Haaretz: Τρολάρoντας Τραμπ και Τουρκία – Γιατί η αναγνώριση της γενοκτονίας από το Ισραήλ δεν αφορά τους νεκρούς Αρμένιους

«Από πότε η αναγνώριση της γενοκτονίας είναι ένας τρόπος να προκαλέσεις τους γεωπολιτικούς σου αντιπάλους;», διερωτάται η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz σε δημοσίευμά της, με αφορμή την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων από το Ισραήλ.

«Όταν η χώρα που αναγνωρίζει τη γενοκτονία των Αρμενίων είναι το Ισραήλ του Νετανιάχου – και οι πραγματικοί στόχοι της παράστασής του είναι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν της Τουρκίας και ο Ντόναλντ Τραμπ της Αμερικής», είναι η απάντηση σύμφωνα με την εφημερίδα.

Αυτή την εβδομάδα, το ισραηλινό υπουργικό συμβούλιο αναγνώρισε ομόφωνα τη σφαγή περίπου 1,5 εκατομμυρίου Αρμενίων από τις οθωμανικές δυνάμεις κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ως γενοκτονία, που μερικές φορές αποκαλείται η πρώτη γενοκτονία του 20ού αιώνα και την οποία ο Αδόλφος Χίτλερ φέρεται να είδε ως έμπνευση, για το Ολοκαύτωμα. «Ποιος, άλλωστε, μιλάει σήμερα για την εξόντωση των Αρμενίων;» σημείωσε τον Αύγουστο του 1939, μια εβδομάδα πριν από τη ναζιστική εισβολή στην Πολωνία.

Θα υποστηρίξει το Ισραήλ την αναγνώρισή του με βήματα για τη βελτίωση των σχέσεων με τη σύγχρονη Αρμενία στο πνεύμα του «Ποτέ Ξανά»; Φυσικά και όχι, επειδή η συζήτηση για τη γενοκτονία είναι στην πραγματικότητα ένας πόλεμος δι’ αντιπροσώπων μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας – με τον κρίσιμο στόχο να είναι ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Στο πνεύμα του επιδραστικού βιβλίου της Ντάρα Χορν, «Ο λαός αγαπά τους νεκρούς Εβραίους», αυτό αφορά το πώς οι υπουργοί του Ισραήλ χρησιμοποιούν ιστορίες νεκρών Αρμενίων «για να νιώσουν καλύτερα με τον εαυτό τους», μια εκμετάλλευση του ιστορικού πόνου και υπεροχή, αναφέρει η Haaretz.

Η γενοκτονία ως πεδίο πολιτικών παιγνίων

Η αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων αποτελεί εδώ και καιρό ένα πολιτικό παιχνίδι μεταξύ Ιερουσαλήμ και Άγκυρας. Η Τουρκία, το διάδοχο οθωμανικό κράτος, έχει ασκήσει έντονη πίεση όλα αυτά τα χρόνια για να αποτρέψει τις χώρες από την επίσημη αναγνώριση.

Για 15 χρόνια, η Κνεσέτ διεξάγει συζητήσεις σχετικά με την αναγνώριση. Κάθε λίγα χρόνια, οι επιτροπές της τιμούν τη γενοκτονία. Αλλά ποτέ δεν έχει αναγνωριστεί επίσημα με ψηφοφορία από την Κνεσέτ, γνωρίζοντας την αναπόφευκτη τουρκική αντίδραση. Σημείωση: Παρά την απόφαση του υπουργικού συμβουλίου της Κυριακής, η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη ορίσει ημερομηνία για κοινοβουλευτική έγκριση.

Από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τον επακόλουθο πόλεμο στη Γάζα, οι εντάσεις μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας έχουν φτάσει σε πρωτοφανή ύψη, με τον Ερντογάν να κατηγορεί το Ισραήλ για εγκλήματα πολέμου και να υποστηρίζει τη Χαμάς ως «κίνημα απελευθέρωσης», με αποκορύφωμα την ανάκληση των πρεσβευτών και από τις δύο πλευρές και την απόφαση της Τουρκίας να διακόψει τους οικονομικούς δεσμούς.

Η απειλή για την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων έχει τακτικά σημαδέψει τις ήδη επιδεινωμένες διμερείς σχέσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών Ισραήλ Κατζ κατηγόρησε την Τουρκία για τη γενοκτονία των Αρμενίων σε ένα tweet τον Ιανουάριο του 2024. Ο Νετανιάχου, ο οποίος κατηγόρησε τον Ερντογάν λίγους μήνες αργότερα ότι «αρνείται» τη γενοκτονία των Αρμενίων, δήλωσε την προσωπική του αναγνώριση σε ένα podcast τον περασμένο Αύγουστο.

