WSJ: Στενά του Ορμούζ – Ιρανικό σχέδιο για χρεώσεις 40 δισ. δολαρίων φέρνει νέα σύγκρουση με τις ΗΠΑ

Η Τεχεράνη επιδιώκει να εξασφαλίσει αναβαθμισμένο ρόλο και οικονομικά οφέλη από τα Στενά του Ορμούζ, κεφαλαιοποιώντας τη συμφωνία της 14ης Ιουνίου για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.

Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Wall Street Journal, το ιρανικό καθεστώς προωθεί ένα σχέδιο επιβολής χρεώσεων στα διερχόμενα πλοία για υπηρεσίες ασφάλειας, προστασίας και περιβάλλοντος. Η Ισλαμική Δημοκρατία υπολογίζει ότι οι χρεώσεις αυτές θα μπορούσαν να αποφέρουν 40 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως συνολικά για τα εμπλεκόμενα κράτη της περιοχής. Η υλοποίηση αυτής της πρότασης θα προσέφερε στην Τεχεράνη σημαντική ταμειακή ροή και έναν βαθμό ελέγχου που δεν διέθετε πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.

Τα διεθνή μοντέλα που εξετάζει η Τεχεράνη

Για να εξασφαλίσει τη συναίνεση των γειτονικών χωρών, το Ιράν παρουσιάζει την πρότασή του στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και στο Πεκίνο, καλώντας τα κράτη του Περσικού Κόλπου να συμμετάσχουν στη συμφωνία και να μοιραστούν τα έσοδα.

«Όλοι πρέπει να γνωρίζουν ότι η διαχείριση των στενών δεν θα επιστρέψει ποτέ στον τρόπο που ήταν πριν», δήλωσε ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Ομάν.

Σύμφωνα με αξιωματούχους που επικαλείται η WSJ, το Ιράν εξετάζει δύο συγκεκριμένα διεθνή πρότυπα:

• Το μοντέλο των Δαρδανελίων: Βασίζεται στη διεθνή Σύμβαση του Μοντρέ (1936), η οποία επιτρέπει στην Άγκυρα να εισπράττει τέλη (υπό τη μορφή του «χρυσού φράγκου») από τα πλοία που διασχίζουν την υδάτινη οδό, καλύπτοντας υγειονομικές υπηρεσίες, φάρους και υπηρεσίες διάσωσης.
• Το μοντέλο των Στενών της Μάλακα: Μια πολυεθνική δομή (όπως αυτή μεταξύ Μαλαισίας, Ινδονησίας και Σιγκαπούρης) με συντονισμένες ναυτικές περιπολίες και κοινή εναέρια επιτήρηση για την αντιμετώπιση θαλάσσιων απειλών. Στην περίπτωση του Ορμούζ, η ρύθμιση αυτή θα συνδύαζε τις ναυτικές δυνάμεις του Ιράν με εκείνες των αραβικών μοναρχιών.

Η κατηγορηματική άρνηση των ΗΠΑ

Η αντίδραση της Ουάσιγκτον υπήρξε άμεση, με την αμερικανική πλευρά να χαρακτηρίζει τις εν λόγω χρεώσεις ως παράνομα «διόδια». Κατά τη διάρκεια περιοδείας του στη Μέση Ανατολή, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ξεκαθάρισε από το Μπαχρέιν ότι η επιβολή τελών θα αποτελούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο.

• «Η πραγματικότητα είναι ότι καμία χώρα στη γη δεν έχει το δικαίωμα να χρεώνει για τη χρήση διεθνών υδάτινων οδών, και αυτό δεν θα αποτελέσει ποτέ αποδεκτή προϋπόθεση οποιασδήποτε συμφωνίας», υπογράμμισε ο Ρούμπιο, προσθέτοντας ότι τα κράτη του Περσικού Κόλπου έχουν απορρίψει την ιδέα.
• Παράλληλα, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε μέσω ανάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «δεν επιδιώκονται ούτε εισπράττονται από το Ιράν διόδια, ασφαλιστικά κόστη ή άλλες επιβαρύνσεις στα πλοία που ταξιδεύουν στα Στενά», χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει αν η κυβέρνησή του είναι διατεθειμένη να διαπραγματευτεί μακροπρόθεσμα με την Τεχεράνη.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ανουάρ Γκαργκάς, προεδρικός σύμβουλος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, δήλωσε ότι οι νέες γεωπολιτικές πραγματικότητες δεν μπορούν να επιβληθούν μονομερώς στα αραβικά κράτη. Από την πλευρά του, το Ομάν ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός προσωρινού, ασφαλούς και ελεύθερου τελών θαλάσσιου διαδρόμου που θα κινείται κοντά στις ακτές του, σε συντονισμό με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO).

Νομικά προσκόμματα και η στάση της αγοράς

Αναλυτές του διεθνούς δικαίου, όπως ο καθηγητής James Kraska του Ναυτικού Πολεμικού Κολλεγίου των ΗΠΑ, επισημαίνουν ότι το Ιράν δεσμεύεται από υφιστάμενες συμφωνίες που απαγορεύουν τη μονομερή επιβολή χρεώσεων, ενώ οποιοδήποτε τέλος παροχής υπηρεσιών θα απαιτούσε τη συναίνεση των 176 μελών του IMO.

Ωστόσο, καθώς από το Ορμούζ διέρχεται φυσιολογικά το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, ορισμένοι μεγάλοι εφοπλιστές εμφανίζονται διατεθειμένοι να αποδεχθούν τις χρεώσεις ως το αναγκαίο κόστος για την επαναλειτουργία και την ασφάλεια της διαδρομής.

Οι νέοι κανόνες διέλευσης

Η κατάσταση στην περιοχή παραμένει ρευστή. Παρά τη σταδιακή υποχώρηση των ασφαλίστρων, την Πέμπτη καταγράφηκε επίθεση από άγνωστο βλήμα εναντίον φορτηγού πλοίου κοντά στις ακτές του Ομάν, προκαλώντας υλικές ζημιές στη γέφυρα.

Επιπλέον, το Ιράν εφαρμόζει ήδη νέες διαδικασίες, υποχρεώνοντας τα πλοία να εγγράφονται για τη διέλευση δύο ημέρες νωρίτερα, ενώ προειδοποιεί ότι οι διαδρομές εκτός των δικών του καθορισμένων ζωνών είναι απαγορευμένες. Η πρόσφατη προσωρινή απόφαση των Φρουρών της Επανάστασης να κλείσουν τα στενά λόγω της αναζωπύρωσης των μαχών στον Λίβανο υπογραμμίζει ότι η Τεχεράνη διατηρεί τον έλεγχο σε μια από τις κρισιμότερες εμπορικές αρτηρίες του πλανήτη.

Διαβάστε επίσης:

Βρετανία: Ο Κάρολος αποκάλυψε τη φορολογική του δήλωση – Δεν θα επιστρέψει στο Μπάκιγχαμ μετά την ανακαίνιση

Νέα Υόρκη: «Παγώνουν» τα ενοίκια για ένα εκατομμύριο κατοικίες – Νέο… γκολ για τον Μαμντάνι

Βενεζουέλα: Ακτίνα φωτός μέσα στο έρεβος – Γυναίκα γέννησε εν μέσω σεισμών (Video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.