Κριτική ταινίας: «Ο παραχαράκτης» – Η πλαστογραφία ως έργο τέχνης (photos/video)

Τίτλος ταινίας: «Ο παραχαράκτης» («L’ αffair Bojarski»)
Σύνοψη: Μια αληθινή ιστορία, η οποία κάποια στιγμή συντάραξε τη Γαλλία και άναψε φωτιές στο υπουργείο Οικονομικών της χώρας. Έχει να κάνει με έναν Πολωνικής καταγωγής πλαστογράφο, ο οποίος μπερδεύει όλο το σύστημα, με την τελειότητα των παραχαραγμένων χαρτονομισμάτων του
Σκηνοθεσία: Ζαν Πολ Σαλαμέ
Παίζουν: Ρεμπά Κατέμπ, Σαρά Ζιροντό, Μπαστιέν Μπουγιόν

Το ζήτημα της σχέσης του «πλαστού» με το αυθεντικό είναι κάτι που πολλαπλώς αγγίζει την τέχνη και ο Ζαν Πολ Σαλαμέ με τον «Παραχαράκτη» το προσεγγίζει, με διάθεση σχεδόν φιλοσοφική. Όσο δύσκολο είναι να κατασκευάσεις έναν έργο τέχνης, άλλο τόσο είναι να δημιουργήσεις το «γνήσιο αντίγραφό του». Τον αποκάλεσαν ο «Σεζάν των πλαστών χαρτονομισμάτων». Πρόκειται για τον Πολωνικής καταγωγής Μπογιάρσκι, ο οποίος βρίσκεται στη Γαλλία, μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου πολέμου και την περιπέτεια της χώρας του από τη χιτλερική εισβολή. Ξένο σώμα στη νέα του πατρίδα, ο Μπογιάρσκι,  πριν απ’ όλα κοιτάει να κερδίσει τον σεβασμό και την εκτίμηση των Γάλλων, έστω και μέσα από την αναγώρισή του ως καλλιτέχνη-παραχαράκτη. Στην αρχή η ταινία του Σαλαμέ κινείται με τον ρυθμό μιας αστυνομικής ταινίας, προδιαθέτοντας για κάτι ανάλογο. Χωρίς ν’ αφήνει πίσω του την αστυνομική πλοκή, γρήγορα ο σκηνοθέτης μαλακώνει τους τόνους του, ακόμη και φωτιστικά-χρωματικά, για να βυθιστεί στο υπαρξιακό πρόβλημα του ήρωά του, τη σχέση με την οικογένειά του, την προσπάθειά του όχι μόνον για οικονομική ευμάρεια, αλλά για την απόκτηση ταυτότητας. Δύσκολο εγχείρημα, το οποίο το δυσκολεύει ακόμη περισσότερο η επιμονή ενός αστυνομικού να βρεθεί στα ίχνη του.

