στιγμή, η αποταμίευση φαίνεται να αποτελεί πλέον πολυτέλεια για την πλειονότητα των πολιτών. Ο σχετικός δείκτης κατρακύλησε στις -74,9 μονάδες, με σχεδόν εννέα στα δέκα νοικοκυριά να δηλώνουν ότι δεν θεωρούν πιθανό να καταφέρουν να αποταμιεύσουν μέσα στο επόμενο έτος. Αντίθετα, αυξάνονται όσοι αναφέρουν ότι αναγκάζονται να χρησιμοποιούν υπάρχουσες αποταμιεύσεις προκειμένου να καλύψουν καθημερινές ανάγκες.

Η εικόνα αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν συνδυαστεί με τα στοιχεία για τη στεγαστική αγορά και τις ιδιωτικές επενδύσεις των νοικοκυριών. Η πρόθεση αγοράς ή κατασκευής κατοικίας παραμένει εξαιρετικά χαμηλή, ενώ μειωμένες εμφανίζονται και οι δαπάνες για ανακαινίσεις ή βελτιώσεις κατοικιών.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα τόσο με την αύξηση του κόστους ζωής όσο και με τη σημαντική άνοδο των τιμών ακινήτων και επιτοκίων. Για πολλά νοικοκυριά, η απόκτηση κατοικίας ή ακόμη και η αναβάθμιση της υπάρχουσας μοιάζει πλέον οικονομικά απρόσιτη. Το γεγονός αυτό επηρεάζει όχι μόνο την κατανάλωση αλλά και ευρύτερους κλάδους της οικονομίας, όπως οι κατασκευές, το λιανεμπόριο και η αγορά υλικών.

Παράλληλα, οι πολίτες εμφανίζονται ολοένα πιο αβέβαιοι για το μέλλον. Σχεδόν δύο στους τρεις δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να προβλέψουν την οικονομική τους πορεία, γεγονός που ενισχύει τη στάση αναμονής και τον περιορισμό των εξόδων.

Αν και οι προβλέψεις για την ανεργία εμφανίζονται ελαφρώς βελτιωμένες σε σχέση με προηγούμενες μετρήσεις, η συνολική εικόνα της έρευνας παραμένει ιδιαίτερα επιβαρυμένη. Η ελληνική οικονομία μπορεί να καταγράφει θετικούς μακροοικονομικούς δείκτες, ωστόσο η εικόνα που μεταφέρουν τα νοικοκυριά δείχνει ότι η καθημερινότητα εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από ανασφάλεια, αδυναμία αποταμίευσης και περιορισμένη κατανάλωση.

Οι επόμενοι μήνες αναμένεται να αποτελέσουν κρίσιμο τεστ για την αγορά και την αντοχή των νοικοκυριών, καθώς η επιμονή της ακρίβειας συνεχίζει να επηρεάζει όχι μόνο την αγοραστική δύναμη αλλά και τη συνολική ψυχολογία της κοινωνίας.

Διαβάστε επίσης:

Πρώτο «καμπανάκι» για τον τουρισμό από το «Ελ. Βενιζέλος» – Ο πόλεμος φρενάρει την επιβατική κίνηση

Πιερρακάκης στο Reuters: Τον Ιούνιο η πρόωρη αποπληρωμή δανείων 6,9 δισ. ευρώ του πρώτου μνημονίου

Brain Gain: Τι είναι τα φορολογικά κίνητρα για όσους επιστρέψουν ακόμα και για εργασία στο δημόσιο  

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.