Για περισσότερους από δύο εκατομμύρια φορολογούμενους με ληξιπρόθεσμα χρέη, η μάχη με την εφορία δεν δίνεται πλέον στα γκισέ ή στις ΔΟΥ. Δίνεται ηλεκτρονικά, μέσα από αυτοματοποιημένα συστήματα που μπορούν να δεσμεύσουν τραπεζικούς λογαριασμούς μέσα σε λίγα λεπτά.

Σε αυτό το περιβάλλον, ο περίφημος ακατάσχετος λογαριασμός αποτελεί τη μοναδική ουσιαστική γραμμή άμυνας για χιλιάδες νοικοκυριά. Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί είτε δεν γνωρίζουν πώς λειτουργεί είτε θεωρούν λανθασμένα ότι η προστασία παρέχεται αυτόματα.

Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Για να ενεργοποιηθεί η προστασία, ο φορολογούμενος πρέπει να δηλώσει ηλεκτρονικά έναν και μοναδικό τραπεζικό λογαριασμό στην ΑΑΔΕ. Αν δεν το κάνει, οι καταθέσεις του παραμένουν εκτεθειμένες σε κατασχέσεις, ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για μισθούς, συντάξεις ή αποταμιεύσεις.

Και εδώ αρχίζουν οι παγίδες.

Ο κοινός λογαριασμός που μπορεί να μετατραπεί σε πρόβλημα

Χιλιάδες οικογένειες χρησιμοποιούν κοινούς λογαριασμούς για πρακτικούς λόγους. Γονείς με παιδιά, ηλικιωμένοι με τους συζύγους τους ή συνταξιούχοι που θέλουν να διευκολύνουν τις συναλλαγές τους.

Ωστόσο, στην πράξη, ένας κοινός λογαριασμός μπορεί να αποδειχθεί λιγότερο ασφαλής από όσο πιστεύουν οι δικαιούχοι του.

Αν ένας από τους συνδικαιούχους έχει χρέη προς το Δημόσιο και δεν έχει δηλώσει τον λογαριασμό ως ακατάσχετο, η εφορία μπορεί να στραφεί εναντίον του μεριδίου που του αναλογεί. Ακόμη και αν τα χρήματα προέρχονται από τη σύνταξη του άλλου δικαιούχου.

Το αποτέλεσμα είναι ότι πολίτες οι οποίοι θεωρούν πως προστατεύονται από το ακατάσχετο ανακαλύπτουν ξαφνικά ότι μέρος των χρημάτων τους έχει δεσμευτεί.

Η άλλη όψη της ψηφιοποίησης

Τα τελευταία χρόνια η φορολογική διοίκηση έχει κάνει σημαντικά βήματα ψηφιοποίησης. Από την πλευρά του κράτους αυτό μεταφράζεται σε ταχύτερη είσπραξη οφειλών και αποτελεσματικότερο έλεγχο.

Από την πλευρά όμως του οφειλέτη, η εικόνα είναι διαφορετική.

Η αυτοματοποίηση σημαίνει ότι οι διαδικασίες κινούνται γρήγορα και συχνά χωρίς προειδοποίηση. Πολλοί πολίτες αντιλαμβάνονται ότι έχει επιβληθεί κατάσχεση όταν προσπαθούν να κάνουν ανάληψη ή να πληρώσουν έναν λογαριασμό και διαπιστώνουν ότι τα χρήματα δεν είναι διαθέσιμα.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη σε μια περίοδο όπου το κόστος ζωής παραμένει υψηλό και τα περιθώρια των νοικοκυριών είναι περιορισμένα. Για έναν εργαζόμενο ή έναν συνταξιούχο, η δέσμευση ενός μέρους των χρημάτων του μπορεί να δημιουργήσει άμεσα προβλήματα στην κάλυψη βασικών αναγκών.

Το παράδοξο των ληξιπρόθεσμων χρεών

Παρά τις συνεχείς ρυθμίσεις, τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο εξακολουθούν να αυξάνονται. Νέες οφειλές προστίθενται κάθε μήνα, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες παραμένουν εκτός ρυθμίσεων είτε λόγω οικονομικής αδυναμίας είτε επειδή αδυνατούν να ανταποκριθούν στις δόσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για τον ακατάσχετο λογαριασμό δεν αφορά μόνο μια τεχνική φορολογική διαδικασία. Αφορά το κατά πόσο ένας πολίτης μπορεί να διατηρεί πρόσβαση σε ένα ελάχιστο ποσό χρημάτων για την καθημερινή του διαβίωση, ακόμη και όταν χρωστά στο Δημόσιο.

Γι’ αυτό και οι φοροτεχνικοί επιμένουν ότι η δήλωση ακατάσχετου λογαριασμού είναι ίσως η σημαντικότερη κίνηση που πρέπει να κάνει κάθε οφειλέτης.

Η νέα δυνατότητα αποδέσμευσης

Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επιχειρεί να δώσει ένα επιπλέον κίνητρο σε όσους θέλουν να τακτοποιήσουν τα χρέη τους.

Στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο προβλέπεται η δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού για όσους καταβάλουν το 25% της βασικής οφειλής και ρυθμίσουν το υπόλοιπο ποσό.

Η λογική της διάταξης είναι ότι ένας πολίτης με δεσμευμένο λογαριασμό δυσκολεύεται συχνά να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. Αν αποκτήσει ξανά πρόσβαση στα χρήματά του, αυξάνονται και οι πιθανότητες να παραμείνει συνεπής στη ρύθμιση.

Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ευρύτερο: όταν περισσότεροι από δύο εκατομμύρια φορολογούμενοι βρίσκονται αντιμέτωποι με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, το πρόβλημα δεν είναι μόνο εισπρακτικό. Είναι και κοινωνικό. Και όσο τα χρέη συσσωρεύονται, τόσο περισσότεροι πολίτες θα αναζητούν καταφύγιο πίσω από τον ακατάσχετο λογαριασμό, που από εργαλείο προστασίας έχει εξελιχθεί σε βασικό όρο οικονομικής επιβίωσης.

Διαβάστε επίσης:

Reuters: Φόρο 15% στα κρυπτονομίσματα ετοιμάζεται να επιβάλλει η Ελλάδα

Αυτό είναι το πλήρες κείμενο της ιστορικής απόφασης του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη

Πιερρακάκης: Ανακοίνωσε την αύξηση του ακατάσχετου στους τραπεζικούς λογαριασμούς στα 1.600 ευρώ 

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.