Σαρηγιάννης για πυρκαγιές: Οι σοβαρές επιπτώσεις σε περιβάλλον, βιοποικιλότητα και δημόσια υγεία

Takeaways by to pontiki AI

• Ο καθηγητής Δημοσθένης Σαρηγιάννης επισημαίνει ότι οι επαναλαμβανόμενες δασικές πυρκαγιές εμποδίζουν τη φυσική αναγέννηση της βλάστησης και απειλούν σοβαρά τη βιοποικιλότητα των οικοσυστημάτων.
• Ο κατακερματισμός των βιοτόπων οδηγεί στην απομόνωση πληθυσμών της πανίδας, ενώ η καταστροφή ειδών όπως η κεφαλληνιακή ελάτη θεωρείται πρακτικά μη αναστρέψιμη.
• Η καύση βιομάζας και τεχνητών υλικών απελευθερώνει υψηλές συγκεντρώσεις επικίνδυνων αιωρούμενων σωματιδίων και τοξικών ουσιών που επιβαρύνουν τη δημόσια υγεία.
• Η έκθεση σε ρύπους παρατείνεται για μήνες μέσω της τέφρας, της μόλυνσης των υδάτων και της τροφικής αλυσίδας, απαιτώντας προσοχή κατά τον καθαρισμό.

Τις σοβαρές συνέπειες που προκαλούν οι δασικές πυρκαγιές στο περιβάλλον και στη δημόσια υγεία ανέλυσε ο καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Δημοσθένης Σαρηγιάννης.

Μιλώντας στο ΕΡΤNews, επισήμανε ότι οι επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα βαριές τόσο για τα οικοσυστήματα όσο και για τον άνθρωπο, καθώς η υποβάθμιση και η απώλεια της βιωσιμότητας του φυσικού περιβάλλοντος επηρεάζουν άμεσα την ανθρώπινη ζωή.

Οι επαναλαμβανόμενες φωτιές απειλούν τη βιοποικιλότητα

Ο κ. Σαρηγιάννης στάθηκε ιδιαίτερα στις συνέπειες που έχουν οι συνεχόμενες πυρκαγιές στη βιοποικιλότητα και στην ανθεκτικότητα των μεσογειακών οικοσυστημάτων.

Όπως εξήγησε, η χαλέπιος πεύκη χρειάζεται περίπου 15 έως 20 χρόνια προκειμένου να δημιουργήσει στους κώνους της μια βιώσιμη τράπεζα σπερμάτων. Σε περίπτωση που μια περιοχή καεί ξανά πριν περάσει αυτό το χρονικό διάστημα, η φυσική αναγέννηση δεν μπορεί να ολοκληρωθεί.

Αποτέλεσμα είναι το πευκοδάσος να μετατρέπεται μόνιμα σε θαμνώδη ή φρυγανική βλάστηση. Το συγκεκριμένο φαινόμενο, όπως ανέφερε, καταγράφεται ήδη σε περιοχές της Αττικής και της Πελοποννήσου.

Μη αναστρέψιμη η απώλεια της κεφαλληνιακής ελάτης

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην κεφαλληνιακή ελάτη, η οποία δεν έχει τη δυνατότητα να αναβλαστήσει μετά το πέρασμα μιας πυρκαγιάς και δεν διαθέτει στρατηγικούς κώνους.

Για τον λόγο αυτό, η καταστροφή της θεωρείται στην πράξη μη αναστρέψιμη σε χρονικό ορίζοντα που μπορεί να φτάσει ακόμη και τον έναν αιώνα.

Ο κατακερματισμός των βιοτόπων πλήττει την πανίδα

Οι συνέπειες των πυρκαγιών, ωστόσο, δεν αφορούν μόνο τη χλωρίδα, αλλά επεκτείνονται και στην πανίδα.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, ο κατακερματισμός των βιοτόπων οδηγεί στην απομόνωση πληθυσμών ζώων, μεταξύ των οποίων ερπετά και ασπόνδυλα, περιορίζοντας τη γενετική ροή μεταξύ τους.

Υπενθύμισε, παράλληλα, ότι μετά τη μεγάλη πυρκαγιά στη Δαδιά το 2023 καταστράφηκαν σημαντικές θέσεις φωλιάσματος του μαυρόγυπα.

Πολύ υψηλές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων

Αναφερόμενος στην επιβάρυνση της ατμόσφαιρας, ο κ. Σαρηγιάννης σημείωσε ότι οι συγκεντρώσεις των αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5 έφτασαν τα 190 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, ενώ το όριο ασφαλείας βρίσκεται στα 10 μικρογραμμάρια.

Όπως διευκρίνισε, τα σωματίδια που παράγονται από την καύση βιομάζας εμφανίζουν μεγαλύτερο οξειδωτικό δυναμικό από εκείνα που προέρχονται από την κυκλοφορία των οχημάτων. Το γεγονός αυτό αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων στο αναπνευστικό σύστημα.

Επικίνδυνες ουσίες από την καύση κατοικιών και υλικών

Κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς δεν καίγεται μόνο η βλάστηση, αλλά συχνά και σπίτια, καθώς και διάφορα τεχνητά υλικά.

Μονώσεις, ελαστικά, ηλεκτρονικές συσκευές και φωτοβολταϊκά μπορούν, κατά την καύση τους, να απελευθερώσουν διοξίνες, υδρογονάνθρακες και βαρέα μέταλλα, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία.

Προσοχή στην απομάκρυνση της στάχτης

Ο καθηγητής προειδοποίησε ότι η στάχτη που παραμένει στις καμένες περιοχές μετά την κατάσβεση της φωτιάς ενδέχεται να είναι επικίνδυνη.

Η απομάκρυνσή της πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή, με τη χρήση μάσκας και γαντιών, καθώς και με νερό χαμηλής πίεσης.

Η έκθεση στους ρύπους συνεχίζεται για μήνες

Ο κ. Σαρηγιάννης υπογράμμισε, τέλος, ότι οι συνέπειες μιας δασικής πυρκαγιάς δεν ολοκληρώνονται με την κατάσβεση των φλογών.

Η ανθρώπινη έκθεση στα προϊόντα της καύσης μπορεί να συνεχιστεί για μήνες, μέσα από την επαναιώρηση της τέφρας, το νερό που ενδέχεται να έχει μολυνθεί, αλλά και μέσω της τροφικής αλυσίδας.

Διαβάστε επίσης:

Φωτιές χωρίς σύνορα: Η κλιματική πίεση δοκιμάζει την Ευρώπη

Πώς συνδέονται τα ακραία καιρικά φαινόμενα στην Ευρώπη

Όταν η φωτιά ξεπερνά τα μοντέλα – Γιατί οι επιστήμονες μιλούν για σημείο καμπής

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.