Ελληνίδα ερευνήτρια και η ομάδα της ανακαλύπτουν γιατί ορισμένοι εγκέφαλοι αντιστέκονται στη νόσο Αλτσχάιμερ

Μερικοί άνθρωποι παραμένουν διανοητικά οξυδερκείς, παρόλο που ο εγκέφαλός τους περιέχει τις βιολογικές αλλαγές που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Μια νέα μελέτη, με επικεφαλής της Ελληνίδα ερευνήτρια Ευγενία Σάλτα, από το Ολλανδικό Ινστιτούτο Νευροεπιστημών υποδηλώνει ότι η απάντηση μπορεί να βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο μια σπάνια ομάδα εγκεφαλικών κυττάρων, που ονομάζονται ανώριμοι νευρώνες, ανταποκρίνεται στη βλάβη. Τα ευρήματα προσφέρουν νέα στοιχεία για τη γνωστική ανθεκτικότητα, την ικανότητα του εγκεφάλου να συνεχίζει να λειτουργεί παρά την ασθένεια.

Ένα από τα μεγαλύτερα αναπάντητα ερωτήματα στην έρευνα για τη νόσο Αλτσχάιμερ είναι γιατί η νόσος επηρεάζει τους ανθρώπους τόσο διαφορετικά. Ενώ πολλοί εμφανίζουν απώλεια μνήμης και άνοια καθώς η νόσος Αλτσχάιμερ εξελίσσεται, άλλοι εμφανίζουν μικρή ή καθόλου γνωστική εξασθένηση, παρά το γεγονός ότι έχουν την ίδια υποκείμενη παθολογία του εγκεφάλου.

«Περίπου το 30% των ηλικιωμένων που αναπτύσσουν νόσο Αλτσχάιμερ δεν εμφανίζουν ποτέ τα συμπτώματά της», λέει η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Ευγενία Σάλτα και συνεχίζει: «Πραγματικά δεν γνωρίζουμε γιατί. Αυτό είναι ένα μεγάλο μυστήριο και πολύ σημαντικό».

Η κατανόηση του μηχανισμού που προστατεύει αυτά τα άτομα, θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει τους επιστήμονες σε νέους τρόπους θεραπείας ή ακόμα και πρόληψης της άνοιας.

«Αν κατανοήσουμε τι προστατεύει αυτούς τους εγκεφάλους, αυτό θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε νέες θεραπευτικές στρατηγικές» εξηγεί η Δρ. Σάλτα.

Μπορεί ο γερασμένος εγκέφαλος να αντικαταστήσει τα κατεστραμμένα κύτταρα;

Μια πιθανότητα είναι ότι οι ανθεκτικοί εγκέφαλοι είναι καλύτεροι στην αυτοεπιδιόρθωση.

«Ίσως μπορούν να προσθέσουν νέα εγκεφαλικά κύτταρα σε ένα δίκτυο που εκφυλίζεται», λέει η Δρ. Σάλτα και εξηγεί: «Αυτή η ιδέα επικεντρώνεται στην ενήλικη νευρογένεση, τη διαδικασία μέσω της οποίας δημιουργούνται νέοι νευρώνες στον ενήλικο εγκέφαλο.».

Ενώ η ενήλικη νευρογένεση είναι καλά τεκμηριωμένη σε πολλά ζωικά είδη, οι επιστήμονες συζητούν εδώ και καιρό σε ποιο βαθμό, συμβαίνει ( εάν συμβαίνει)  και στους ανθρώπους.

Για να διερευνήσουν, η Δρ. Σάλτα και οι συνάδελφοί της εξέτασαν δωρεές εγκεφαλικού ιστού από την Ολλανδική Τράπεζα Εγκεφάλου. Τα δείγματα περιελάμβαναν υγιή άτομα, άτομα με νόσο Αλτσχάιμερ και άτομα των οποίων οι εγκέφαλοι εμφάνιζαν παθολογία Αλτσχάιμερ, παρόλο που δεν ανέπτυξαν ποτέ άνοια.

Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν σε μια μικρή περιοχή μέσα στο κέντρο μνήμης του εγκεφάλου, ένα από τα λίγα σημεία όπου μπορούν ακόμα να αναπτυχθούν νέοι νευρώνες.

«Αυτά τα κύτταρα είναι εξαιρετικά σπάνια, επομένως έπρεπε να αναπτύξουμε νέους τρόπους για να τα βρούμε», λέει η Δρ. Σάλτα. «Πραγματικά εστιάσαμε στο ακριβές σημείο όπου περιμέναμε να βρίσκονται».

Η ομάδα εφάρμοσε επίσης πρόσφατα αναπτυγμένες αναλυτικές μεθόδους που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για ανθρώπινους ιστούς, μειώνοντας την εξάρτηση από υποθέσεις που βασίζονται σε μελέτες σε ζώα.

