Τρεις μήνες αφότου οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ πραγματοποίησαν επίθεση στο Ιράν, ο αποκλεισμός των ΗΠΑ και η λαβή της Τεχεράνης στο Στενό του Ορμούζ έχουν δημιουργήσει αδιέξοδο, με καμία από τις δύο πλευρές να μην υποχωρεί, με τον οικονομικό πόνο να επιδεινώνεται και τον κίνδυνο ανανέωσης του πολέμου να αυξάνεται, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters.

Μια αυξανόμενη ανησυχία μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής δεν είναι το αν μια συμφωνία είναι κοντά, αλλά για πόσο καιρό μπορούν να διαρκέσουν οι εντάσεις πριν ένας λανθασμένος υπολογισμός από την Ουάσινγκτον ή την Τεχεράνη προκαλέσει νέα σύγκρουση.

Οι εκκλήσεις για ένα νέο χτύπημα γίνονται όλο και πιο έντονες στις ΗΠΑ και το Ισραήλ, με ορισμένους αξιωματούχους να υποστηρίζουν ότι η αυξημένη πίεση θα μπορούσε να αποδυναμώσει την επιρροή της Τεχεράνης και να αναγκάσει το Ιράν να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

«Υπάρχει ένα σημαντικό πρόβλημα με αυτή τη θεωρία: Την έχουμε ήδη δοκιμάσει, επανειλημμένα, και το Ιράν δεν συνθηκολόγησε», δήλωσε ο Ντάνι Σιτρινόβιτς, ανώτερος ερευνητής για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ και πρώην επικεφαλής του παραρτήματος Ιράν στις Ισραηλινές Αμυντικές Υπηρεσίες Πληροφοριών.

«Βρισκόμαστε σε έναν πόλεμο φθοράς με την προοπτική μιας νέας επίθεσης ΗΠΑ-Ισραήλ να αυξάνεται μέρα με τη μέρα», δήλωσε ένας περιφερειακός αξιωματούχος.

Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι οι παραχωρήσεις στο πυραυλικό τους πρόγραμμα, οι πυρηνικές τους δυνατότητες ή ο έλεγχος των Στενών δεν αποτελούν εργαλεία πολιτικής, αλλά ιδεολογικούς πυλώνες της επιβίωσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας – η παραίτησή τους δεν είναι συμβιβασμός, είναι παράδοση.

Αυτό εξηγεί, είπε ο Σιτρινόβιτς, γιατί ακόμη και η παρατεταμένη στρατιωτική αντιπαράθεση δεν έχει καταφέρει να απομακρύνει την Τεχεράνη από τις κόκκινες γραμμές της και γιατί η περαιτέρω κλιμάκωση είναι απίθανο να επιτύχει.

Οι γύροι έμμεσων συνομιλιών με τη μεσολάβηση του Πακιστάν δεν έχουν οδηγήσει σε καμία πρόοδο. Τα κενά παραμένουν τεράστια.

Ο χρόνος ως μοχλός πίεσης και για τις δύο πλευρές

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν το Ιράν να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου για 20 χρόνια και να στείλει τα αποθέματά του στις ΗΠΑ.

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε την Τεχεράνη ότι «ο χρόνος τρέχει», λέγοντας ότι «καλύτερα να κινηθούν ΓΡΗΓΟΡΑ, αλλιώς δεν θα τους μείνει τίποτα». Απείλησε ότι εάν η Τεχεράνη δεν καταφέρει να καταλήξει σε συμφωνία με την Ουάσινγκτον, θα αντιμετωπίσει «μια πολύ δύσκολη στιγμή».

Ο Αλί Βαέζ της Διεθνούς Ομάδας Κρίσεων δήλωσε ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει δείξει προθυμία να κάνει «τις επώδυνες παραχωρήσεις» που απαιτούνται για μια συμφωνία. «Και οι δύο πιστεύουν ότι ο χρόνος είναι με το μέρος τους και έχουν το πάνω χέρι, και αυτή η αντίληψη είναι ακριβώς αυτό που καθιστά μια συμφωνία αδύνατη».

