Στα «βράχια» ενεργειακές κοινότητες και αυτοπαραγωγή

23.06.2026 16:40

Η συμμετοχή πολιτών, τοπικών κοινωνιών και μικρών επιχειρήσεων στην παραγωγή ενέργειας για αυτοκατανάλωση επί της ουσίας έχει μπλοκαριστεί και ενώ η τιμή του ρεύματος στην Ελλάδα παραμένει από τις ακριβότερες στην Ευρώπη.

Τα στοιχεία που παρουσίασε το Green Tank είναι άκρως αποκαλυπτικά για την επί της ουσίας αποτυχία του κρίσιμου θεσμού των ενεργειακών κοινοτήτων και της αυτοπαραγωγής. Αποτυχία που έχει συγκεκριμένες αιτίες και υπευθύνους.

Σοβαρή επιβράδυνση έργων

Η ανασκόπηση του Green Tank καταδεικνύει ότι ο θεσμός πνέει τα λοίσθια. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα 2,562 MW (Μεγαβάτ) έργων ενεργειακών κοινοτήτων που έχουν συνδεθεί με το ηλεκτρικό δίκτυο, μόλις το 4.4% αφορά έργα αυτοπαραγωγής, ενώ μόνο 61 νέες αιτήσεις έργων ενεργειακών κοινοτήτων κατατέθηκαν τα τελευταία 2.5 χρόνια.

Όπως επισημαίνει το Green Tank, τα νεότερα στοιχεία αποτυπώνουν μια εικόνα συνεχιζόμενης επιβράδυνσης τόσο στην ανάπτυξη νέων έργων όσο και στην υλοποίηση των υφιστάμενων αιτήσεων. Και για να μπορέσουν πολίτες, δήμοι και μικρομεσαίες επιχειρήσεις να συμμετάσχουν ουσιαστικά στην ενεργειακή μετάβαση, «απαιτείται άμεση βελτίωση του προβληματικού πλαισίου του net billing, αύξηση του διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου και στοχευμένη χρηματοδοτική στήριξη για έργα αυτοπαραγωγής και ενεργειακών κοινοτήτων», επεσήμανε ο Νίκος Μάντζαρης, επικεφαλής αναλυτής πολιτικής του Green Tank.

Τα βασικά ευρήματα της έρευνας

Η 9η ανασκόπηση του Green Tank για τις ενεργειακές κοινότητες και την αυτοπαραγωγή στην Ελλάδα αναλύει τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα του ΔΕΔΔΗΕ, του ΑΔΜΗΕ και του ΓΕΜΗ και καταγράφει τις κυριότερες τάσεις. Τα βασικότερα ευρήματα συνοψίζονται ως εξής:

Ενεργειακές κοινότητες

2,541 ενεργειακές κοινότητες όλων των νομικών μορφών: Από αυτές, οι 2,334 παραμένουν ενεργειακές κοινότητες του ιδρυτικού νόμου ν.4513/2018.
«Πάγωμα» στις νέες επενδύσεις: Από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Απρίλιο του 2026 κατατέθηκαν μόλις 61 νέες αιτήσεις έργων ενεργειακών κοινοτήτων, γεγονός που αναδεικνύει τη σημαντική υποχώρηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος.
Με βήμα σημειωτόν οι νέες συνδέσεις στη χαμηλή-μέση τάση: Η ισχύς των ηλεκτρισμένων έργων ενεργειακών κοινοτήτων έφτασε τα 1,483.4 MW (30.6% των αιτήσεων), μόλις 18.4 MW περισσότερα σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2025.
Ταχύτερη πρόοδος στην υψηλή τάση: Έχουν ηλεκτριστεί 1,012 έργα συνολικής ισχύος 1,072.6 MW, τα οποία όμως ανήκουν σε μόλις 103 ενεργειακές κοινότητες και συχνά αφορούν μεγάλα εμπορικά έργα που έχουν «τεμαχιστεί» σε μικρότερα.
Τα εμπορικά έργα κυριαρχούν: Από τα 3,069 ηλεκτρισμένα έργα ενεργειακών κοινοτήτων συνολικής ισχύος 2,562 MW σε όλες τις τάσεις, μόνο 221 έργα ισχύος 114.1 MW αφορούν αυτοπαραγωγή. Με άλλα λόγια, μόλις το 4.4% της συνδεδεμένης ισχύος καλύπτει τις ενεργειακές ανάγκες των μελών των ενεργειακών κοινοτήτων.
Πρωταθλήτρια η Κεντρική Μακεδονία: Συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό ενεργειακών κοινοτήτων (712), τη μεγαλύτερη ηλεκτρισμένη ισχύ (367.9 MW) αλλά και τη μεγαλύτερη ακυρωμένη ισχύ έργων στη χαμηλή-μέση τάση (733.8 MW).
Τα δύο αρνητικά ρεκόρ της Δυτικής Μακεδονίας: Η περιφέρεια εμφανίζει τη μεγαλύτερη αναλογία ακυρωμένων προς ηλεκτρισμένα έργα (3.7 προς 1), ενώ το 89.7% της ακυρωμένης ισχύος αφορά έργα που είχαν προηγουμένως λάβει γνωστοποίηση αδυναμίας σύνδεσης από τον ΔΕΔΔΗΕ.