«Ακόμα και σε μια μέση ηλικία άνω των 80 ετών, εξακολουθούσαμε να βρίσκουμε αυτούς τους ανώριμους νευρώνες σε όλες τις ομάδες», λέει η Ελληνίδα ερευνήτρια.

Το αποτέλεσμα επιβεβαίωσε ότι αυτά τα ασυνήθιστα κύτταρα παραμένουν παρόντα ακόμη και σε πολύ ηλικιωμένους εγκεφάλους.

Ίδια ποσότητα ανώριμων νευρώνων

Αυτό που εξέπληξε τους ερευνητές, ωστόσο, ήταν ότι τα ανθεκτικά άτομα δεν είχαν δραματικά μεγαλύτερο αριθμό ανώριμων νευρώνων από τα άτομα με νόσο Αλτσχάιμερ.

Αντίθετα, η πιο σημαντική διαφορά φάνηκε να είναι ο τρόπος με τον οποίο συμπεριφέρονταν τα κύτταρα.

«Σε ανθεκτικά άτομα, αυτά τα κύτταρα φαίνεται να ενεργοποιούν προγράμματα που τα βοηθούν να επιβιώσουν και να αντιμετωπίσουν τις βλάβες. Βλέπουμε επίσης χαμηλότερα σήματα που σχετίζονται με φλεγμονή και κυτταρικό θάνατο» εξηγεί η Δρ. Σάλτα.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι αυτοί οι ανώριμοι νευρώνες μπορεί να κάνουν περισσότερα από το να αντικαθιστούν απλώς τα κύτταρα που χάνονται κατά τη διάρκεια μιας ασθένειας.

«Μπορεί να μην πρόκειται (μόνο) για την αντικατάσταση χαμένων νευρώνων. Ίσως αυτά τα κύτταρα να υποστηρίζουν τον περιβάλλοντα ιστό και να βοηθούν τον εγκέφαλο να παραμένει λειτουργικός και «νεανικός». Μπορεί να λειτουργούν ως ένα είδος λιπάσματος σε έναν κήπο που έχει αρχίσει να καταρρέει», σύμφωνα με τη Δρ. Σάλτα.

Ακόμα κι έτσι, η ερευνήτρια προειδοποιεί ότι αυτές οι ιδέες παραμένουν υποθέσεις. Επειδή αυτή η μελέτη εξέτασε  εγκεφαλικό ιστό από νεκρό δότη, οι ερευνητές δεν μπορούν να παρατηρήσουν άμεσα πώς λειτουργούν τα κύτταρα σε ζωντανούς εγκεφάλους.

«Υποθέτουμε τη λειτουργία των κυττάρων με βάση τα δεδομένα, αλλά δεν μπορούμε να την επιβεβαιώσουμε σε αυτό το είδος μελέτης. Η ανθεκτικότητα της νόσου Αλτσχάιμερ είναι απίθανο να έχει μία μόνο εξήγηση. Αυτό είναι ένα κομμάτι ενός πολύ μεγάλου παζλ. Δεν θα υπάρχει ποτέ μόνο ένας παράγοντας που να εξηγεί την ανθεκτικότητα».» καταλήγει η ίδια.

Νέοι δρόμοι για την έρευνα για τη νόσο Αλτσχάιμερ

Η μελέτη υπογραμμίζει επίσης ένα ευρύτερο ερώτημα σχετικά με την ίδια τη γήρανση.

«Μερικοί άνθρωποι παραμένουν σταθεροί, άλλοι αναπτύσσουν άνοια. Θέλουμε να κατανοήσουμε τι προκαλεί αυτή τη διαφορά».», εξηγεί η Δρ. Σάλτα.

Σύμφωνα με τους ειδικούς μια μελλοντική έρευνα θα διερευνήσει πώς οι ανώριμοι νευρώνες επικοινωνούν με άλλα εγκεφαλικά κύτταρα και κατά πόσον αυτές οι αλληλεπιδράσεις βοηθούν στη διατήρηση της μνήμης και της γνωστικής λειτουργίας.

Πηγή: sciencedaily

Διαβάστε επίσης

Νέα έρευνα: Ο καφές μπορεί να προστατέψει το ήπαρ από κίρρωση και καρκίνο;

Κραυγή αγωνίας από τους ογκολογικούς ασθενείς για τους βιοδείκτες, την καθυστέρηση και το τυπογραφικό λάθος σε ΦΕΚ

Καλοκαιρινές αλλεργίες: Πότε να προσέχουμε και ποια συμπτώματα να μην αγνοούμε – Τοξικοί οι λαγοκέφαλοι, όχι αλλεργιογόνοι

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.