Πρωτόγνωρες ήταν οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών στην πολιτική σκηνή της Τουρκίας μετά την απόφαση του τουρκικού ανώτατου δικαστηρίου να ακυρώσει το αποτέλεσμα των τελευταίων εσωκομματικών εκλογών του CHP, στις οποίες είχε αναδειχθεί πρόεδρος ο Οζγκιούρ Οζέλ και να επαναφέρει τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στην ηγεσία του κόμματος.

Ο εκλεγμένος αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης αρνήθηκε να συμμορφωθεί με τη δικαστική απόφαση και το CHP έκανε λόγο για απόπειρα πραξικοπήματος. Η τουρκική αστυνομία έφτασε στο σημείο να εισβάλει στα γραφεία του κόμματος και να προχωρήσει σε επιχείρηση εκκένωσής τους με χρήση πλαστικών σφαιρών και δακρυγόνων, αναγκάζοντας τον Οζέλ να βγει από το κτίριο. Ο 77χρονος Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου εμφανίστηκε πρόθυμος να αναλάβει την ηγεσία του CHP λέγοντας, μεταξύ άλλων, «είθε η απόφαση να είναι επωφελής για την Τουρκία και το CHP».

Πρόωρες εκλογές για νέα θητεία Ερντογάν;

Οι πολιτικές εξελίξεις ευνοούν το σενάριο των πρόωρων εκλογών στην Τουρκία οι οποίες κανονικά είναι προγραμματισμένες για το 2028. Το ζήτημα γίνεται κρίσιμο διότι, σύμφωνα με το Σύνταγμα της Τουρκίας, ένας πρόεδρος δεν έχει δικαίωμα να θέσει υποψηφιότητα για τρίτη πενταετία και ο Ερντογάν ήδη διανύει την δεύτερη.

Ο Ταγίπ Ερντογάν είναι ηγέτης της Τουρκίας από το 2003 ως πρωθυπουργός. Ανέλαβε πρόεδρος το 2014, μία θέση που μέχρι τότε είχε διακοσμητικό ρόλο στην Τουρκία. Ωστόσο ο χρόνος τυπικά «μηδένισε» το 2018, λόγω της Συνταγματικής Αναθεώρησης του 2017, που εγκρίθηκε με δημοψήφισμα και έδινε υπερεξουσίες στον πρόεδρο. Έτσι ο Ερντογάν είχε την δυνατότητα από τότε να κατέβει υποψήφιος για δύο πενταετίες (μέχρι το 2028). Υπάρχει όμως ένα παραθυράκι. Αν αποφασιστούν πρόωρες εκλογές, όχι από τον ίδιο τον πρόεδρο αλλά από τα 3/5 της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, τότε ο πρόεδρος, που δεν έχει ολοκληρώσει την πενταετία, έχει τη δυνατότητα να είναι υποψήφιος για ακόμη μία φορά.

Το εμπόδιο

Το πρόβλημα για τον Τούρκο πρόεδρο είναι ότι το AKP (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης) του Ερντογάν, μαζί με τα συνεργαζόμενα κόμματα κατέχουν 323 από τις 600 έδρες και προκειμένου να προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές μέσω της εθνοσυνέλευσης απαιτούνται 360 βουλευτές. Το CHP, που έχει 138 βουλευτές, αν και ζητούσε πρόωρη προσφυγή στις κάλπες μπορεί, μετά τις τελευταίες εξελίξεις, να αναδιπλωθεί και να μπλοκάρει ένα τέτοιο σχέδιο. Παρότι ο νέος πρόεδρος του CHP Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου θα ήταν πιθανό να συναινέσει σε πρόωρες εκλογές ώστε να διαμορφώσει νέα ψηφοδέλτια με δικά του πρόσωπα, η Κοινοβουλευτική Ομάδα του CHP παραμένει πιστή στον έκπτωτο ηγέτη της αντιπολίτευσης Οζγκιούρ Οζέλ, ο οποίος στην παρούσα φάση δεν έχει λόγο να διευκολύνει τον Τούρκο πρόεδρο.

Πώς λοιπόν μπορεί ο Ερντογάν να βρει τους βουλευτές που απαιτούνται για να φτάσει τους 360 αν ο Οζέλ τους καλέσει να καταψηφίσουν τις πρόωρες εκλογές; Στο CHP επικρατεί κλίμα διχασμού και είναι πιθανό ορισμένοι βουλευτές του να υποκύψουν στις πολιτικές πιέσεις και να αψηφήσουν την γραμμή Οζέλ υπό τον φόβο ότι δεν θα βρίσκονται στα ψηφοδέλτια του κόμματος στις επόμενες εκλογές, τα οποία διαμορφώνονται από τον πρόεδρό του, στην προκειμένη περίπτωση τον Κιλιτσντάρογλου.

