Κομισιόν: Οι μισθωτοί και οι καταναλωτές εξακολουθούν να πληρώνουν τον βαρύτερο φορολογικό λογαριασμό

Παρά τη θεαματική αύξηση των φορολογικών εσόδων τα τελευταία χρόνια και τις κυβερνητικές αναφορές για την επιτυχία της μάχης κατά της φοροδιαφυγής, η εικόνα που καταγράφει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δείχνει ότι το βασικό πρόβλημα του ελληνικού φορολογικού συστήματος παραμένει άθικτο.

Η χώρα εξακολουθεί να χρηματοδοτεί σε μεγάλο βαθμό τα δημόσια έσοδά της από τη φορολόγηση της εργασίας, τον ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, μεταφέροντας το μεγαλύτερο βάρος στους μισθωτούς και τους καταναλωτές.

Η διαπίστωση αυτή περιλαμβάνεται στην Ετήσια Έκθεση Φορολογίας 2026 της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία, παρότι αναγνωρίζει την πρόοδο που έχει σημειωθεί στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό της φορολογικής διοίκησης, επισημαίνει ότι οι βαθύτερες στρεβλώσεις του φορολογικού μοντέλου παραμένουν.

Η έκθεση δεν αμφισβητεί ότι η επέκταση του myDATA, οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις, η αντικατάσταση του χαρτοσήμου από το ψηφιακό τέλος συναλλαγών και τα νέα εργαλεία ελέγχου έχουν ενισχύσει τη δυνατότητα του κράτους να εντοπίζει αδήλωτα εισοδήματα και να αυξάνει τις εισπράξεις. Ωστόσο, η αύξηση των εσόδων δεν συνοδεύτηκε από ουσιαστική ανακατανομή του φορολογικού βάρους. Αντίθετα, το κράτος εξακολουθεί να στηρίζεται στους ίδιους φορολογούμενους και στις ίδιες πηγές εσόδων.

Το πιο χαρακτηριστικό εύρημα αφορά τη φορολόγηση της εργασίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν, ο έμμεσος φορολογικός συντελεστής στην εργασία διαμορφώθηκε το 2024 στο 44,8%, το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ όλων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο συγκεκριμένος δείκτης περιλαμβάνει όχι μόνο τον φόρο εισοδήματος, αλλά και τις ασφαλιστικές εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών, καθώς και κάθε άλλη επιβάρυνση που συνδέεται με τη μισθωτή απασχόληση.

Με απλά λόγια, σχεδόν τα μισά από τα χρήματα που κοστίζει ένας εργαζόμενος σε μια επιχείρηση καταλήγουν στο Δημόσιο. Πρόκειται για μια επίδοση που απέχει σημαντικά από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος διαμορφώνεται στο 37,1%, αποτυπώνοντας το ιδιαίτερα υψηλό κόστος της εργασίας στην ελληνική οικονομία.

Η εικόνα επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία του ΟΟΣΑ. Για έναν άγαμο εργαζόμενο με μέσο μισθό, η συνολική φορολογική επιβάρυνση ανέρχεται στο 39,3% του συνολικού κόστους εργασίας, έναντι 35,1% κατά μέσο όρο στις χώρες του Οργανισμού. Παρά τις επιμέρους μειώσεις φόρων και εισφορών που εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στις χώρες με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση της μισθωτής εργασίας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι οι πραγματικοί οριακοί φορολογικοί συντελεστές αυξάνονται αισθητά όσο αυξάνονται τα εισοδήματα. Πρόκειται για μια παράμετρο που, σύμφωνα με την έκθεση, μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά τόσο για την αύξηση των αποδοχών όσο και για την ανάληψη πρόσθετης εργασίας, περιορίζοντας τα κίνητρα για μεγαλύτερη παραγωγικότητα.

Εξίσου αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για τη διάρθρωση των φορολογικών εσόδων. Η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται σε υπερβολικό βαθμό από την έμμεση φορολογία και κυρίως από τον ΦΠΑ, ο οποίος παραμένει ένας από τους βασικούς αιμοδότες του κρατικού προϋπολογισμού.

