ΟΗΕ: Πυρκαγιές και καύσωνες επιδεινώνουν δραματικά την ποιότητα του αέρα – Έως 100.000 επιπλέον θάνατοι τον χρόνο

Takeaways by to pontiki AI

• Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας προειδοποιεί ότι οι δασικές πυρκαγιές και οι καύσωνες υπονομεύουν τις παγκόσμιες προσπάθειες για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα.
• Τα ακραία επεισόδια καπνού έχουν τριπλασιαστεί παγκοσμίως από τη δεκαετία του 1990, προκαλώντας σοβαρές αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις στον πληθυσμό.
• Η τοξικότητα των μικροσωματιδίων από τις πυρκαγιές είναι σημαντικά υψηλότερη από εκείνη των βιομηχανικών ρύπων, οδηγώντας σε υποτίμηση της θνησιμότητας.
• Τα κύματα καύσωνα ευνοούν τον σχηματισμό τροποσφαιρικού όζοντος, το οποίο συνδέεται άμεσα με την αύξηση της θνησιμότητας από αναπνευστικά νοσήματα.
• Ο μαύρος άνθρακας από τις πυρκαγιές επιταχύνει την υπερθέρμανση του πλανήτη, καθώς μειώνει την ανακλαστικότητα των χιονισμένων και παγωμένων επιφανειών.

Η μόλυνση που προκαλείται από τις ολοένα και πιο σφοδρές πυρκαγιές και τα κύματα καύσωνα υπονομεύει τις παγκόσμιες προσπάθειες για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα και την προστασία της ανθρώπινης υγείας, προειδοποίησε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας (WMO).

Στην ετήσια έκθεσή του για την ποιότητα του αέρα, ο WMO προειδοποιεί για την αύξηση των «ακραίων δασικών πυρκαγιών», οι οποίες έχουν «σοβαρές» επιπτώσεις στην υγεία εξαιτίας της τοξικότητας των καπνών τους.

Η κλιματική αλλαγή τροφοδοτεί τα ακραία φαινόμενα, καθώς οι καύσωνες γίνονται πιο έντονοι και οι πυρκαγιές πολλαπλασιάζονται.

«Η ποιότητα του αέρα και η κλιματική αλλαγή δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν ξεχωριστά ζητήματα. Αν το ένα χειροτερεύει, χειροτερεύει παράλληλα και το άλλο», δήλωσε ο Λορέντζο Λάμπραντορ, επιστήμονας στον WMO.

Στο επίκεντρο μικροσωματίδια και τροποσφαιρικό όζον

Στην έκθεσή του, ο WMO επικεντρώνεται κυρίως σε δύο σημαντικούς ατμοσφαιρικούς ρύπους:

• τα μικροσωματίδια
• το τροποσφαιρικό όζον

Και οι δύο συνδέονται με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις.

Η έκθεση εξετάζει επίσης ορισμένα αερολύματα, ιδίως τον μαύρο άνθρακα και τα μικροπλαστικά.

Σύμφωνα με την υπηρεσία του ΟΗΕ, η συγκέντρωση των μικροσωματιδίων PM2,5 ήταν το 2025 πολύ υψηλότερη από τον μέσο όρο:

• στον βόρειο Καναδά,
• σε ορισμένες περιοχές της Ρωσίας,
• στην κεντροδυτική Αφρική,

εξαιτίας των πυρκαγιών.

Σημαντική άνοδος καταγράφηκε και στη βορειοδυτική Ισπανία λόγω των τεράστιων πυρκαγιών που ξέσπασαν το καλοκαίρι.

Τριπλασιάστηκαν τα ακραία επεισόδια καπνού

Η έκθεση επικαλείται έρευνα σύμφωνα με την οποία τα περιστατικά ακραίας έκλυσης καπνού έχουν τριπλασιαστεί παγκοσμίως από τη δεκαετία του 1990.

Παράλληλα, ενδέχεται να συνέβαλαν σε σχεδόν 100.000 πλεονάζοντες θανάτους ετησίως την περίοδο από το 2010 έως το 2018.