Το αποτέλεσμα είναι ένας πόλεμος αντοχής με επίκεντρο μια από τις πιο κρίσιμες πλωτές οδούς του κόσμου. Πριν από τον πόλεμο, το Στενό μετέφερε περίπου το 25% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και το 20% του υγροποιημένου φυσικού αερίου. Τώρα, με το στενό σχεδόν κλειστό, οι οικονομικές επιπτώσεις αυξάνονται, διαταράσσοντας τον εφοδιασμό.

Ο πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών για το Ιράν, Άλαν Έιρ, ο οποίος συμμετείχε σε προηγούμενες συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν, δήλωσε ότι μια συμφωνία μπορεί να είναι αδύνατη. «Αυτές οι δύο πλευρές δεν θα καταλήξουν ποτέ σε συμφωνία. Ο Τραμπ δεν θέλει απλώς να κερδίσει, θέλει να ταπεινώσει το Ιράν και να θεωρηθεί ότι το έχει συντρίψει».

Η Τεχεράνη θεωρεί το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου και τον έλεγχο του Ορμούζ ως βασικά στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία απαραίτητα για την επιβίωσή της. «Επομένως, το Ιράν είναι αποφασισμένο να χρησιμοποιήσει αυτά τα περιουσιακά στοιχεία για να εγγυηθεί τα συμφέροντά του», δήλωσε ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι η συνθηκολόγηση δεν αποτελεί επιλογή.
«Πολεμάμε, πεθαίνουμε, αλλά δεν δεχόμαστε την ταπείνωση. Η παράδοση είναι θεμελιωδώς ασύμβατη με την ταυτότητα του Ιράν».

Αυξανόμενη πίεση στην οικονομία του Ιράν

Ένας δεύτερος Ιρανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι η Τεχεράνη έχει ήδη κερδίσει – όχι νικώντας την Ουάσινγκτον στρατιωτικά, αλλά αρνούμενη να υποταχθεί. Εβδομάδες αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων απέτυχαν να σπάσουν τη θέληση του Ιράν, ενισχύοντας την άποψή του ότι το πυρηνικό του απόθεμα και ο έλεγχος του Ορμούζ παραμένουν ο πυρήνας της αποτροπής του.

Η παράδοσή τους θα διέλυε αυτή την ισορροπία. «Ο Τραμπ θέλει να κηρύξει τη νίκη, αλλά το Ιράν δεν θα του τη δώσει. Μπορεί η παγκόσμια οικονομία να αντέξει την πίεση; Αυτό είναι το ερώτημα στο οποίο ο Τραμπ οφείλει μια απάντηση στον κόσμο», πρόσθεσε. Περισσότερα χτυπήματα δεν θα άλλαζαν τους υπολογισμούς του Ιράν, απλώς θα επιτάχυναν την κλιμάκωση, είπε, προσθέτοντας ότι το Ιράν δεν θα εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό ούτε θα υποκύψει σε τελεσίγραφα χωρίς συμβιβασμό από την Ουάσινγκτον.

Ωστόσο, πίσω από την προκλητική στάση, ιρανικές πηγές κοντά στο κατεστημένο περιγράφουν μια πιο αντιφατική πραγματικότητα: Η Τεχεράνη δεν θέλει ένα παρατεταμένο σενάριο «χωρίς πόλεμο, χωρίς ειρήνη», καθώς ο πληθωρισμός αυξάνεται, η ανεργία επιδεινώνεται και οι επιθέσεις σε βασικές βιομηχανίες αιμορραγούν μια ήδη πληγείσα οικονομία.

Αντίθετα, είπαν, το Ιράν επιδιώκει μια προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου – ανοίγοντας ξανά το Ορμούζ υπό ιρανική εποπτεία σε αντάλλαγμα για την άρση του αποκλεισμού των ΗΠΑ, πριν αντιμετωπίσει πιο δύσκολα ζητήματα όπως η άρση των κυρώσεων και οι πυρηνικοί περιορισμοί. Οι ΗΠΑ λένε ότι ο τερματισμός του πολέμου πρέπει να αναβληθεί για μεταγενέστερες συνομιλίες.

Σχετικά με το πυρηνικό ζήτημα, ιρανικές πηγές λένε ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να αραιώσει το απόθεμά της των 440 κιλών ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού ή να στείλει μέρος αυτού στο εξωτερικό, κατά προτίμηση στη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να το ανακτήσει εάν η Ουάσινγκτον παραβιάσει οποιαδήποτε συμφωνία. Η Ουάσινγκτον έχει αρνηθεί.