Στο εκκρεμές των σκόπιμα υπολογισμένων κατηγοριών που προσβάλλουν, ο Ερντογάν – απασχολημένος με την αποδόμηση των σπλάχνων της δημοκρατίας στο εσωτερικό – κατηγορεί τακτικά το Ισραήλ για γενοκτονία και ότι είναι «τρομοκρατικό κράτος». Στο τέλος του 2023, δήλωσε ότι ο Νετανιάχου «δεν διέφερε από τον Χίτλερ» και, τον επόμενο χρόνο, ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός και η κυβέρνησή του ήταν «οι Ναζί της εποχής μας».

Δεσμοί στο Μπακού

Η ενσωματωμένη ειρωνεία του Ισραήλ να οικειοποιείται ένα «οθωμανικό χαστούκι» για τον Ερντογάν αναγνωρίζοντας τη γενοκτονία των Αρμενίων είναι η δική του συνενοχή σε αυτό που θεωρούνται ευρέως σύγχρονα εγκλήματα πολέμου κατά των Αρμενίων. Για μιάμιση δεκαετία, το Ισραήλ υπήρξε βασικός προμηθευτής όπλων, συμπεριλαμβανομένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών αυτοκτονίας, στο Αζερμπαϊτζάν κατά τη διάρκεια των πολέμων του με την Αρμενία, συμπεριλαμβανομένης της εθνοκάθαρσης στην περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ το 2023.

Η στρατηγική σχέση Ισραήλ-Αζερμπαϊτζάν βασίζεται εξίσου στην κρίσιμη προμήθεια πετρελαίου από το Μπακού στο Ισραήλ, αλλά και στη γεωγραφική θέση του Αζερμπαϊτζάν: Προσφέρει ένα παράθυρο στις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες στο γειτονικό Ιράν. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNN, το Ισραήλ έστειλε ειδικές δυνάμεις στο Αζερμπαϊτζάν για να πραγματοποιήσουν αποστολές εναντίον του Ιράν κατά τη διάρκεια του πρόσφατου πολέμου.

Αλλά το Μπακού θεωρεί επίσης τον εαυτό του ως «αδελφικό» τουρκικό κράτος για την Άγκυρα, και η αντίθεσή του ήταν ένας ακόμη λόγος για τον οποίο το Ισραήλ δεν προώθησε την αναγνώριση στο παρελθόν. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το Αζερμπαϊτζάν έχει ήδη εκφράσει «σοβαρή ανησυχία» για την απόφαση του ισραηλινού υπουργικού συμβουλίου και το έχει καλέσει να επανεξετάσει.

Το Γερεβάν αποκάλεσε την κίνηση του Ισραήλ μια ανεπιθύμητη «πολιτικοποίηση» της μνήμης της γενοκτονίας. Εκτός του ότι το Ιράν είναι ο στενός εταίρος του στο εμπόριο, την ενέργεια και την ασφάλεια, η Αρμενία αναγνώρισε επίσημα το Κράτος της Παλαιστίνης πέρυσι, στο πλαίσιο της υποστήριξής της για τη λύση των δύο κρατών, την οποία ο Νετανιάχου (για άλλη μια φορά) αποκήρυξε ρητά κατά τη διάρκεια μιας εκδήλωσης προεκλογικής εκστρατείας το Σάββατο βράδυ, μεταμφιεσμένης σε συνέντευξη Τύπου.

Αγώνας για τα F-35

Ο πραγματικός λόγος για την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων από το Ισραήλ δεν είναι μια καθυστερημένη ηθική αποκάλυψη ή μια στάση αρχών ενάντια στον ιστορικό αναθεωρητισμό: Είναι συναλλακτική πολιτική στην πιο απροκάλυπτη μορφή της, και το πραγματικό κοινό για την κίνηση του Ισραήλ δεν είναι στο Γερεβάν, την Άγκυρα ή το Μπακού – είναι στην Ουάσιγκτον. Και όλα έχουν να κάνουν με τα F-35.

