Γιατί η Ολλανδία μετέφερε χρυσό αξίας 10 δισ. δολαρίων από τις ΗΠΑ

Η Ολλανδία διαθέτει χρυσό αξίας 83,7 δισ. δολαρίων στα εγχώρια και τα ξένα αποθεματικά της.

Η Ολλανδία μετέφερε δισεκατομμύρια δολάρια από τα αποθέματα χρυσού της που βρίσκονταν στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά στο Ηνωμένο Βασίλειο, εν μέσω των αυξανόμενων παγκόσμιων γεωπολιτικών εντάσεων.

Την Τετάρτη, η ολλανδική κεντρική τράπεζα (DNB) ανακοίνωσε ότι μετέφερε τα αποθέματα χρυσού, προκειμένου να είναι «καλύτερα προετοιμασμένη για σοβαρές κρίσεις».

Η DNB δεν διευκρίνισε για ποιες κρίσεις ενδέχεται να χρειαστεί να προετοιμαστεί. Ωστόσο, οι ΗΠΑ βρίσκονται σήμερα σε σκληρό εμπορικό πόλεμο δασμών με τον Καναδά, ενώ η Ουάσινγκτον διεξάγει πόλεμο στο Ιράν και τους τελευταίους μήνες έχει αναλάβει στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα και γύρω από την Κούβα.

Παράλληλα, οι εντάσεις μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ έχουν αυξηθεί από την έναρξη του αμερικανικού πολέμου στο Ιράν τον Φεβρουάριο, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καταστήσει σαφή τη δυσαρέσκειά του για την απροθυμία των Ευρωπαίων συμμάχων να συμμετάσχουν στον πόλεμο.

Σε δήλωσή του, ο πρόεδρος της DNB, Όλαφ Σλάιπεν, ανέφερε: «Με αυτή τη μετεγκατάσταση βελτιώσαμε τη δυνατότητα αξιοποίησης και διαπραγμάτευσης των αποθεμάτων χρυσού μας. Αναμένουμε ότι δεν θα χρειαστεί ποτέ να τα χρησιμοποιήσουμε, όμως πρέπει να ενισχύσουμε την ανθεκτικότητα και την ετοιμότητά μας».

Πόσα αποθέματα χρυσού διαθέτει η Ολλανδία; Και τι σημαίνει αυτό για τις ΗΠΑ;

Η Ολλανδία διαθέτει 612,4 τόνους χρυσού, αξίας περίπου 72,2 δισ. ευρώ (83,8 δισ. δολάρια), ως μέρος των αποθεματικών της. Τα αποθέματα αυτά μπορούν να λειτουργήσουν ως εγγύηση σε περιόδους πιθανών κρίσεων, κατά τις οποίες τα συνήθη χρηματοπιστωτικά συστήματα ενδέχεται να μην λειτουργούν.

Στο πλαίσιο των συνήθων στρατηγικών διαφοροποίησης κινδύνου, οι χώρες τείνουν να κατανέμουν τα αποθέματα χρυσού τους σε διαφορετικές τοποθεσίες, ώστε να διασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή ασφάλεια.

Η DNB διατηρεί τα αποθέματα χρυσού σε διάφορες τοποθεσίες, μεταξύ άλλων στο δικό της Κέντρο Μετρητών (Cash Centre) στο Ζάιστ, καθώς και σε κεντρικές τράπεζες στο Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ και τον Καναδά.

Μέχρι τώρα, το Ζάιστ φιλοξενούσε το 30,8% των αποθεμάτων χρυσού της Ολλανδίας, το Λονδίνο το 18,1%, η Νέα Υόρκη το 31,3% και η Οτάβα το 19,7%.

Μετά τη μεταφορά χρυσού από τη Βόρεια Αμερική στο Ηνωμένο Βασίλειο, η κατανομή έχει πλέον ως εξής: Ζάιστ 30,8%, Λονδίνο 32,1%, Νέα Υόρκη 18,5% και Οτάβα 18,5%.

Πώς μεταφέρθηκε ο χρυσός;

Ο χρυσός που μεταφέρθηκε είχε αξία περίπου 10,11 δισ. ευρώ (11,73 δισ. δολάρια) στο τέλος του 2025. Στις 15:00 (13:00 GMT) της Τετάρτης στην Ολλανδία, η αξία του υπολογιζόταν σε 10,34 δισ. ευρώ.

Η μεταφορά πραγματοποιήθηκε με δύο τρόπους: με πώληση χρυσού σε μία τοποθεσία και αγορά του σε άλλη, καθώς και με τη φυσική μεταφορά ράβδων χρυσού από το ένα σημείο στο άλλο.

