Επί δεκαετίες, οι πολιτικές ελέγχου του καπνού έχουν συμβάλει στη μείωση των ποσοστών καπνίσματος και στη διάσωση εκατομμυρίων ζωών. Ωστόσο, ενώ οι χώρες ενίσχυσαν τους κανονισμούς, η βιομηχανία καπνού και νικοτίνης προσάρμοσε τις στρατηγικές της, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).

«Σήμερα, βρισκόμαστε στα πρόθυρα μιας νέας επανάστασης στον εθισμό που τροφοδοτείται από τη βιομηχανία και οι πολιτικές ελέγχου του καπνού δεν είναι στο ίδιο επίπεδο», λέει ο Δρ. Γκάζι Ζαατάρι, Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Παθολογίας και Εργαστηριακής Ιατρικής στη Σχολή Ιατρικής του Αμερικανικού Πανεπιστημίου της Βηρυτού.

Στην Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, (31η Μαΐου) ο ειδικός δημόσιας υγείας, ο οποίος προεδρεύει επί του παρόντος της Ομάδας Μελέτης του ΠΟΥ για τη Ρύθμιση των Προϊόντων Καπνού, προειδοποιεί ότι ένα νέο κύμα νικοτίνης και προϊόντων που μοιάζουν με νικοτίνη θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει και να επεκτείνει ριζικά την αγορά.

Οι θάνατοι

Κάθε χρόνο, ο καπνός σκοτώνει 1,2 εκατομμύρια ανθρώπους μόνο στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ. Από αυτούς, 202.000 πεθαίνουν από έκθεση σε παθητικό κάπνισμα.

Η Ευρώπη έχει το υψηλότερο παγκόσμιο ποσοστό χρήσης καπνού μεταξύ των ενηλίκων και προβλέπεται να διατηρήσει αυτό το καθεστώς έως το 2030. Μεταξύ των εφήβων ηλικίας 13-15 ετών, περίπου 4 εκατομμύρια χρησιμοποιούν καπνό και 4,2 εκατομμύρια χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά τσιγάρα. Η περιοχή μας, έχει την υψηλότερη επικράτηση χρήσης ηλεκτρονικού τσιγάρου σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα παγκοσμίως (14,3% έναντι 7,2% αλλού).

Συνθετική νικοτίνη: φθηνότερη και πιο προσιτή

Η καπνοβιομηχανία βασιζόταν πάντα σε έναν βασικό μηχανισμό: τη διατήρηση του εθισμού των ανθρώπων. Παραδοσιακά, αυτός ο εθισμός προερχόταν από τη νικοτίνη στα φύλλα καπνού, η οποία μεταδίδεται κυρίως μέσω των συμβατικών τσιγάρων και άλλων προϊόντων καπνού. Αλλά το μέλλον των προϊόντων νικοτίνης μπορεί να μην βασίζεται πλέον αποκλειστικά στο φυτό του καπνού.

«Τα τελευταία 5 χρόνια, η βιομηχανία αύξησε την εξάρτησή της από τη νικοτίνη που παρασκευάζεται σε εργαστήριο και τα χημικά της ανάλογα. Πρόσφατα, αυτές οι ουσίες έχουν γίνει τόσο οικονομικά αποδοτικές όσο η νικοτίνη που προέρχεται από φύλλα καπνού. Αυτό σημαίνει ότι η βιομηχανία κινείται προς μια νέα γενιά προϊόντων που μπορεί να περιέχουν ελάχιστη ή καθόλου νικοτίνη που προέρχεται από τον καπνό, ενώ παράλληλα στοχεύουν τους ίδιους υποδοχείς του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνοι για την εξάρτηση από τη νικοτίνη», προειδοποιεί ο Δρ Ζαατάρι.

Αυτή η μετατόπιση θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια σημαντική επέκταση των νέων προϊόντων νικοτίνης – από τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα φακελάκια νικοτίνης έως εντελώς νέες συνθετικές συνθέσεις σχεδιασμένες να παρέχουν νικοτίνη πιο αποτελεσματικά, πιο διακριτικά και με τρόπους που είναι πιο δύσκολο να ρυθμιστούν.

