Οι διαδοχικές επαφές Τραμπ, Πούτιν, Σι και Κιμ αποκαλύπτουν πού μεταφέρεται το κέντρο βάρους της παγκόσμιας ισχύος. Την ίδια ώρα, η Ευρώπη μοιάζει να απουσιάζει από το τραπέζι όπου σχεδιάζεται η επόμενη ημέρα.

Αν κάποιος επιχειρούσε να αποτυπώσει σε έναν χάρτη τις σημαντικότερες κινήσεις της διεθνούς πολιτικής των τελευταίων εβδομάδων, θα κατέληγε σχεδόν αναπόφευκτα στην Ασία.

Ο Ντόναλντ Τραμπ συναντήθηκε με τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο. Λίγο αργότερα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν βρέθηκε επίσης στην κινεζική πρωτεύουσα. Και τώρα ο ίδιος ο Σι επισκέπτεται τη Βόρεια Κορέα, σε μια κίνηση με ισχυρό συμβολισμό και ακόμα ισχυρότερο γεωπολιτικό περιεχόμενο.

Καθεμία από αυτές τις συναντήσεις έχει τη δική της ατζέντα. Όλες μαζί όμως συνθέτουν μια ευρύτερη εικόνα. Οι μεγάλες δυνάμεις επιχειρούν να τοποθετηθούν απέναντι στις εξελίξεις που διαμορφώνουν τον νέο διεθνή συσχετισμό δυνάμεων.

Η Ουάσιγκτον προσπαθεί να διαχειριστεί ταυτόχρονα την Κίνα, τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα.

Το Πεκίνο επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο του ως αναντικατάστατου πόλου ισχύος στην Ασία.

Η Μόσχα θέλει να διασφαλίσει ότι η στρατηγική σχέση της με την Κίνα θα αποτελέσει θεμέλιο της θέσης της στον μεταβαλλόμενο κόσμο.

Η Ευρασία

Η περιοχή από τον Περσικό Κόλπο μέχρι τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας συγκεντρώνει πλέον τις σημαντικότερες ενεργειακές, στρατιωτικές και εμπορικές εξελίξεις του πλανήτη. Εκεί διασταυρώνονται οι θαλάσσιες οδοί του παγκόσμιου εμπορίου. Εκεί βρίσκονται οι μεγαλύτερες αναδυόμενες οικονομίες. Εκεί εντοπίζονται και οι σοβαρότερες εστίες πιθανής στρατιωτικής αντιπαράθεσης.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Ταϊβάν, η Κορεατική Χερσόνησος, η Νότια Σινική Θάλασσα και η Μέση Ανατολή αντιμετωπίζονται πλέον από τις μεγάλες δυνάμεις ως τμήματα μιας ενιαίας στρατηγικής εξίσωσης.

Τι παίζεται

Η επίσκεψη του Σι στη Βόρεια Κορέα προσφέρει ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Τα τελευταία χρόνια η Πιονγκγιάνγκ ήρθε πιο κοντά στη Μόσχα, αξιοποιώντας τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη ρωσική ανάγκη για πυρομαχικά και στρατιωτική συνεργασία. Η Κίνα δεν θα μπορούσε να παρακολουθεί αδιάφορα μια τέτοια εξέλιξη.

Το μήνυμα του Πεκίνου είναι σαφές: η Βόρεια Κορέα παραμένει μέρος της κινεζικής ζώνης επιρροής.

Την ίδια στιγμή, η παρουσία του Τραμπ στην Κίνα δείχνει ότι ακόμα και σε μια περίοδο έντονου ανταγωνισμού οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου αναγνωρίζουν πως δεν μπορούν να αγνοήσουν η μία την άλλη.

Αυτό εξηγεί και τη σημερινή εικόνα. Από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Ταϊβάν, οι παίκτες δεν προετοιμάζονται απαραίτητα για έναν άμεσο πόλεμο. Προετοιμάζονται για έναν μακρύ ανταγωνισμό, στον οποίο η διπλωματία, η τεχνολογία, οι πρώτες ύλες, η ενέργεια και οι συμμαχίες θα είναι εξίσου σημαντικές με τα όπλα.