Σύμφωνα με την DNB, η διαδικασία ξεκίνησε με την πώληση περίπου 59 τόνων χρυσού στη Νέα Υόρκη, αξίας περίπου 8,3 δισ. δολαρίων, και στη συνέχεια με την αγορά χρυσού στο Λονδίνο.

«Περισσότεροι από 27 τόνοι χρυσού (περίπου 3,84 δισ. δολάρια) μεταφέρθηκαν επίσης φυσικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά στο Ζάιστ, ενώ αντίστοιχη ποσότητα χρυσού που πληροί τα διεθνή πρότυπα της αγοράς μεταφέρθηκε από το Ζάιστ στο Λονδίνο, αποφεύγοντας έτσι την ανάγκη να λιώσουν εκ νέου οι ράβδοι χρυσού», ανέφερε η τράπεζα.

Συνολικά, περίπου 10,7 δισ. δολάρια σε χρυσό μεταφέρθηκαν από τη Νέα Υόρκη, ενώ λίγο περισσότερο από 1 δισ. δολάρια μεταφέρθηκαν από την Οτάβα, με βάση τις αποτιμήσεις του Δεκεμβρίου του 2025.

«Μετά την πρόσφατη μετεγκατάσταση, η γεωγραφική κατανομή των ολλανδικών αποθεμάτων χρυσού είναι πλέον πιο ισορροπημένη, με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά να κατέχουν από 18,5% έκαστος», πρόσθεσε η DNB.

Γιατί η Ολλανδία μετέφερε τον χρυσό με αυτόν τον τρόπο;

Σύμφωνα με την DNB, η απόφαση για τη μεταφορά του χρυσού —και η επιλογή να γίνει με δύο διαφορετικούς τρόπους— αποτελεί μέρος της στρατηγικής της για τη διαφοροποίηση των κινδύνων.

Η τράπεζα ανέφερε: «Ο συνδυασμός των διαδικασιών αγοράς και πώλησης με τη φυσική μεταφορά επέτρεψε στην DNB να κατανείμει τους κινδύνους που συνδέονται με μια τόσο σύνθετη επιχείρηση φυσικής μεταφοράς χρυσού, διασφαλίζοντας παράλληλα την αποτελεσματικότητα και τον έλεγχο του κόστους.

«Επιπλέον, η εμπειρία και από τις δύο προσεγγίσεις θα είναι χρήσιμη σε περίπτωση που απαιτηθεί νέα μεταφορά κατά τη διάρκεια μιας πιθανής μελλοντικής κρίσης και μία από τις δύο μεθόδους καταστεί αδύνατη λόγω των συνθηκών που θα επικρατούν εκείνη τη στιγμή. Αυτό συνάδει επίσης με τις προσπάθειες της DNB να ενισχύσει την ετοιμότητά της για την αντιμετώπιση κρίσεων».

Γιατί μπορεί η Ολλανδία να απομακρύνει χρυσό από τις ΗΠΑ;

Στην ανακοίνωσή της την Τρίτη, η DNB ανέφερε ότι επιδιώκει να διασφαλίσει πως ο χρυσός της θα είναι «εύκολα διαπραγματεύσιμος» και υπογράμμισε ότι θεωρεί το Λονδίνο ασφαλή τόπο για τη φύλαξή του.

«Η διατήρηση μεγαλύτερου μέρους των αποθεμάτων χρυσού στο Λονδίνο ενισχύει τον ρόλο του χρυσού ως πυλώνα εμπιστοσύνης. Ο χρυσός θεωρείται το κατεξοχήν αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο, καθώς είναι ιδανικά κατάλληλος για την αντιστάθμιση ακραίων συστημικών κινδύνων», ανέφερε η DNB.

«Τα αποθέματα χρυσού που βρίσκονται στη Νέα Υόρκη και την Οτάβα δεν μπορούν να αξιοποιηθούν εξίσου γρήγορα και άμεσα σε μια τέτοια περίπτωση», ανέφερε η τράπεζα.

Η DNB δεν έχει εξηγήσει απέναντι σε ποιους «συστημικούς κινδύνους» επιδιώκει να προστατευθεί.

Ωστόσο, η Ολλανδία έχει απομακρύνει πολύ περισσότερο χρυσό από τις ΗΠΑ απ’ ό,τι από τον Καναδά, και αναλυτές εκτιμούν ότι μπορεί να υπάρχουν αρκετοί λόγοι για να υπάρχει ανησυχία σχετικά με τη σταθερότητα των διατλαντικών σχέσεων.

Ο Φρέντερικ Σνάιντερ, μη μόνιμος ανώτερος συνεργάτης στο Middle East Council on Global Affairs, δήλωσε ότι η Ολλανδία μετέφερε τον χρυσό της «για τον ίδιο λόγο που άλλες χώρες επαναπατρίζουν ή συζητούν τον επαναπατρισμό των αποθεμάτων χρυσού τους εδώ και περισσότερα από 10 χρόνια, μεταξύ άλλων η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία: για να αποκτήσουν φυσικό έλεγχο επί των αποθεμάτων χρυσού τους».