Το Ιράν πιέζει επίσης για μια συντομότερη διακοπή του εμπλουτισμού από την 20ετή απαίτηση της Ουάσινγκτον και πλήρη πρόσβαση σε 30 δισεκατομμύρια δολάρια σε παγωμένα περιουσιακά στοιχεία, αλλά η Ουάσινγκτον έχει συμφωνήσει να απελευθερώσει μόνο το ένα τέταρτο αυτών των περιουσιακών στοιχείων βάσει χρονοδιαγράμματος, πρόσθεσαν οι πηγές.

Η Τεχεράνη επιδιώκει έναν νέο μηχανισμό διακυβέρνησης για το Ορμούζ, απορρίπτοντας την επιστροφή στο προπολεμικό status quo, ενώ οι ΗΠΑ επιμένουν στο άνευ όρων άνοιγμα – χωρίς διόδια, χωρίς βέτο – ένα κενό που μπορεί να αποδειχθεί πιο δύσκολο να γεφυρωθεί από το ίδιο το πυρηνικό ζήτημα.

Ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ και διαπραγματευτής για τη Μέση Ανατολή, λέει ότι ο έλεγχος του Ορμούζ θα είναι το βασικό μέτρο επιτυχίας ή αποτυχίας για την Ουάσινγκτον. Το πώς θα καταλήξει αυτό θα μπορούσε να καθορίσει την εξωτερική πολιτική του Τραμπ, πρόσθεσε, με τον ηγέτη των ΗΠΑ να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στον κίνδυνο να θεωρηθεί ότι έχει χάσει.

Το άνοιγμα της πλωτής οδού χωρίς πολιτική διευθέτηση, πρόσθεσε ο Μίλερ, θα απαιτούσε «παρατεταμένη αμερικανική κατοχή με χερσαίες δυνάμεις σε ιρανικό έδαφος».

Δεν υπάρχει στρατιωτική λύση για το Ορμούζ εκτός από την δαπανηρή επιλογή που ο Τραμπ μπορεί να μην είναι πρόθυμος να αναλάβει, υποστήριξε ο Βάεζ, αφήνοντας τις διαπραγματεύσεις ως τη μόνη βιώσιμη οδό.

Παρά τα επιχειρησιακά οφέλη της αμερικανο-ισραηλινής εκστρατείας, οι επιθέσεις δεν κατάφεραν να επιφέρουν στρατηγικό νοκ άουτ, δήλωσε ο Σιτρινόβιτς.

«Δεν ανατρέψαμε το καθεστώς – έχουμε ένα πιο ριζοσπαστικό. Δεν τερματίσαμε την πυραυλική ικανότητα του Ιράν. Και εξακολουθούν να έχουν το ουράνιο».

Ο ίδιος δήλωσε ότι η υπερεκτίμηση της πίεσης και η υποτίμηση της ανθεκτικότητας της Τεχεράνης ενέχει τους δικούς της κινδύνους.

«Αυξάνει τον κίνδυνο η Ουάσινγκτον να εισέλθει για άλλη μια φορά σε μια αντιπαράθεση αναμένοντας ότι ο εξαναγκασμός θα οδηγήσει σε συνθηκολόγηση και να ανακαλύψει, πολύ αργά, ότι το καθεστώς ήταν προετοιμασμένο να υποστεί πολύ περισσότερο πόνο από ό,τι αναμενόταν», είπε.

Διαβάστε επίσης:

Μακελειό στην Τουρκία: Ένοπλος εξαπέλυσε επίθεση στη Μερσίνη – 6 νεκροί και 8 τραυματίες – Σκότωσε πρώτα την πρώην γυναίκα του (Video)

Σοκ σε βασιλική εκδήλωση στο Ουίνδσορ: 24χρονη ιππέας έχασε τη ζωή της σε επίδειξη παρουσία του βασιλιά Καρόλου

Tο Ιράν ξέρει τι «θα συμβεί σύντομα» λέει ο Τραμπ μετά τη συνεδρίαση του συμβουλίου εθνικής ασφάλειας

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.