Εισφορά Αλληλεγγύης: Στο δικαστήριο οι κρατήσεις 440.000 συνταξιούχων – Ανοιχτός δρόμος για μειώσεις έως και 50%

Μια δικαστική μάχη με άμεσο αντίκτυπο στην τσέπη περίπου 440.000 συνταξιούχων μπαίνει στην τελική ευθεία. Στις 7 Οκτωβρίου το Ελεγκτικό Συνέδριο καλείται να εξετάσει πιλοτικά τον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), με το αποτέλεσμα να μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση των σημερινών κρατήσεων.

Στο επίκεντρο βρίσκεται μια στρέβλωση που συνοδεύει την ΕΑΣ εδώ και χρόνια: μόλις η σύνταξη περάσει το όριο ενός κλιμακίου, η κράτηση επιβάλλεται στο συνολικό ποσό και όχι μόνο στο τμήμα που υπερβαίνει το συγκεκριμένο όριο.

Αυτό ακριβώς επιχειρείται τώρα να αλλάξει μέσω της δικαστικής οδού.

Οι πληροφορίες αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς η εισήγηση του Επιτρόπου φέρεται να κινείται προς την κατεύθυνση του αναλογικού υπολογισμού της εισφοράς. Εάν αυτή η λογική υιοθετηθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο, οι κρατήσεις για ορισμένες κατηγορίες συνταξιούχων εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να μειωθούν ακόμη και κατά 50%.

Το οικονομικό διακύβευμα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τους συνταξιούχους. Αφορά και τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς μόνο μέσα στο 2026 υπολογίζεται ότι η ΕΑΣ θα αφαιρέσει σχεδόν 900 εκατ. ευρώ από κύριες και επικουρικές συντάξεις.

Η στρέβλωση στον σημερινό υπολογισμό

Η ΕΑΣ εφαρμόζεται από το 2010 και εξακολουθεί, 16 χρόνια αργότερα, να αποτελεί μια σημαντική μηνιαία επιβάρυνση για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους.

Στις κύριες συντάξεις ενεργοποιείται για ποσά άνω των 1.468 ευρώ, ενώ στις επικουρικές το αντίστοιχο όριο βρίσκεται στα 300 ευρώ.

Για τις κύριες συντάξεις οι συντελεστές ξεκινούν από 3% και φθάνουν έως 14%, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης. Το πρόβλημα βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται.

Όταν ο συνταξιούχος περάσει σε ένα κλιμάκιο, ο αντίστοιχος συντελεστής δεν επιβάλλεται μόνο στο επιπλέον ποσό, αλλά στο σύνολο της σύνταξης. Έτσι, η μετάβαση σε υψηλότερο κλιμάκιο μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογη αύξηση της κράτησης.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση σύνταξης 2.000 ευρώ με συντελεστή ΕΑΣ 6%. Με το υφιστάμενο σύστημα, η εισφορά υπολογίζεται πάνω στα 2.000 ευρώ. Η εναλλακτική που εξετάζεται είναι να υπάρχει ένα προστατευόμενο ποσό και η κράτηση να εφαρμόζεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που βρίσκεται πάνω από αυτό.

Πρόκειται ουσιαστικά για έναν μηχανισμό περισσότερο κοντά στη λειτουργία μιας προοδευτικής φορολογικής κλίμακας. Ανάλογη κατεύθυνση έχει υποστηρίξει και ο Συνήγορος του Πολίτη, προτείνοντας αναλογικότερο σύστημα με απαλλασσόμενα ποσά.

Κρατήσεις 888 εκατ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο

Τα ποσά εξηγούν και γιατί η υπόθεση έχει μεγάλη δημοσιονομική βαρύτητα.

Για το 2026 προβλέπεται ότι από περισσότερους από 400.000 συνταξιούχους ή τους κληρονόμους τους θα παρακρατηθούν συνολικά περίπου 888 εκατ. ευρώ μέσω της ΕΑΣ.

Από αυτά, περίπου 721 εκατ. ευρώ αφορούν κύριες συντάξεις και 167 εκατ. ευρώ επικουρικές.

Σε βάθος χρόνου ο λογαριασμός είναι ακόμη μεγαλύτερος. Από την καθιέρωση της εισφοράς υπολογίζεται ότι έχουν παρακρατηθεί περίπου 10 δισ. ευρώ. Επομένως, μια ουσιαστική αλλαγή του μηχανισμού δεν είναι δημοσιονομικά ουδέτερη και αυτό αποτελεί μία από τις δυσκολότερες παραμέτρους της υπόθεσης.

Η πιλοτική δίκη επρόκειτο αρχικά να πραγματοποιηθεί στις 10 Ιουνίου, αλλά μεταφέρθηκε στις 7 Οκτωβρίου μετά από αίτημα του Δημοσίου.

Άλλο οι μελλοντικές μειώσεις, άλλο τα αναδρομικά

Ακόμη και μια θετική δικαστική απόφαση δεν σημαίνει ότι την επόμενη ημέρα θα επιστραφούν αυτομάτως χρήματα στους συνταξιούχους.

Εάν το Ελεγκτικό Συνέδριο κρίνει προβληματικό τον σημερινό τρόπο υπολογισμού, θα ανοίξει καταρχάς ο δρόμος για αλλαγή του συστήματος από εδώ και πέρα. Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, η κυβέρνηση περιμένει την απόφαση πριν προχωρήσει σε νομοθετικές κινήσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να έρθουν μέσα στο 2027.

Ένα από τα βασικά σενάρια προβλέπει προστασία του ποσού έως τα 1.468 ευρώ και επιβολή της ΕΑΣ μόνο στο τμήμα της κύριας σύνταξης που υπερβαίνει το συγκεκριμένο επίπεδο. Παρεμβάσεις εξετάζονται και για τις επικουρικές.

Πολύ πιο δύσκολο παραμένει το ζήτημα των αναδρομικών. Εφόσον υπάρξει δικαίωση αλλά δεν δοθεί συνολική πολιτική λύση, οι ενδιαφερόμενοι ενδέχεται να χρειαστεί να προσφύγουν δικαστικά για ποσά που παρακρατήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.

Για τους περίπου 440.000 συνταξιούχους, επομένως, η 7η Οκτωβρίου δεν είναι απλώς άλλη μία δικαστική ημερομηνία. Μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για την αναμόρφωση μιας εισφοράς που ξεκίνησε ως μέτρο της εποχής των μνημονίων, εξακολουθεί να ισχύει 16 χρόνια αργότερα και αφαιρεί εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο από τις συντάξεις.

Διαβάστε επίσης:

ΤΕΚΑ: Έως 5,7 εκατ. ευρώ το πιθανό κόστος της επενδυτικής καθυστέρησης

Τουρισμός: Έρχονται περισσότεροι ξοδεύουν λιγότερα – 5 εκατ. επισκέπτες τον Ιούνιο, τι δείχνουν τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας

Οι Ευρωπαίοι ξαναβάζουν λεφτά… στο στρώμα: Γιατί αυξάνονται τα μετρητά ενώ πληρώνουμε με κάρτες

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.