«Αυτά τα νέα προϊόντα έχουν σχεδιαστεί για να διευκολύνουν την έναρξη, να ενισχύσουν την επαναλαμβανόμενη χρήση και να μειώσουν την αντίληψη του κινδύνου, ειδικά μεταξύ εφήβων και νεαρών ενηλίκων», προσθέτει ο Δρ Ζαατάρι.

Ο σύγχρονος εθισμός για παιδιά, εφήβους και νέους ανθρώπους – Οι γλυκές γεύσεις και οι influencers

Τα σύγχρονα προϊόντα νικοτίνης κατασκευάζονται επιδέξια με βάση την επιστήμη του εθισμού. Τα άλατα νικοτίνης επιτρέπουν την πιο ομαλή εισπνοή ή απορρόφηση υψηλότερων δόσεων νικοτίνης. Οι γλυκές γεύσεις και οι δροσερές αισθήσεις μειώνουν την τραχύτητα και διευκολύνουν τον πειραματισμό για τους χρήστες που χρησιμοποιούν για πρώτη φορά. Οι τεχνικές διαδικτυακού μάρκετινγκ επικεντρώνονται όλο και περισσότερο στον τρόπο ζωής, την τεχνολογία και την κοινωνική ταυτότητα παρά στον ίδιο τον καπνό.

Ταυτόχρονα, η συνθετική νικοτίνη και τα ανάλογά της δημιουργούν νέες ρυθμιστικές προκλήσεις. Ορισμένες εταιρείες διαφημίζουν προϊόντα ως «χωρίς καπνό», «καθαρότερα», «πιο σύγχρονα» ή «λιγότερο επιβλαβή», παρόλο που ενεργοποιούν τους ίδιους μηχανισμούς εθισμού στον εγκέφαλό μας. Τα ανάλογα νικοτίνης διατίθενται στην αγορά ως «μηδενικής νικοτίνης», παρόλο που έχουν ισχυρό δυναμικό εξάρτησης.  

Τα παιδιά και οι έφηβοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στον εθισμό στη νικοτίνη. Δεδομένου ότι ο εγκέφαλος συνεχίζει να αναπτύσσεται μέχρι τα μέσα της δεκαετίας των 20, η έκθεση στη νικοτίνη κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, όταν οι ανασταλτικές παρορμήσεις δεν είναι καλά ανεπτυγμένες, μπορεί να μεταβάλει τις νευρωνικές οδούς που συνδέονται με την προσοχή, τη μάθηση και τον έλεγχο των παρορμήσεων. Αυτό εξηγεί γιατί οι νέοι παραμένουν ο κύριος στόχος του μάρκετινγκ νικοτίνης.

«Οι φωτεινές συσκευασίες, οι γεύσεις φρούτων, η προώθηση από influencers και τα διακριτικά σχέδια προϊόντων δεν είναι τυχαίες καινοτομίες – είναι μηχανισμοί που έχουν σχεδιαστεί για να ομαλοποιήσουν τη χρήση νικοτίνης και να επιταχύνουν τον εθισμό στις νεότερες γενιές», λέει ο Δρ Ζαατάρι.

Οι κυβερνήσεις πρέπει να δράσουν τώρα για να ενισχύσουν τις πολιτικές προτού μια νέα γενιά πέσει θύμα της εξάρτησης από τη νικοτίνη που μεταμφιέζεται σε καινοτομία. Πίσω από τις κομψές συσκευασίες, τις ελκυστικές γεύσεις και την τεχνολογική επωνυμία βρίσκεται το ίδιο επιχειρηματικό μοντέλο – κέρδη που βασίζονται στον εθισμό και την εγγενή βλάβη.

Πηγή: who.int

Διαβάστε επίσης:

Εγκαίνια των ανακαινισμένων ΤΕΠ του Γενικού Αντικαρκινικού Νοσοκομείου Πειραιά «Μεταξά» (photos/video)

Ποιο συστατικό στη σαλάτα «καθυστερεί» τη γήρανση!

Τι είναι η γαστρεντερίτιδα από νοροϊό – Ο κίνδυνος για επιδημία και ποια τα μέτρα πρόληψης που τον περιορίζουν

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.