Χαμένος τουριστικός χρόνος

Ο Σεφέρης αναπολεί κάποια ερωτική κατάσταση τρέφοντας τη μεταφυσική προσδοκία ενός μαρμαρωμένου μικροπεριβάλλοντος. Ο Φερνάν Μπρωντέλ εύχεται στη Βενετία «να μην αλλάξει, να μην κινηθεί, να μείνει σαν την ωραία κοιμωμένη του δάσους». Ο σύγχρονος ποιοτικός ταξιδευτής περιφέρεται τρέφοντας την προσδοκία μιας συνάντησης με τόπους σταθερούς, δοσμένους στην εγχώρια ζωή. Όμως η ζωή αλλάζει, δίχως να κοιτάζει τη δική του μελαγχολία: Τα τοπία είναι πλέον «μετα-παρθένα» (!), σαν μαθηματικό όριο προβάλλει η αίσθηση της ματαιότητας κάθε φυγής, το «αλλού» γίνεται απελπιστικά παραπλήσιο με το «εδώ»…

«Η πόλις ακολουθεί» τον τουρίστα, η αστικοποίηση διατρέχει τους χώρους των διακοπών, τα εξοχικά ακροβολίζονται και αλλάζουν το «φαίνεσθαι», οι ανέσεις των ξενοδοχείων κάνουν τον επισκέπτη να αισθάνεται «σαν στο σπίτι του». Η τάση της ομογενοποίησης διαποτίζει τη νέα τουριστική τάξη πραγμάτων, η Κρήτη ερωτοτροπεί με τα γήπεδα γκολφ «προσομοιώνοντας» τα σκωτικά υψίπεδα, το Ντουμπάι καυχιέται για χιονοδρομικά εφάμιλλα των αυστριακών.

Παράλληλα νέες πολυλειτουργικές δομές της τουριστικής βιομηχανίας, «all inclusive», κάνουν περιττές τις χωρικές μετακινήσεις του τουριστικού πληθυσμού. Ο φόβος του τουρίστα απέναντι στο «τυχαίο» γίνεται αντίστοιχος με τον «φόβο μπροστά στην ελευθερία», που ανέδειξε ο ψυχαναλυτής Έριχ Φρομ.

Αφού ο μείζων κόσμος είναι μία από τα ίδια, τότε προς τι το ταξιδεύειν; Ο εικονικός τουρισμός, ως ανώτατο στάδιο του συμβατικού τουρισμού, δίνει όλο και περισσότερα δείγματα γραφής. Άλλοτε είναι τα «στημένα» γερμανοπρεπή χωριά επί ισπανικού εδάφους, άλλοτε είναι το τεράστιο ψευδο-τροπικό περιβάλλον που δημιουργεί στα περίχωρα του Βερολίνου ένας Μαλαισιανός, άλλοτε οι Ντίσνεϋλαντ και τα Ιουράσια Πάρκα…

Και ενώ οι «καλοί» της ιστορίας συνεχίζουν να αναζητούν αφτιασίδωτους χώρους, στην όλη κατάσταση εμπλέκεται το ζήτημα του χρόνου. Ο τουρισμός θέλει ελεύθερο χρόνο και ο ελεύθερος χρόνος μειώνεται στην εποχή του νεοφιλελευθερισμού… Δεν είναι καθόλου περίεργη η διαδηλούμενη μείωση του χρόνου για τις διακοπές των εργαζομένων – καθώς μόνο 1,5% προσφέρεται για διακοπές ενός μήνα.

Χειρότερη όμως από τη μείωση του ελεύθερου χρόνου είναι η ρύπανσή του. Στα πλαίσια μιας αδήριτης όσμωσης εργάσιμου και ελεύθερου χρόνου, το χρησιμοθηρικό πνεύμα του πρώτου εισβάλλει στα πλαίσια του δεύτερου. Τότε ο χρόνος της σχόλης εκφυλλίζεται και η αναψυχή μπαίνει εντός εισαγωγικών. Αλλά και εκεί που υπάρχει «τουριστικοφανής» εμπειρία του είδους «8ήμερη περιήγηση της Αφρικής», η επιτυχία λογίζεται σύμφωνα με τα θεαματικά κριτήρια: Πόσα πράγματα είδαν κάποιοι, πόσο πολυταξιδεμένοι παρουσιάζονται;

Ο αυθορμητισμός της αγοράς ακυρώνει την ελευθεριακή χρήση του χρόνου. Τοις κείνων (χ)ρήμασι πειθόμενη η πολιτική εξουσία σκιαγραφεί χωροταξικά σενάρια υποταγής σε μια άσχετη μεγαλομεσαία κομπανία.

Διαβάστε επίσης:

Θρησκευτικό φεστιβάλ

Ύπαιθρος: Aπό την παραγωγική στην ψυχαγωγική φάση – Μέρος Πρώτο

Ο τουρισμός έχει τη δική του ιστορία (Μέρος Τρίτο)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.