Κριτική ταινίας: «Φιόρδ»- Τελικά, υπάρχουν πολλές θρησκοληψίες

Τίτλος ταινίας: «Φιόρδ»

Σύνοψη: Η Νορβηγίδα Λίσμπετ, με τον Ρουμάνο σύζυγό της Σταν Γκεοργκίου μετακομίζουν με την οικογένειά της στη χώρα της πρώτης, προκειμένου να ζήσουν εκεί. Κάποια σημάδια στον λαιμό της μικρής τους κόρης, αποκαλύπτουν ότι ενδεχομένως να έπεσε θύμα οικογενειακής βίας. «Κολλημένοι» με τις θρησκευτικές τους αντιλήψεις, βρίσκονται απέναντι στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων, από τις οργανώσεις μιας βόρειας ευρωπαϊκής χώρας

Σκηνοθεσία: Κριστιάν Μουγκίου

Παίζουν: Σεμπάστιαν Σταν, Ρενάτε Ράινσβε, Λίσα Κάρλεχεντ, Λίζα Λόβεν Κόνγκσλι

Με τις δάφνες του Χρυσού Φοίνικα να έχουν ράνει τις εικόνες του Ρουμάνου Κριστιάν Μουγκίου και το «Φιόρδ» του, η ταινία πριν απ’ όλα αποτελεί έναν μικρό, κοινωνικό χάρτη της σύγχρονης Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό ακριβώς προδίδει και η φύση του φιόρδ, μια περιπεπλεγμένη μίξη βουνών και θάλασσας. Όταν μια οικογένεια από τη Ρουμανία, για επαγγελματικούς λόγους, αναγκάζεται να μεταναστεύσει στη Νορβηγία (τόπος καταγωγής της συζύγου), μοιραία έρχονται σε σύγκρουση δύο κουλτούρες, δύο κοσμοθεωρίες. Από τη μια, ο συντηρητισμός του ευρωπαϊκού  Νότου, από την άλλη ο άκρατος «δικαιωματισμός» του Βορρά. Πώς εκδηλώνεται κινηματογραφικά αυτή η αντίθεση; Μέσα από ένα καλοδουλεμένο σενάριο (πάλι του Μουγκίου) το οποίο στήνει τους δύο κόσμους: η οικογένεια των Ρουμάνων, με τις παραδοσιακές της αντιλήψεις, εγκαλείται από τις νορβηγικές οργανώσεις προστασίας των δικαιωμάτων, για ενδοοικογενειακή βία. Αιτία, κάποια σημάδια στον λαιμό της κόρης τους. Εδώ έχουμε ένα πρώτο παράδοξο, στα όρια της πραγματολογικής στρέβλωσης, από τον Κριστιάν Μουγκίου. Η οικογένεια των Ρουμάνων, η οποία διακρίνεται για τη θρησκοληψία της, δεν πρόσκειται στην ορθοδοξία, επικρατούσα θρησκεία της βαλκανικής χώρας, αλλά στον προτεσταντισμό. Προκειμένου ο σκηνοθέτης να προσαρμόσει την αντιπαράθεση στα δεδομένα του ευρωπαϊκού Βορρά, τοποθετεί την οικογένεια στο πλαίσιο του θρησκευτικού δόγματος, το οποίο κυριαρχεί στη Νορβηγία και που αποτελεί ισχυρή πίστη πολλών από τους κατοίκους της (ίσως γι’ αυτό η σύζυγος κατάγεται από τη Νορβηγία, ώστε να δικαιολογηθεί η συγκεκριμένη στάση). Ωστόσο, με αυτήν τη «λαθροχειρία», το φιλμ γίνεται πιο προσιτό στην χώρα που βοήθησε αποφασιστικά στην παραγωγή του, ενώ συγχρόνως ο Μουγκίου κουβαλάει το «άρωμα» της πατρίδας του στις εικόνες του. Είναι γεγονός ότι από τις σκανδιναβικές χώρες, η Νορβηγία είναι αυτή που διαθέτει έναν μεγάλο αριθμό πιστών, οι οποίοι πραγματικά προσεγγίζουν τις υπαρξιακές τους αγωνίες μέσα από τον δρόμο της πίστης. Θα λέγαμε, καταχρηστικά, πως ο Δανός φιλόσοφος Κίρκεγκορ, πατέρας του ένθεου υπαρξισμού, έχει επηρεάσει βαθιά τη σκέψη τους και την κοσμοαντίληψη αυτών των ανθρώπων.