Ωστόσο, αυτή η επιθυμία έχει «αποκτήσει δυναμική» μετά τη δεύτερη ορκωμοσία του Τραμπ ως προέδρου των ΗΠΑ, καθώς «η ολοένα πιο επιθετική και απρόβλεπτη συμπεριφορά του, ακόμη και απέναντι στους συμμάχους του, καθώς και η αυξανόμενη εργαλειοποίηση του δολαρίου, των διεθνών εμπορικών σχέσεων και των διεθνών συστημάτων πληρωμών από τις ΗΠΑ έχουν κάνει πολλές χώρες πολύ νευρικές», πρόσθεσε ο Σνάιντερ.

Οι συγκεκριμένες ανησυχίες μπορεί να περιλαμβάνουν:

Εμπορικοί πόλεμοι

Πρώτον, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ βρίσκονται σε εμπορικό πόλεμο από το 2025. Η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε πέρυσι δασμούς στην Οτάβα για βασικούς τομείς της καναδικής οικονομίας, όπως ο χάλυβας, το αλουμίνιο και τα αυτοκίνητα. Στη συνέχεια, τον Αύγουστο του τρέχοντος έτους, η Ουάσινγκτον επέβαλε επιπλέον δασμό 50% σε καναδικά προϊόντα αξίας 20 δισ. δολαρίων, μετά την αποτυχία των εμπορικών συνομιλιών μεταξύ των δύο χωρών να καταλήξουν σε συμφωνία.

Σε απάντηση, η Οτάβα ανακοίνωσε αντίμετρα, επιβάλλοντας δασμούς σε περισσότερα από 700 αμερικανικά προϊόντα, συνολικής αξίας επίσης 20 δισ. δολαρίων. Οι δασμοί ανέρχονται σε 15%, 25% και 50%, ανάλογα με το προϊόν, και πρόκειται να τεθούν σε ισχύ στις 8 Σεπτεμβρίου.

Στρατιωτικοί πόλεμοι

Δεύτερον, πέρα από τους διάφορους εμπορικούς πολέμους στους οποίους έχει εμπλακεί η κυβέρνηση Τραμπ κατά τη δεύτερη θητεία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν συνεχίζεται —χωρίς να διαφαίνεται διπλωματικό ή στρατιωτικό τέλος— ενώ η Ουάσινγκτον έχει επίσης εντείνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις γύρω από την Κούβα.

Τον Ιανουάριο, αμερικανικές δυνάμεις απήγαγαν τον τότε πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, σε μια αιφνιδιαστική στρατιωτική επιχείρηση και τον μετέφεραν στις ΗΠΑ, προκειμένου να δικαστεί για κατηγορίες που αφορούν ναρκωτικά και όπλα. Έκτοτε, οι ΗΠΑ έχουν συνάψει συμφωνίες για να αναλάβουν τον έλεγχο μεγάλου μέρους της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας.

Επιδείνωση των σχέσεων

Τρίτον, οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών και της κυβέρνησης Τραμπ έχουν γίνει πιο τεταμένες, τόσο εξαιτίας των εμπορικών πολέμων των ΗΠΑ όσο και λόγω της οργής του Τραμπ για την άρνηση των ευρωπαϊκών χωρών να συμμετάσχουν στον πόλεμο εναντίον του Ιράν.

Πέρυσι, οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης οξύνθηκαν, όταν ο Τραμπ επανέλαβε τις φιλοδοξίες του να αποκτήσει τη Γροιλανδία και απείλησε τις ευρωπαϊκές χώρες που θα στέκονταν εμπόδιο στα σχέδιά του με νέους εμπορικούς δασμούς.

Τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους, ο Τραμπ επιτέθηκε φραστικά στις ευρωπαϊκές χώρες, λέγοντάς τους να «πάνε να βρουν το δικό τους πετρέλαιο» από τον Κόλπο, όπου ο πόλεμος είχε προκαλέσει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, οδηγώντας σε ελλείψεις πετρελαίου και φυσικού αερίου και προκαλώντας αναταραχή στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.