Ο μεγάλος απών

Ωστόσο, αν υπάρχει ένα στοιχείο που ξεχωρίζει μέσα σε αυτή τη διπλωματική κινητικότητα, δεν είναι οι συναντήσεις που γίνονται. Είναι εκείνες που δεν γίνονται. Ή, για να τεθεί διαφορετικά, πού βρίσκεται η Ευρώπη μέσα σε όλη αυτή τη γεωπολιτική κοσμογονία;

Η απάντηση είναι σκληρή, αλλά δύσκολα αμφισβητείται. Βρίσκεται έξω από το δωμάτιο όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις, ή κάποιες φορές ενδεχομένως και πάνω στο τραπέζι ως λάφυρο…

Στις συζητήσεις για την Κίνα δεν είναι παρούσα. Στις εξελίξεις γύρω από τη Βόρεια Κορέα δεν διαδραματίζει κανέναν ουσιαστικό ρόλο. Στη Μέση Ανατολή περιορίζεται σε δηλώσεις και εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση. Ακόμα και στην Ουκρανία, που θεωρητικά αποτελεί ζήτημα άμεσου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, οι καθοριστικές αποφάσεις εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την Ουάσιγκτον.

Η εικόνα είναι αποκαρδιωτική: Ο Τραμπ συνομιλεί με τον Σι. Ο Πούτιν συνομιλεί με τον Σι. Ο Σι συνομιλεί με τον Κιμ. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί τις εξελίξεις από απόσταση, εκδίδοντας ανακοινώσεις και αναζητώντας κοινές θέσεις μεταξύ 27 κρατών με συχνά διαφορετικές προτεραιότητες.

Στο μεγάλο τραπέζι της γεωπολιτικής οι θέσεις είναι λίγες. Και σήμερα καμία από αυτές δεν φαίνεται να καταλαμβάνεται από την Ευρώπη ή ακόμα και από ένα ξεχωριστό ευρωπαϊκό κράτος.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη είναι αδύναμη. Παραμένει μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές δυνάμεις του πλανήτη. Διαθέτει τεχνολογία, βιομηχανία, κεφάλαια και σημαντική στρατιωτική ισχύ μέσω των κρατών-μελών της.

Ευρωπαϊκός μαρασμός

Η Ευρώπη δεν έχει ακόμη μετατρέψει αυτή την οικονομική της δύναμη σε ενιαία γεωπολιτική ισχύ. Δεν μιλά με μία φωνή. Δεν διαθέτει ενιαία στρατηγική κουλτούρα. Και κυρίως δεν έχει αποκτήσει την πολιτική βούληση που απαιτείται για να λειτουργήσει ως αυτόνομος παγκόσμιος παίκτης.

Νέο κέντρο βάρους

Οι διαδοχικές επαφές Τραμπ, Πούτιν και Σι δεν αποτελούν απλώς διπλωματικές επισκέψεις. Αποτελούν ενδείξεις μιας βαθύτερης μεταβολής.

Για περισσότερο από μισό αιώνα ο κόσμος περιστρεφόταν γύρω από τον Ατλαντικό. Σήμερα, το κέντρο βάρους μετακινείται όλο και περισσότερο προς την Ευρασία και τον Ινδο-Ειρηνικό. Εκεί συγκεντρώνονται οι μεγαλύτερες οικονομίες, οι σημαντικότερες ενεργειακές διαδρομές, οι πιο επικίνδυνες εστίες κρίσης και οι ισχυρότεροι στρατηγικοί ανταγωνισμοί.

Η ιστορία δεν γράφεται αποκλειστικά στην Ασία. Όμως σήμερα γράφεται όλο και περισσότερο εκεί. Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα των τελευταίων εβδομάδων. Ότι την ώρα που οι μεγάλες δυνάμεις ανασυντάσσουν τις θέσεις τους για την επόμενη φάση του παγκόσμιου ανταγωνισμού, η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί σε έναν ρόλο που δεν είχε συνηθίσει μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο: Αυτόν του θεατή, που παρακολουθεί άλλους να μοιράζουν τα χαρτιά του μέλλοντος.

Διαβάστε επίσης:

Τσίπρας: Αρχίζει τις εξορμήσεις, ετοιμάζει τα προσωρινά όργανα

Μαρτύριο της σταγόνας για τη ΝΔ: Έτοιμος ο Σαμαράς, αλλά παίζει με τα νεύρα τους για τον χρόνο ίδρυσης του κόμματος

Ευρωπαία «πρωταθλήτρια» στην ακρίβεια η Ελλάδα – Οι δραματικές συνέπειες από το 5% του πληθωρισμού

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.