Οικονομικός πόλεμος Τραμπ στην Τεχεράνη αλλά με το φόβο για κινεζικά αντίμετρα – Πόσο μπορεί να αντέξει η ιρανική οικονομία

Η Ουάσινγκτον επιχειρεί να εντείνει την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη, παρουσιάζοντας τη νέα εκστρατεία ως τη σκληρότερη που έχει εφαρμοστεί ποτέ απέναντι στο Ιράν. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα, η οποία παραμένει ο βασικότερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου.

Στο επίκεντρο της νέας αμερικανικής επιχείρησης με την ονομασία «Operation Economic Outcast» («Επιχείρηση Οικονομικός Παρίας») βρίσκονται περίπου 60 φυσικά πρόσωπα, εταιρείες και πλοία, με διασυνδέσεις με τον πετρελαϊκό τομέα του Ιράν, τα πυρηνικά και πυραυλικά του προγράμματα, τις κυβερνοεπιθέσεις και τα δίκτυα προμήθειας στρατιωτικής τεχνολογίας.

Στο στόχαστρο βρίσκονται, μεταξύ άλλων, επιχειρήσεις στην Κίνα και το Χονγκ Κονγκ, δεν έχουν, όμως, συμπεριληφθεί μεγάλες κινεζικές τράπεζες και κρατικοί όμιλοι, καθώς μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να μετατρέψει την πίεση προς την Τεχεράνη σε ευθεία οικονομική σύγκρουση με το Πεκίνο.

Και αυτό είναι το βασικό πρόβλημα στην αμερικανική στρατηγική: Η Κίνα εκτιμάται ότι απορροφά πάνω από το 80% και πιθανώς έως και το 90% των θαλάσσιων εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου. Όσο αυτή η αγορά παραμένει ανοιχτή, η Τεχεράνη διατηρεί μια κρίσιμη πηγή εσόδων.

Μεγάλο μέρος των φορτίων καταλήγει σε μικρά ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια, τα επονομαζόμενα «teapots». Οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις έχουν περιορισμένη σύνδεση με το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, γεγονός που τις καθιστά λιγότερο ευάλωτες στις κυρώσεις.

Παράλληλα, τα δίκτυα μεταφοράς του ιρανικού πετρελαίου χρησιμοποιούν εταιρείες-μεσάζοντες, αλλαγές στη σημαία και την ιδιοκτησία πλοίων, μεταφορτώσεις εν πλω και διαφορετικές δηλώσεις για την προέλευση των φορτίων, δυσκολεύοντας τον εντοπισμό τους.

Οι δευτερογενείς κυρώσεις και το κινεζικό «τείχος»

Το ισχυρότερο εργαλείο της Ουάσινγκτον είναι οι δευτερογενείς κυρώσεις. Μέσω αυτών, οι ΗΠΑ μπορούν να αποκλείσουν από το δολάριο και την αμερικανική αγορά ξένες επιχειρήσεις και τράπεζες που συναλλάσσονται με το Ιράν.

Για μεγάλους κινεζικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς με διεθνή παρουσία, μια τέτοια απειλή θα είχε σοβαρό κόστος. Αντίθετα, ένα μικρό διυλιστήριο που δραστηριοποιείται κυρίως στην κινεζική αγορά έχει πολύ λιγότερα να χάσει.

Εκεί ακριβώς βρίσκουν χώρο τα δίκτυα εμπορίας του ιρανικού πετρελαίου, τα οποία μπορούν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους μέσα από ένα σύνθετο σύστημα συναλλαγών και μεσαζόντων.

Το δίλημμα απέναντι στο Πεκίνο

Η επιβολή κυρώσεων στις μεγάλες κινεζικές τράπεζες θα μπορούσε να πλήξει αποφασιστικά τη χρηματοδότηση του Ιράν. Ταυτόχρονα, όμως, θα αύξανε δραματικά την ένταση στις σχέσεις Ουάσινγκτον και Πεκίνου.

Η Κίνα έχει στη διάθεσή της σημαντικά αντίμετρα, μεταξύ άλλων τον έλεγχο μεγάλου μέρους της παγκόσμιας παραγωγής και επεξεργασίας σπάνιων γαιών, κρίσιμων για την αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία, την τεχνολογία και την αμυντική βιομηχανία.

Για την αμερικανική κυβέρνηση, επομένως, η πίεση στο Ιράν πρέπει να σταθμιστεί με την ευρύτερη διαχείριση των σχέσεων με την Κίνα.

Το Πεκίνο, από την πλευρά του, απορρίπτει τις αμερικανικές κυρώσεις ως μονομερείς και χωρίς διεθνή νομιμοποίηση. Παράλληλα, θεωρεί νόμιμες τις εμπορικές συναλλαγές του με την Τεχεράνη και έχει προειδοποιήσει ότι θα λάβει «όλα τα αναγκαία μέτρα», προκειμένου να προστατεύσει τις επιχειρήσεις και τα συμφέροντά του.

Η συγκεκριμένη διατύπωση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αντιδράσεων χωρίς να προσδιορίζει το μέγεθός τους. Την ίδια στιγμή, το Πεκίνο δεν έχει συμφέρον να επιδεινωθεί περαιτέρω η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας της περιοχής και επηρεάζεται από τυχόν προβλήματα στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

Πόσο μπορεί να αντέξει η ιρανική οικονομία;

Οι αμερικανικές κυρώσεις μπορούν να αυξήσουν το κόστος και το ρίσκο των ιρανικών εξαγωγών, αναγκάζοντας την Τεχεράνη να προσφέρει μεγαλύτερες εκπτώσεις και να χρησιμοποιεί περισσότερους μεσάζοντες. Δεν είναι όμως σαφές ότι μπορούν να σταματήσουν τη ροή εσόδων όσο η κινεζική αγορά παραμένει διαθέσιμη.

Αμφίβολο παραμένει επίσης αν η οικονομική πίεση θα οδηγήσει γρήγορα την ιρανική ηγεσία σε πολιτική υποχώρηση.

Έτσι, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται μπροστά σε δύο επιλογές: Να περιορίσει την εκστρατεία σε μικρότερες επιχειρήσεις και στο «σκιώδες» εμπόριο, επιτρέποντας στο Ιράν να συνεχίσει μέρος των εξαγωγών του, ή να στοχεύσει μεγάλους κινεζικούς οικονομικούς οργανισμούς, με κίνδυνο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης με το Πεκίνο.

Οι νέες κυρώσεις ενδέχεται, τελικά, να αποτελούν περισσότερο μήνυμα προς την Κίνα παρά το τελικό χτύπημα στην ιρανική οικονομία. Το κρίσιμο σημείο θα έρθει εάν το Πεκίνο επιμείνει στις συναλλαγές του με την Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον χρειαστεί να αποφασίσει αν είναι διατεθειμένη να στραφεί εναντίον του σημαντικότερου οικονομικού εταίρου του Ιράν.

Διαβάστε επίσης:

Έτοιμη να ανακαλέσει τις θεωρήσεις εισόδου χιλιάδων αιτούντων άσυλο η αμερικανική κυβέρνηση

Μήνυμα Ερντογάν στο Ισραήλ: «Κανείς δεν μπορεί να θέσει όρια στην Τουρκία και την εξωτερική πολιτική της»

Η Ντόλι Πάρτον, θρύλος της κάντρι μουσικής, πέθανε σε ηλικία 80 ετών

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.