Βέβαια ο Ταγίπ Ερντογάν θα είχε την ευκαιρία να απαντήσει θετικά στο αίτημα της αντιπολίτευσης για πρόωρες εκλογές, πριν την απόφαση του Δικαστηρίου να καθαιρέσει τον Οζέλ, ώστε να μπορεί να είναι ξανά υποψήφιος. Ωστόσο είχε σοβαρό κίνδυνο να τις χάσει. Το CHP στις περισσότερες δημοσκοπήσεις καταγράφεται ισόπαλο με το AKP, ενώ το 2024, στις αυτοδιοικητικές εκλογές, το CHP υπό την ηγεσία του Οζέλ επικράτησε σε σημαντικό βαθμό του AKP, κερδίζοντας την Άγκυρα, την Κωνσταντινούπολη με επικεφαλής τον Εκρέμ Ιμάμογλου – ο οποίος στη συνέχεια φυλακίστηκε με κατηγορίες για διαφθορά – αλλά και μικρότερες περιοχές ακόμη και πιο συντηρητικές. Ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, όμως, δεν επιδεικνύει αντίστοιχο πολιτικό ταλέντο με τον Οζέλ ή με τον Ιμάμογλου, που ήταν πιθανό να κατέβαινε ως υποψήφιος του CHP για την προεδρία της Τουρκίας αν το κατάφερνε νομικά. Ο Κιλιτσντάρογλου έχει ηττηθεί πάνω από 10 φορές στο παρελθόν από τον Ταγίπ Ερντογάν και γενικά θεωρείται εύκολος και αδύναμος πολιτικός αντίπαλος.

Νέο κόμμα;

Αν και ακούγονται σενάρια για διάσπαση του CHP και δημιουργία νέου κόμματος από τον Οζέλ, τον Ιμάμογλου και τους υποστηρικτές τους πρόκειται για ένα εγχείρημα ιδιαίτερα σύνθετο. Το CHP δεν είναι μία τυχαία πολιτική παράταξη στην Τουρκία.

Το «Brand name» του CHP θεωρείται σχεδόν ιερό για εκατομμύρια Τούρκους. Είναι το παλαιότερο κόμμα, ιδρύθηκε από τον ίδιο τον Κεμάλ Ατατούρκ και έχει ιστορία ενός αιώνα. Ένα νέο κόμμα θα έχει περιορισμένο χρόνο μέχρι τις εκλογές, ειδικά αν γίνουν πρόωρα. Μέσα στο μιντιακό καθεστώς του Ερντογάν, που δεν φημίζεται για την ανεξαρτησία του, μία προσπάθεια πολιτικής ανατροπής θα αποτελούσε τεράστια πρόκληση.

Η κρίση στην Τουρκία

Οι πολιτικές εξελίξεις προκαλούν όμως κύμα αστάθειας στην Τουρκία. Η οικονομία της χώρας είναι ήδη αποδυναμωμένη. Ο κύριος δείκτης της Τουρκίας, ο Borsa Istanbul, έπεσε κατά 6% μετά την απόφαση του δικαστηρίου για το CHP. Οι υποστηρικτές του Οζέλ δεν έχουν δεχθεί την απόφαση και διαδηλώνουν σε όλες τις μεγάλες πόλεις.

Υπενθυμίζεται ότι πριν έναν χρόνο η σύλληψη του Εκρέμ Ιμάμογλου είχε προκαλέσει τεράστιες διαδηλώσεις, οι οποίες ίσως επαναληφθούν. Όσο και αν ελέγχει ο Ερντογάν την ενημέρωση και τους θεσμούς, η κατάσταση μπορεί κάποια στιγμή να ξεφύγει από τον έλεγχο. Σε τέτοιες περιπτώσεις κρίσης η Τουρκία έχει την τάση να επιχειρεί την εκτόνωση της κατάστασης στο εξωτερικό της.

Τις επόμενες εβδομάδες άλλωστε αναμένεται να ψηφιστεί ο νόμος για την «Γαλάζια Πατρίδα». Δεν αποκλείεται λοιπόν η πολιτική ένταση στην Τουρκία να απασχολήσει και την Αθήνα.

Διαβάστε επίσης:

Καθολικός συναγερμός στην Ουκρανία μετά από εκτόξευση υπερηχητικών πυραύλων Kinzhal

Ο Μπάιντεν μηνύει το Υπουργείο Δικαιοσύνης για να εμποδίσει τη δημοσιοποίηση ηχογραφημένων συνεντεύξεων του

Καύσωνας-σοκ στην Ευρώπη: Ο θερμικός θόλος φέρνει ρεκόρ ζέστης και θανάτους – Για νέα πραγματικότητα κάνουν λόγο οι επιστήμονες

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.