Χωρίς να πρωτοτυπεί ο Σαλαμέ, δανείζεται ένα γνωστό δίδυμο των γαλλικών αστυνομικών ταινιών, αυτό του κακοποιού και του άτυπου διαλόγου  με τον αστυνομικό-διώκτη του. Ουσιαστικά, τους εμφανίζει σαν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, όπως το έπραξαν στο παρελθόν πολλοί σκηνοθέτες, με μπροστάρη τον Ζαν Πιέρ Μελβίλ και πολλούς ακόλουθους, όπως για παράδειγμα ο Μισέλ Βιανέ και το «Ένας δολοφόνος πέρασε». Ο ένας είναι απέναντι στο  νόμο (ο Μπογιάρσκι), ο άλλος βρίσκεται με την πλευρά του, προσπαθώντας να διαβάσει τις σκέψεις και τις κινήσεις του κακοποιού, να τις προβλέψει. Η ταινία αρχίζει και επικεντρώνεται σε τούτη την προσωπική μονομαχία, με ενδιάμεσο την καταλυτικής δράσης σύζυγο του Μπογιάρσκι. Σιγά-σιγά ο παραχαράκτης αποκτά εξάρτηση από την «τέχνη» του. Την ώρα που όλα συνηγορούν στην απόσυρσή του, αυτός κάθεται με τον φακό, τη σμίλη του και το τυπωτήριό του και δημιουργεί χαρτονομίσματα καλύτερα και από αυτά του γαλλικού κράτους. Το έχουμε ξαναδεί το περιστατικό στο «Πιάσε με, αν μπορείς» του Σπίλμπεργκ, μόνον που το Χόλιγουντ κρύβει πάντα ένα χάπι- εντ. Εδώ η κινηματογράφηση είναι πιο «κοντινή» και πιο «σκοτεινή», το τέλος κρύβει μια γεύση πίκρας. Η κατασκευαστική μονομανία του Μπογιάρσκι αποκτά έναν αυτοκαταστροφικό χαρακτήρα. Δίπλα σε κάποιες άλλες,  μάλλον φλύαρες ιστορίες, το πρόσωπο του πρωταγωνιστή, αποκτά χαρακτηριστικά ναρκομανούς, αποκόπτεται από το περιβάλλον, τη γυναίκα του, τέλος τον ίδιο του τον εαυτό. Όσο ψύχραιμη και να είναι η κινηματογράφηση, ο Σαλαμέ ντύνει τον Μπογιάρσκι συστηματικά με ζεστά χρώματα και φωτισμούς, έτσι που να προκαλεί συνεχώς τη συμπάθεια του θεατή, έστω κι εν μέσω παρανομίας.

Ο Σαλαμέ δεν αντιμετωπίζει τον πρωταγωνιστή του ως φορέα του κακού, αλλά σαν μονομανή καλλιτέχνη, στον οποίον συγχωρούνται τα πάντα, λόγω του μεγαλειώδους έργου του. Ο θαυμασμός του αστυνομικού, γι’ αυτό εγείρει, τον καθιστά κι αυτόν φορέα μιας εμμονής: να αποκαλύψει τον παραχαράκτη, να φέρει στο φως το πρόσωπο του «αντιπάλου» του. Η ταινία καταφέρνει να παρακολουθήσει τη συγκεκριμένη αναμέτρηση, χωρίς να την προδίδει. Χάρη και στην πολύ καλή ερμηνεία του Ρεμπά Κατέμπ, ο Μπογιάρσκι καταφέρνει να γίνει σύμβολο του «ξένου», που τον απορρίπτει όχι μόνον ένα σύστημα, αλλά και μια κοινωνία ολόκληρη. Η ανάγκη για σεβασμό και αναγνώριση τον οδηγούν στο κυνήγι του χρήματος («money maker»), αλλά και του masterpiece της παραχάραξης (πάλι, money maker»). Ποτέ δεν θα μάθουμε ποιό από τα δύο αποτελεί το κύριο κίνητρό του, το σίγουρο είναι πως κι αυτός, σαν άλλος ήρωας του Σπίλμπεργκ, «ψηφίζει» οικογένεια. Ή μήπως όχι; Μήπως το αμφίσημο πλάνο του τέλους τον ξαναρίχνει στην «πρέζα» της τέχνης της πλαστογραφίας;

Αξιολόγηση:***

Διαβάστε επίσης:

«The Princess Diaries»: Η Anne Hathaway γιόρτασε την 25η επέτειο του ρόλου της στην ταινία – «Ένα από τα πιο μαγικά πράγματα που μου έχουν συμβεί» (photos/videos)

Ο πρωταγωνιστής της ταινίας για τον Άντονι Μπουρντέν, Ντόμινικ Σέσα, αποκαλύπτει τι έμαθε για τον εκλιπόντα σεφ

«Practical Magic»: Sandra Bullock και Nicole Kidman έκαναν εμφάνιση – έκπληξη σε προβολή της ταινίας σε κοιμητήριο (photos/videos)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.