Τα τελευταία χρόνια, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν μετατραπεί σε βασική πηγή οικονομικής ενημέρωσης για χιλιάδες χρήστες κυρίως νεαρής ηλικίας.

Μέσα από βίντεο λίγων δευτερολέπτων στο TikTok, reels στο Instagram και κανάλια στο YouTube, οι λεγόμενοι «finfluencers» — creators που ασχολούνται με επενδύσεις, κρυπτονομίσματα και μετοχές και προσωπικά αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη επιρροή στο κοινό.

Ωστόσο, το φαινόμενο προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς όλο και περισσότεροι χρήστες λαμβάνουν οικονομικές αποφάσεις βασισμένοι σε περιεχόμενο που συχνά δεν προέρχεται από πιστοποιημένους επαγγελματίες. Ο Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Διαδικτύου Νίκος Βασιλάκος μιλώντας στο topontiki.gr για τη νέα αυτή πραγματικότητα επισημαίνει ότι τα social media έχουν αλλάξει πλήρως τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες ενημερώνονται γύρω από τα οικονομικά.

«Τα social media έχουν κάνει έννοιες όπως ο πληθωρισμός, η αποταμίευση, ο ανατοκισμός και τα ETFs κατανοητές στο ευρύ κοινό. Η πρόσβαση στην πληροφορία είναι πλέον πολύ πιο εύκολη και πολλοί δημιουργοί περιεχομένου βοηθούν πραγματικά τους χρήστες να αποκτήσουν βασικές γνώσεις οικονομικού αλφαβητισμού» αναφέρει αρχικά και τονίζει ότι αρκετοί finfluencers δίνουν πρακτικές συμβουλές σχετικά με τη διαχείριση χρημάτων, την αποταμίευση και τον έλεγχο των εξόδων. «Πολλοί δημιουργοί δίνουν εξαιρετικές και ρεαλιστικές συμβουλές για το πώς να διαχειρίζεστε τον μηνιαίο προϋπολογισμό σας και να μειώσετε τα χρέη σας».

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, πίσω από την εύκολη πρόσβαση στη γνώση κρύβονται σοβαροί κίνδυνοι. Ο Νίκος Βασιλάκος εξηγεί ότι οι επενδύσεις είναι ένα ιδιαίτερα σύνθετο αντικείμενο και δεν μπορούν να παρουσιαστούν ολοκληρωμένα μέσα από σύντομα βίντεο ή εντυπωσιακούς τίτλους και ειδικά από άτομα που δεν έχουν καμία πιστοποίηση ή εξειδίκευση. «Οι επενδύσεις ενέχουν ρίσκο και απαιτούν ανάλυση. Ένα σύντομο βίντεο συχνά αποκρύπτει τις λεπτομέρειες και τους κινδύνους», υπογραμμίζει, αναφερόμενος κυρίως σε πρακτικές όπως το day trading ή η μόχλευση, που αρκετές φορές παρουσιάζονται στα social media ως εύκολοι τρόποι γρήγορου κέρδους.

Ο ίδιος κάνει ιδιαίτερη αναφορά και στην εικόνα «εύκολου πλουτισμού» που προβάλλεται καθημερινά μέσα από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. «Η κουλτούρα του “πώς έβγαλα 10.000 ευρώ σε μία μέρα” πουλάει, αλλά συνήθως αποτελεί την εξαίρεση ή, χειρότερα, ένα καλοστημένο ψέμα», σημειώνει. Όπως εξηγεί, οι χρήστες βλέπουν συνήθως μόνο ιστορίες επιτυχίας και όχι τις περιπτώσεις ανθρώπων που έχασαν χρήματα ακολουθώντας παρόμοιες συμβουλές. Αυτό δημιουργεί μια στρεβλή εικόνα γύρω από τις επενδύσεις και οδηγεί πολλούς σε βιαστικές αποφάσεις.

Τα προειδοποιητικά σημάδια

Ιδιαίτερα ανησυχητικό θεωρεί και το γεγονός ότι αρκετοί creators χρησιμοποιούν ψυχολογική πίεση για να επηρεάσουν το κοινό τους. «Φράσεις όπως “Αγόρασε τώρα πριν εκτοξευτεί” χρησιμοποιούνται για να απενεργοποιήσουν την κριτική σας σκέψη και να σας ωθήσουν σε παρορμητικές αποφάσεις», αναφέρει χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με τον Νίκο Βασιλάκο, υπάρχουν συγκεκριμένα προειδοποιητικά σημάδια που πρέπει να προσέχουν οι πολίτες όταν παρακολουθούν επενδυτικό περιεχόμενο στα social media. Το πρώτο και σημαντικότερο αφορά τις υποσχέσεις για σίγουρα κέρδη.