Σε αυτήν τη βάση, οι θρησκευτικές, προτεσταντικές οργανώσεις της ταινίας ξεσηκώνονται, με σκοπό να υποστηρίξουν τους ομόθρησκούς τους, κόντρα στις κατηγορίες τις οποίες προσάπτουν οι «δικαιωματιστές». Αυτό που γίνεται ξεκάθαρο, είναι πως και οι μεν και οι δε εμφανίζονται ως υστερικοί υπερασπιστές ιδεοληψιών, κι αυτό αποτελεί τη μεγαλύτερη επιτυχία στο «Φιόρδ»: κάθε πεποίθηση που αποκτά χαρακτήρα προσκόλλησης και υστερίας καταντάει «θρησκοληψία» – εμπόδιο στην πραγματική ένωση της Ευρώπης και στην ουσιαστική αποδοχή του διαφορετικού. Διότι οι ίδιες οργανώσεις, οι οποίες αντιμάχονται όλους όσοι ταμπουρώνονται στα οχυρά τους («ρατσιστές», «ομοφοβικοί», «σεξιστές», κτλ.) είναι αυτές που αδυνατούν να δείξουν κατανόηση σε ό,τι τους περιβάλλει, όταν αυτό δεν συμφωνεί με τις απόψεις τους. Ρουμάνος, στην καταγωγή, ο σκηνοθέτης Μουγκίου γνωρίζει καλά τις επιθέσεις που δέχεται η χώρα του, στο όνομα μιας ψευδεπίγραφης προόδου. Το διαφορετικό έχει πολλές μορφές, ο φασισμός μία!

Όλο τούτο το σκεπτικό φτάνει στα μάτια μας, με απολύτως ισορροπημένο κινηματογραφικά τρόπο. Καλοκατασκευασμένο σινεμά, δίχως λάθη, αλλά και δίχως υπεκφυγές και αποκρύψεις. Γνωρίζει ο ευφυής Ρουμάνος ότι πρέπει να εκθέσει τις πλαστές αντιθέσεις που εκδηλώνονται με την επιβολή του σκληρού Βορρά στον αδύναμο Νότο. Αραδιάζει νύξεις ακόμη και για την οικονομική τους διάσταση (η οικογένεια μεταναστεύει με σκοπό καλύτερες οικονομικές συνθήκες), αλλά κυρίως για την απουσία «ανοχής» των βόρειων χωρών προς τις βαλκανικές και τις μεσογειακές. Για να κάνει αντιληπτή την άποψή του, εγκαταλείπει τη μέθοδο της αργής και ελλειπτικής κινηματογράφησης, όπως τη γνωρίσαμε στο αριστουργηματικό «Τέσσερις μήνες, τρεις εβδομάδες και δύο ώρες», τιμημένο κι αυτό με το «χρυσό» μετάλλιο των Καννών το 2007.  Τώρα δεν έχουν θέση οι σιωπές και οι υπαινιγμοί , όλα έρχονται στο φως, σχεδόν με άμεσο τρόπο. Τόσο, που τελικά αναγκάζεται να στήσει ένα δικαστήριο, για να ξεκαθαρίσουν οι λογαριασμοί. Έτσι, προστίθεται και το δικαστικό δράμα, τόσο προσφιλές στο κινηματογραφικό κοινό. Μόνον που όταν στο σινεμά επιστρατεύονται οι λέξεις, προς επίλυση των διλημμάτων, τότε κάποια αμηχανία έχει η σκηνοθεσία…

Ευτυχώς, η κατάσταση σώζεται από την ευφυή παρουσία του καταλύτη, της κόρης των γειτόνων της επίδικης οικογένειας. Αυτή, με μόνη συνεκτική ουσία την πραγματική αγάπη για τη φίλη της, μοιάζει να φτάνει στο θαύμα. Με το απολύτως αμφίσημο τέλος, ο Μουγκίου θυμάται τον παλιό, καλό του εαυτό. Το θαύμα έγινε, τελικά; Περπάτησε το κοριτσάκι πάνω στα κύματα ή έτσι επέτρεψε το κινηματογραφικό εύρημα να φανεί; Όπως και να ‘χει, η πραγματική πίστη είναι η αγάπη και η κατανόηση, η μόνη που μπορεί να υπερκεράσει την οχύρωση των ιδεοληψιών.

Αξιολόγηση: *** 1/2

Διαβάστε επίσης:

Disney: Ανακοίνωσε τις ημερομηνίες κυκλοφορίας τριών μεγάλων blockbusters της Marvel μέσα στο 2028 (photos/videos)

«Niu Lai»: Η low-budget ταινία animation, που έγινε viral για τα κακά γραφικά της, «τρέλανε» το κινεζικό box office (photos/video)

Η Amy Schumer επιστρέφει με την κωμωδία «Best Divorce Ever»

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.