Αυτοπαραγωγή

-Επιβράδυνση της ανάπτυξης: Η συνολική ισχύς έργων αυτοπαραγωγής σε λειτουργία έφτασε τα 1,155.5 MW, αυξημένη κατά μόλις 82.9 MW σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2025.

-Λιγότερες νέες αιτήσεις: Το 2025 κατατέθηκαν 5,776 νέες αιτήσεις έργων αυτοπαραγωγής, ενώ το πρώτο τετράμηνο του 2026 προστέθηκαν μόνο 1,033.

-Αργή η μετάβαση στο net billing: Παρότι το 92.3% της ισχύος των νέων αιτήσεων μετά τη θέσπιση των νέων μηχανισμών αφορά έργα ταυτοχρονισμένου και εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, η ισχύς των έργων που έχουν ήδη συνδεθεί με αυτούς τους μηχανισμούς παραμένει χαμηλή, μόλις 118.1 MW (10.2% της συνολικής). Από αυτά, μόνο 21.8 MW αφορούν αιτήσεις που κατατέθηκαν μετά την εφαρμοστική υπουργική απόφαση (ΚΥΑ (2/10/2024)).

-Έργα έτοιμα για χρηματοδότηση στις περιοχές μετάβασης: Στις περιοχές που είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης 2021-2027 υπάρχουν 15.6 MW εκκρεμών έργων με σύμβαση σύνδεσης και επιπλέον 42.9 MW λιγότερο «ώριμων» έργων εικονικού ενεργειακού και εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού.

-Ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος εξαντλείται: Το άθροισμα της ισχύος των ηλεκτρισμένων και των εκκρεμών έργων αυτοπαραγωγής αγγίζει τα 1,887 MW, πλησιάζοντας τα 2 GW ηλεκτρικού χώρου για έργα αυτοπαραγωγής, που προβλέπεται από τον ν.5037/2023.

Η επίθεση του ΣΕΦ στο ΥΠΕΝ

Τα στοιχεία του Green Tank για τις ενεργειακές κοινότητες και την αυτοπαραγωγή – αυτοκατανάλωση που πάνε στα «βράχια» δόθηκαν στη δημοσιότητα λίγες ημέρες μετά την επίθεση που εξαπέλυσε ο Σύνδεσμος Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) στην πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ για το ίδιο θέμα.

Ο ΣΕΦ επισημαίνει ότι εδώ και ένα χρόνο η νέα ισχύς των έργων αυτοκατανάλωσης μειώθηκε κατά 30% (στα 265 MW το 2025 από 373 MW το 2024) με συνέπεια την απώλεια περίπου 2.000 θέσεων εργασίας στην κατηγορία αυτή.

Παράλληλα, κατηγόρησε το ΥΠΕΝ ότι έχουν περάσει 22 μήνες από τότε που υπογράφηκε η υπουργική απόφαση για την αυτοκατανάλωση, την οποία υποσχέθηκε να τροποποιήσει άμεσα, καθώς η αρχική απόφαση αποδείχτηκε στην πράξη ελλιπής και μη λειτουργική, και ακόμα δεν έχει γίνει τίποτα.

Διαβάστε επίσης:

Κυριακή Μάλαμα: Απεργάζεται η κυβέρνηση σενάρια για πυρηνική χωροθέτηση σε Θράκη και Νότια Εύβοια;

Ιδιωτική εταιρεία «χωροθετεί» με ΑΙ πυρηνικούς αντιδραστήρες στην Ελλάδα

Ο Κεφαλογιάννης ψήφισε κόντρα στη γραμμή ΝΔ για τα μεταλλαγμένα – Χάος με τη διαδικασία, ποιοι τάχθηκαν υπέρ, ποιοι κατά