«Στον κόσμο των επενδύσεων τίποτα δεν είναι εγγυημένο. Αν κάποιος υπόσχεται τεράστια κέρδη χωρίς ρίσκο, είναι σχεδόν σίγουρα απάτη. Επίσης σημαντικό είναι ότι οι πραγματικοί επαγγελματίες ξεκαθαρίζουν πάντα ότι το περιεχόμενο είναι εκπαιδευτικό και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή», επισημαίνει. Ο ίδιος στέκεται ιδιαίτερα και στα φαινόμενα χειραγώγησης που εμφανίζονται κυρίως στον χώρο των κρυπτονομισμάτων. Όπως εξηγεί, αρκετοί influencers προωθούν άγνωστα projects ή tokens έχοντας οικονομικό όφελος.

«Πολλές φορές influencers πληρώνονται για να προωθήσουν ένα άγνωστο κρυπτονόμισμα ή μια μετοχή. Μόλις οι ακόλουθοί τους αγοράσουν και η τιμή ανέβει, οι ίδιοι και οι δημιουργοί του νομίσματος πουλάνε, αφήνοντας τους ανυποψίαστους χρήστες με τεράστιες χασούρες», αναφέρει. Ανάμεσα στα σημεία που χρειάζονται προσοχή, σύμφωνα με τον Νίκο Βασιλάκο, είναι και τα affiliate links, μέσω των οποίων αρκετοί creators λαμβάνουν προμήθεια όταν οι ακόλουθοί τους ανοίγουν λογαριασμούς σε συγκεκριμένες πλατφόρμες.

«Αν η “συμβουλή” καταλήγει στο να ανοίξετε λογαριασμό σε μια συγκεκριμένη πλατφόρμα μέσω ενός link από το οποίο ο influencer βγάζει προμήθεια, πρέπει να είστε επιφυλακτικοί ως προς την αντικειμενικότητά του», σημειώνει. Ο Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Διαδικτύου κάνει διάκριση ανάμεσα στους αξιόπιστους δημιουργούς περιεχομένου και στους λεγόμενους «γκουρού» του διαδικτύου. Όπως λέει, οι σοβαροί creators εστιάζουν κυρίως σε μακροπρόθεσμες στρατηγικές, στη σωστή διαχείριση κινδύνου και στη διαφοροποίηση επενδύσεων.

Οι επικίνδυνες περιπτώσεις

Αντίθετα, οι επικίνδυνες περιπτώσεις, σύμφωνα με τον ίδιο, βασίζονται στην προβολή γρήγορου πλουτισμού και πολυτελούς ζωής. «Ο επικίνδυνος “γκουρού” προωθεί γρήγορο πλουτισμό, day trading και άγνωστα tokens. Δείχνει μόνο supercars και επιτυχίες», λέει χαρακτηριστικά.

Ο κ. Νίκος Βασιλάκος τονίζει ότι οι πολίτες πρέπει να κάνουν πάντα τη δική τους έρευνα πριν επενδύσουν χρήματα. «Ποτέ μην αγοράζετε ένα περιουσιακό στοιχείο απλώς και μόνο επειδή το είδατε σε ένα βίντεο. Χρησιμοποιήστε την πληροφορία ως έναυσμα για να κάνετε τη δική σας, ανεξάρτητη έρευνα. Επίσης πολύ σημαντικό, μην επενδύετε χρήματα που θα χρειαστείτε άμεσα, γιατί υπάρχουν και εκείνοι που παρασύρονται επενδύοντας ποσά που αφορούν βασικές ανάγκες της καθημερινότητάς τους. Αν έχετε ένα σημαντικό κεφάλαιο, αξίζει να συμβουλευτείτε έναν αδειοδοτημένο σύμβουλο επενδύσεων που υπάγεται στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς».

Όπως καταλήγει ο Νίκος Βασιλάκος, τα social media μπορούν να λειτουργήσουν θετικά μόνο όταν χρησιμοποιούνται ως αφετηρία ενημέρωσης και όχι ως μοναδική πηγή οικονομικών αποφάσεων. «Τα social media είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο για να ξυπνήσουν το ενδιαφέρον γύρω από τα οικονομικά, αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη σοβαρή, εξατομικευμένη μελέτη και στρατηγική».

Διαβάστε επίσης

Drones, μυστικοί εφοριακοί και 50.000 έλεγχοι στα νησιά το φετινό καλοκαίρι

Το πετρέλαιο Brent κάτω από τα 98 δολάρια, καθώς οι επενδυτές ποντάρουν σε συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν

Ελσίνκι, Ικαρία και Βαρκελώνη γεμίζουν τις πτήσεις της Aegean για το τριήμερο Αγίου Πνεύματος

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.