Κάθε βράδυ, λίγο πριν κλείσουν τα φώτα στα πρατήρια καυσίμων της Αθήνας, επαναλαμβάνεται η ίδια σχεδόν σκηνή. Οδηγοί κοιτούν την αντλία να ανεβαίνει γρηγορότερα από όσο γεμίζει το ρεζερβουάρ. Ένας επαγγελματίας σταματά στα 20 ευρώ. Μια οικογένεια βάζει «τόσο όσο να βγει η εβδομάδα». Ένας νεαρός μονολογεί ότι πλέον σκέφτεται ακόμα και τη διαδρομή μέχρι τη δουλειά. Και κάπου, λίγα χιλιόμετρα μακριά, στα υπουργικά γραφεία της Αθήνας, οι αριθμοί των φορολογικών εσόδων γράφουν νέο ρεκόρ…

Αυτή είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική εικόνα της σημερινής Ελλάδας. Μια χώρα όπου το κράτος εμφανίζεται ισχυρότερο από ποτέ δημοσιονομικά, αλλά η κοινωνία αισθάνεται ολοένα και πιο αδύναμη οικονομικά. Μια οικονομία που παράγει υπερπλεονάσματα για το Δημόσιο, την ώρα που τα νοικοκυριά λειτουργούν πλέον με όρους μόνιμου ελλείμματος.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Τα φορολογικά έσοδα του ελληνικού κράτους, από περίπου 50 δισεκατομμύρια ευρώ το 2021 εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 72 δισεκατομμύρια το 2025. Πρόκειται για μία εκρηκτική αύξηση άνω των 20 δισ. ευρώ μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια. Η κυβέρνηση παρουσιάζει αυτή την εικόνα ως απόδειξη οικονομικής επιτυχίας, σταθερότητας και εμπιστοσύνης των αγορών. Όμως πίσω από τους πανηγυρισμούς των πλεονασμάτων κρύβεται μια σκληρή πραγματικότητα: μεγάλο μέρος αυτών των χρημάτων δεν γεννήθηκε από ευημερία. Γεννήθηκε από την ακρίβεια και εσχάτως τον πληθωρισμό που οδεύει σε επίπεδο άνω του 6%.

Γιατί κάθε φορά που αυξάνεται η τιμή της βενζίνης, το κράτος εισπράττει περισσότερο ΦΠΑ, αλλά και ΕΦΚ. Κάθε φορά που ανεβαίνει το κόστος στο supermarket, αυξάνονται αυτόματα και τα φορολογικά έσοδα. Ο πληθωρισμός μετατρέπεται σε μια αόρατη μηχανή παραγωγής δημοσίων εσόδων. Και τελικά, η ίδια η καθημερινή πίεση των πολιτών καταλήγει να τροφοδοτεί τα υπερπλεονάσματα που η κυβέρνηση παρουσιάζει ως θρίαμβο οικονομικής πολιτικής.

Η μεγάλη πολιτική αντίφαση βρίσκεται ακριβώς εκεί. Το κράτος πλουτίζει από την ακρίβεια που φτωχοποιεί την κοινωνία.

Το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα είναι τα καύσιμα. Το καλοκαίρι του 2008, όταν το πετρέλαιο είχε αγγίξει τα ιστορικά 147 δολάρια το βαρέλι, η τιμή της αμόλυβδης στην Ελλάδα κινούνταν περίπου μεταξύ 1,30 και 1,45 ευρώ το λίτρο. Σήμερα, με το διεθνές πετρέλαιο σημαντικά χαμηλότερα, η βενζίνη πλησιάζει ή και ξεπερνά τα 2 ευρώ σε πολλές περιοχές της χώρας.

Η σύγκριση είναι πολιτικά εκρηκτική. Διότι αποκαλύπτει ότι η τελική τιμή δεν καθορίζεται μόνο από τις διεθνείς αγορές, αλλά και από τη φορολογική πολιτική. Ο υψηλός ΦΠΑ, οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης και η επιλογή της κυβέρνησης να μην προχωρήσει σε ουσιαστικές οριζόντιες μειώσεις φόρων στα καύσιμα δημιουργούν ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Στην πράξη, όσο αυξάνεται το κόστος ζωής, τόσο αυξάνονται αυτόματα και οι εισπράξεις του κράτους από ΦΠΑ, ειδικούς φόρους κατανάλωσης, φορολογία ενέργειας, και έμμεσους φόρους σε βασικά αγαθά. Ο πληθωρισμός λειτουργεί έτσι ως ένας μηχανισμός «παθητικής υπερφορολόγησης». Δεν απαιτεί νέα νομοθεσία ούτε αύξηση φορολογικών συντελεστών. Η ίδια η αύξηση των τιμών δημιουργεί μεγαλύτερες φορολογικές ροές προς το Δημόσιο.

Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόστηκαν έκτακτες μειώσεις φόρων, πλαφόν ή ευρείες παρεμβάσεις στήριξης. Στην Ελλάδα, αντιθέτως, κυριάρχησε η λογική των προσωρινών pass και των περιορισμένων επιδομάτων. Μια πολιτική που επέτρεψε στο κράτος να διατηρεί υψηλά τα έσοδά του, αλλά άφησε τους πολίτες να αντιμετωπίζουν μόνοι τους το μεγαλύτερο βάρος της ακρίβειας.

Εδώ βρίσκεται και ο πυρήνας της πολιτικής κριτικής που αρχίζει να διαμορφώνεται όλο και πιο έντονα στην κοινωνία: ότι το ελληνικό Δημόσιο έχει πλέον ισχυρό δημοσιονομικό κίνητρο να διατηρεί υψηλές τιμές στην κατανάλωση, διότι αυτές τροφοδοτούν τα υπερπλεονάσματα.

Και αυτό πλέον φαίνεται παντού. Στις οικογένειες που κόβουν μετακινήσεις. Στους μικρομεσαίους που βλέπουν το λειτουργικό τους κόστος να εκρήγνυται. Στους εργαζόμενους που πήραν αυξήσεις μισθών, αλλά διαπιστώνουν ότι στο τέλος του μήνα ζουν χειρότερα από πριν. Η μέση αύξηση αποδοχών τα τελευταία χρόνια μπορεί να κινήθηκε περίπου στο 15% με 20%, όμως το κόστος ζωής αυξήθηκε ταχύτερα και πιο επιθετικά. Τα κρατικά έσοδα αυξήθηκαν σχεδόν κατά 45%.

Με άλλα λόγια, το κράτος βγήκε πολύ πιο κερδισμένο από την κρίση ακρίβειας απ’ ό,τι ο πολίτης.

Αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο πολιτικό σημείο για κάθε κυβέρνηση. Όταν οι αριθμοί της οικονομίας αρχίζουν να συγκρούονται με την καθημερινή εμπειρία της κοινωνίας. Όταν η μακροοικονομική επιτυχία δεν μεταφράζεται σε αίσθημα ευημερίας, αλλά σε αίσθημα κόπωσης και αδικίας.

Η Ελλάδα του 2026 μοιάζει όλο και περισσότερο με μια χώρα δύο ταχυτήτων. Από τη μία πλευρά, οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης, οι δείκτες ανάπτυξης και τα πρωτογενή πλεονάσματα. Από την άλλη, οι πολίτες που μετρούν ευρώ πριν γεμίσουν το ρεζερβουάρ ή πριν περάσουν το καρότσι από το ταμείο του supermarket.

Και κάπου ανάμεσα σε αυτές τις δύο Ελλάδες βρίσκεται πλέον η πραγματική πολιτική δοκιμασία της κυβέρνησης. Διότι τα πλεονάσματα μπορεί να καθησυχάζουν τις αγορές, αλλά δεν αρκούν για να καθησυχάσουν μια κοινωνία που αισθάνεται ότι πληρώνει ακριβότερα για να ζει ολοένα και πιο δύσκολα.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, η οικονομία δεν κρίνεται μόνο στους πίνακες του υπουργείου Οικονομικών. Κρίνεται στο πορτοφόλι, στην αντοχή και στην ψυχολογία της κοινωνίας. Και εκεί, πίσω από τους θριαμβευτικούς αριθμούς, αρχίζει να διαμορφώνεται μια διαφορετική πραγματικότητα: μια πλεονασματική κυβέρνηση απέναντι σε ελλειμματικά νοικοκυριά. Ένα μοντέλο όπου το κράτος παράγει πλεονάσματα, αλλά η κοινωνία παράγει κόπωση. Και εκεί ακριβώς αρχίζει να εμφανίζεται η βαθύτερη αντίφαση της ελληνικής οικονομίας του 2026: μια πλεονασματική κυβέρνηση απέναντι σε ελλειμματικά νοικοκυριά.

Διαβάστε επίσης:

ΥΠΟΙΚ: Μάχη Τσίπρα – Ανδρουλάκη για τις περισσότερες ανέξοδες υποσχέσεις

Moody’s: Ενισχύεται η πολιτική αβεβαιότητα στην Ελλάδα – Τα τέσσερα εκλογικά σενάρια και οι συνέπειες για την οικονομία

Έτοιμη για το σενάριο του «Αρμαγεδδώνα» η Ryanair – «Θα καταρρεύσουν» οι μικρότερες αεροπορικές

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.