Η Τουρκία αποκλείστηκε από το πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών και της επιβλήθηκαν κυρώσεις κατά τη διάρκεια της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ για την αγορά ρωσικών πυραύλων S-400. Αμερικανοί αξιωματούχοι ανησυχούσαν ότι το σύστημα της Ρωσίας θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη συλλογή δεδομένων για τα F-35 και ότι οι πληροφορίες θα μπορούσαν να καταλήξουν στα χέρια του Πούτιν. Θεώρησαν την κίνηση του Ερντογάν ως μια ανατρεπτική κίνηση σχετικά με το ΝΑΤΟ, στο οποίο οι ΗΠΑ και η Τουρκία είναι και οι δύο μέλη.

Αλλά το Ισραήλ φοβάται ότι η απόκτηση των προηγμένων stealth αεροσκαφών από την Τουρκία θα απειλήσει την περιφερειακή αεροπορική κυριαρχία του, για να μην αναφέρουμε την προηγούμενη δέσμευση της Ουάσινγκτον για ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα, με τον ίδιο τρόπο που αντιτίθεται πιο σιωπηλά στην εξασφάλιση των ίδιων αεροσκαφών από τη Σαουδική Αραβία.

Αλλά ο Τραμπ είχε πάντα μια αδυναμία στον Ερντογάν και στη μειωμένη πίστη στο ΝΑΤΟ. Και σε αντίθεση με τον Νετανιάχου, ο οποίος τις τελευταίες εβδομάδες έχει ταπεινωθεί και στοχοποιηθεί επανειλημμένα από τις ύβρεις του Τραμπ – ενώ το Ισραήλ έχει αναγκαστεί να παρακολουθεί, ταπεινωμένο, από το περιθώριο καθώς οι ΗΠΑ και το Ιράν διαπραγματεύονται έναν τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησε ως το αποκορύφωμα της εταιρικής σχέσης ΗΠΑ-Ισραήλ – ο πρόεδρος κατακλύζει τον Ερντογάν με κομπλιμέντα και υποσχέσεις για στρατιωτικό υλικό.

Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ ρωτήθηκε αν θα πήγαινε στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ το 2026 στην Άγκυρα, η οποία έχει προγραμματιστεί για τη δεύτερη εβδομάδα του Ιουλίου, με μια «μεγάλη τσάντα δώρων» για την Τουρκία που θα περιείχε μαχητικά αεροσκάφη F-35. «Ναι. Νομίζω πως ναι… Πιθανότατα θα κάνω κάτι που θα κάνει [τον Ερντογάν] πολύ χαρούμενο», απάντησε ο πρόεδρος, σημειώνοντας ότι ο Τούρκος πρόεδρος ήταν ταυτόχρονα «φίλος», «μεγάλος ηγέτης» και πολύ ισχυρός άνθρωπος» – και «όχι μεγάλος θαυμαστής του Ισραήλ».

Είναι διδακτικό να σημειωθεί ότι και το Κογκρέσο των ΗΠΑ χρησιμοποίησε την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων ως μαστίγιο για να χτυπήσει την πλάτη της Τουρκίας, μετά την απόφαση του Ερντογάν να αγοράσει τους ρωσικούς πυραύλους S-400 το 2019, με ένα νομοσχέδιο που ψηφίστηκε σχεδόν ομόφωνα και στα δύο σώματα.

Είναι επίσης αξιοσημείωτο πόσο μακριά έχει πέσει το αστέρι του Ισραήλ από τότε. Όταν, μετά την αναπόφευκτη επίθεση του Ερντογάν στην «γενοκτονική, κατοχική, επεκτατική ιδεολογία που ονομάζεται Σιωνισμός» μετά την απόφαση του υπουργικού συμβουλίου αυτής της εβδομάδας, ο Νετανιάχου δήλωσε: «Λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη αυτές τις απειλές», προσθέτοντας: «θα επιστήσουμε επίσης την προσοχή των Αμερικανών φίλων μας» στα σχόλια. Αλλά μπορεί να είναι αυτός ο Τραμπ που, που είναι γνωστό ότι έλκεται από αυταρχικούς ηγέτες που προβάλλουν εξουσία, θα δουν τις προσπάθειες του Νετανιάχου όχι ως κραυγές, αλλά ως πνιγμό.

Διαβάστε επίσης:

Από εγκαταλελειμμένο κουτάβι σε ήρωα: Η απίστευτη ιστορία του Τσουνάμι, του σκύλου διάσωσης που έσωσε 13 ζωές στη Βενεζουέλα

Οκτώ ημέρες χαμένος στον Ειρηνικό: 42χρονος περιγράφει πώς επιβίωσε με ωμό ψάρι και βρόχινο νερό (Video)

Axios: Βανς και Ρούμπιο, οι «ελβετικοί σουγιάδες» του Τραμπ για το Ιράν

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.