«Αν και οι κανονιστικές ρυθμίσεις που έχουν υιοθετηθεί στην Ευρώπη και τη βόρεια Αμερική έχουν επιτρέψει τη μείωση των μικροσωματιδίων PM2,5 που προέρχονται από τη βιομηχανία και τις μεταφορές, η έκθεση σε PM2,5 που οφείλονται στις πυρκαγιές αυξάνεται», υπογράμμισε ο WMO.

Μάλιστα, τα μικροσωματίδια που εκλύονται από την καύση της βλάστησης στις δασικές πυρκαγιές «είναι πολύ πιο τοξικά» από εκείνα που εκλύονται, για παράδειγμα, από τα αυτοκίνητα, εξήγησε ο Λάμπραντορ.

Θνησιμότητα: Τα μοντέλα ενδέχεται να υποτιμούν τον κίνδυνο έως και 93%

Τα μικροσωματίδια επηρεάζουν και την υγεία ανθρώπων που ζουν μακριά από τις περιοχές όπου μαίνονται δασικές πυρκαγιές, καθώς μεταφέρονται με τους ανέμους.

Ο Λάμπραντορ επισήμανε ότι οι τρέχουσες εκτιμήσεις για τους κινδύνους που συνδέονται με την ποιότητα του αέρα συχνά δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη την αυξημένη τοξικότητα του καπνού από τις πυρκαγιές.

Επιδημιολογική έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κλασικά μοντέλα που βασίζονται στη συγκέντρωση PM2,5 μπορεί να υποτιμούν έως και κατά 93% τη θνησιμότητα που οφείλεται στις πυρκαγιές.

Οι καύσωνες ευνοούν τον σχηματισμό όζοντος

Μια ακόμη πηγή ατμοσφαιρικής ρύπανσης με σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία είναι το τροποσφαιρικό όζον, ο σχηματισμός του οποίου ευνοείται από τα κύματα καύσωνα, όπως αυτά που παρατηρούνται τους τελευταίους μήνες στην Ευρώπη, σημείωσε ο WMO.

Το πρόβλημα εντείνεται, καθώς «τα κύματα καύσωνα δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για τον σχηματισμό αυτού του όζοντος», επισήμανε ο Λάμπραντορ.

Η άνοδος της θερμοκρασίας, η ατμοσφαιρική στασιμότητα και η ισχυρή ηλιακή ακτινοβολία συμβάλλουν στον σχηματισμό όζοντος στο επίπεδο του εδάφους κατά τη διάρκεια των καυσώνων, όπως δείχνουν πρόσφατες μελέτες που διεξήχθησαν:

• στις νοτιοανατολικές ΗΠΑ,
• στην Ευρώπη,
• στην Κίνα.

Η παρατεταμένη έκθεση στο τροποσφαιρικό όζον συνδέεται με αύξηση της θνησιμότητας, κυρίως από αναπνευστικές παθήσεις.

Η αυξημένη παρουσία του συγκεκριμένου ρύπου θα μπορούσε, επομένως, να οδηγήσει σε δεκάδες χιλιάδες επιπλέον θανάτους, προειδοποίησε ο WMO.

Ανησυχία και για μικροπλαστικά και μαύρο άνθρακα

Η έκθεση εγείρει επίσης ανησυχίες σχετικά με τα μικροπλαστικά στην ατμόσφαιρα, η συγκέντρωση και οι επιπτώσεις των οποίων είναι δύσκολο να υπολογιστούν με ακρίβεια.

Ανησυχία προκαλεί και ο μαύρος άνθρακας (αιθάλη), ο οποίος εκπέμπεται κυρίως από τις δασικές πυρκαγιές.

Ο μαύρος άνθρακας εναποτίθεται σε χιονισμένες και παγωμένες επιφάνειες, μειώνοντας την ικανότητά τους να αντανακλούν το φως και συμβάλλοντας έτσι στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

Διαβάστε επίσης

Σέριφος: Θαλάσσια χελώνα βρέθηκε εγκλωβισμένη σε πλαστικό τσουβάλι και ακρωτηριάστηκε

Φωτιές σε κάθε γωνιά της Ευρώπης: 5.400.000 στρέμματα έγιναν στάχτη το καλοκαίρι του 2026

Συναγερμός από τον ΟΗΕ: Το Ελ Νίνιο οδηγεί τον πλανήτη σε «αχαρτογράφητα νερά»

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.