Η έκθεση καταγράφει ότι από το 2014 μέχρι σήμερα η χώρα παρουσίασε τη μεγαλύτερη αύξηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς τη συμμετοχή του ΦΠΑ στο συνολικό φορολογικό μείγμα, κατά 3,1 ποσοστιαίες μονάδες. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι ολοένα μεγαλύτερο μέρος των δημοσίων εσόδων προέρχεται από την κατανάλωση και όχι από μια ευρύτερη αναδιάρθρωση του φορολογικού συστήματος.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα συγκαταλέγεται μαζί με τη Γαλλία και την Ουγγαρία στις τρεις μόνο χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου το μερίδιο των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα συνολικά φορολογικά έσοδα δεν μειώθηκε, σε αντίθεση με όσα συνέβησαν στις περισσότερες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Το γεγονός αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι η χώρα εξακολουθεί να εφαρμόζει βασικό συντελεστή ΦΠΑ 24%, έναν από τους υψηλότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι έμμεσοι φόροι θεωρούνται διεθνώς οι πλέον άδικοι, καθώς επιβάλλονται με τον ίδιο τρόπο ανεξάρτητα από το ύψος του εισοδήματος. Έτσι, ένα νοικοκυριό με χαμηλό εισόδημα πληρώνει αναλογικά μεγαλύτερο μέρος των αποδοχών του σε φόρους κατανάλωσης από ό,τι ένα υψηλότερου εισοδήματος.

Πρωτιά και σε… περιβαλλοντικό φόρο

Η έκθεση αναδεικνύει ακόμη μία ελληνική πρωτιά. Τα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους αντιστοιχούν στο 3,8% του ΑΕΠ, το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η επίδοση αυτή συνδέεται κυρίως με τη φορολόγηση της ενέργειας και των καυσίμων, που τα τελευταία χρόνια αποτέλεσαν σημαντική πηγή δημοσίων εσόδων.

Αν και οι συγκεκριμένοι φόροι συνδέονται με τους στόχους της πράσινης μετάβασης, η Κομισιόν επισημαίνει ότι η υπερβολική εξάρτηση από αυτούς μπορεί να δημιουργεί σοβαρές επιβαρύνσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ιδιαίτερα σε περιόδους ενεργειακής κρίσης και υψηλού πληθωρισμού, όταν το κόστος της ενέργειας μεταφέρεται σχεδόν σε ολόκληρη την οικονομία.

Από την άλλη πλευρά, το μερίδιο των φόρων στην ακίνητη περιουσία εμφανίζεται μειωμένο σε σχέση με το 2014, αν και εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει το 6,6% των συνολικών φορολογικών εσόδων.

Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι η βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και η αύξηση των εισπράξεων δεν συνοδεύτηκαν από αλλαγή της φιλοσοφίας του φορολογικού συστήματος. Η Ελλάδα εξακολουθεί να χρηματοδοτεί το κράτος κυρίως μέσω της εργασίας, της κατανάλωσης και της ενέργειας, διατηρώντας ένα φορολογικό μοντέλο που επιβαρύνει δυσανάλογα τα νοικοκυριά και περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα. Με άλλα λόγια, η μάχη κατά της φοροδιαφυγής φαίνεται να αποδίδει, όμως το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι ποιοι συνεχίζουν τελικά να πληρώνουν τον λογαριασμό.

Διαβάστε επίσης:

Πιερρακάκης στο ECOFIN: «Πολιτική δέσμευση για συμφωνία-ορόσημο στις ευρωπαϊκές αγορές έως τον Οκτώβριο»

Σοκ ακρίβειας: Στο 4,4% ο πληθωρισμός τον Ιούνιο – Φωτιά σε ενέργεια, τρόφιμα και ενοίκια, «ροκανίζεται» το εισόδημα

Ελληνικό Ελαιόλαδο: Η διπλή μάχη των τιμών και η «χρυσή» νίκη για την Κορωνέικη ποικιλία στην Ευρώπη

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.