«Όλες αυτές οι χώρες που δεν μπορούν να προμηθευτούν καύσιμα αεροσκαφών εξαιτίας των Στενών του Ορμούζ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, που αρνήθηκε να εμπλακεί στον αποκεφαλισμό του Ιράν», θα πρέπει να αγοράζουν αμερικανικό πετρέλαιο, έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Οι δηλώσεις του ήρθαν μετά τις πληροφορίες ότι η Γαλλία είχε απαγορεύσει σε ισραηλινά αεροσκάφη που μετέφεραν όπλα να πετούν στον εναέριο χώρο της, ενώ η Ιταλία είχε αρνηθεί την άδεια σε αμερικανικά βομβαρδιστικά να προσγειωθούν στη Σικελία. Η Ισπανία αρνήθηκε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις και τον εναέριο χώρο της για τον πόλεμο στο Ιράν και, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο επέτρεψε στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις του, ο τότε πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε στο κοινοβούλιο ότι η Βρετανία δεν θα εμπλακεί στον πόλεμο. Ο Τραμπ απάντησε ότι η σχέση Ηνωμένου Βασιλείου και ΗΠΑ «προφανώς δεν είναι αυτή που ήταν».

Ένα νέο προηγούμενο για το πάγωμα περιουσιακών στοιχείων

Τέταρτον, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση πάγωσε για πρώτη φορά περίπου 300 δισ. δολάρια από τα κρατικά περιουσιακά στοιχεία της ρωσικής κεντρικής τράπεζας τον Φεβρουάριο του 2022, λίγες ημέρες μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, πολλοί το θεώρησαν ως ένα νέο προηγούμενο.

Παρότι οι κεντρικές τράπεζες έχουν εδώ και καιρό τη δυνατότητα να παγώνουν περιουσιακά στοιχεία άλλων χωρών που βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους, σπάνια έχουν κάνει χρήση αυτής της δυνατότητας — και ποτέ σε τέτοια κλίμακα. Τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία αντιπροσώπευαν περίπου το ήμισυ του συνολικού πλούτου της Ρωσίας, ύψους 640 δισ. δολαρίων. Στοχεύοντας μια υπερδύναμη της G20, η ΕΕ έσπασε μια μακροχρόνια παράδοση, σύμφωνα με την οποία τα αποθεματικά μιας μεγάλης πυρηνικής και οικονομικής δύναμης θεωρούνταν εκτός ορίων, βάσει των καθιερωμένων διεθνών χρηματοπιστωτικών κανόνων.

Η ΕΕ προχώρησε ένα βήμα παραπέρα το 2024, όταν μαζί με τις χώρες της G7 συμφώνησε σε έναν μηχανισμό αξιοποίησης των κερδών που παράγονται από αυτά τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί πακέτο δανείων ύψους 50 δισ. δολαρίων για την Ουκρανία. Στη συνέχεια, τον Δεκέμβριο του 2025, η Ένωση συμφώνησε να καταστήσει επ’ αόριστον το πάγωμα των ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων, καταργώντας έτσι την ανάγκη για ψηφοφορία κάθε έξι μήνες προκειμένου να παρατείνεται το μέτρο.

Ως αποτέλεσμα, οι χώρες ενδέχεται να αρχίσουν να υπολογίζουν ότι είναι υψηλού ρίσκου να διατηρούν αποθεματικά στις κεντρικές τράπεζες άλλων χωρών, όταν η κυβέρνηση ή οι ηγέτες τους θεωρούνται απρόβλεπτοι.

Έχουν μεταφέρει και άλλες χώρες χρυσό από τις ΗΠΑ;

Η Ολλανδία δεν είναι η πρώτη χώρα που μεταφέρει φέτος τα αποθέματα χρυσού της από τις ΗΠΑ.

Τον Ιανουάριο, η Banque de France μετέφερε 129 τόνους χρυσού, αξίας περίπου 17 δισ. δολαρίων, οι οποίοι βρίσκονταν στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης από τον Ιούλιο του 2025, πίσω στη Γαλλία. Ως λόγους επικαλέστηκε την τεχνική αναβάθμιση και την αναζήτηση καλύτερης απόδοσης. Για να το πετύχει, η τράπεζα πούλησε χρυσό στη Νέα Υόρκη και αγόρασε ράβδους χρυσού στο Παρίσι.

Μεταξύ 2013 και 2017, η Γερμανία μετέφερε περισσότερους από 600 τόνους χρυσού, αξίας περίπου 77,5 δισ. δολαρίων, από τη Νέα Υόρκη στη Φρανκφούρτη, προκειμένου να διασφαλίσει τα εθνικά της αποθέματα, όπως ανέφερε.

Διαβάστε επίσης:

Τουρκία: Απίστευτες εικόνες – Πολιτικός ξυλοκοπεί τη σύντροφό του – Ποινή – χάδι στον κακοποιητή (Video)

Ουκρανία: «Θολούρα» με επικείμενη επίσκεψη Γουίτκοφ – Κούσνερ στο Κίεβο – Τέθηκε θέμα ασφάλειας

Εφιαλτικά στοιχεία για τις τιμές των τροφίμων: Στα ύψη των Αύγουστο, για επισιτιστική κρίση προειδοποιεί ο FAO

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.