Theo James: Ο πρωταγωνιστής του «The Gentlemen», η συγκινητική ιστορία του Έλληνα παππού του και η έκκληση για την προστασία των προσφύγων

Takeaways by to pontiki AI

• Ο Βρετανός ηθοποιός Theo James, Πρέσβης Καλής Θέλησης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, αξιοποιεί την προσωπική ιστορία του παππού του για να αναδείξει την κρισιμότητα του προσφυγικού ζητήματος.
• Ο παππούς του, Νικόλαος Ταπτικλής, εγκατέλειψε την Ελλάδα το 1941 υπό την κατοχή των ναζιστικών δυνάμεων, αναζητώντας καταφύγιο στη Συρία και εργαζόμενος μεταπολεμικά για την περίθαλψη εκτοπισμένων ανθρώπων.
• Μέσα από άρθρο του στο περιοδικό TIME, ο ηθοποιός καλεί τη διεθνή κοινότητα να υπερασπιστεί τη Σύμβαση για τους Πρόσφυγες, τονίζοντας ότι η προστασία των ανθρώπων που διαφεύγουν από συγκρούσεις αποτελεί ηθική υποχρέωση.
• Αντλώντας έμπνευση από το βίωμα του προγόνου του, ο James υπογραμμίζει πως η διασφάλιση του δικαιώματος στο άσυλο είναι απαραίτητη για τη δημιουργία ενός ασφαλέστερου κόσμου για όλους.

Μια οικογενειακή ιστορία που ξεκινά από την κατεχόμενη Αθήνα του 1941 και φτάνει μέχρι τη σημερινή προσφυγική κρίση βρίσκεται πίσω από τη δημόσια δράση του Βρετανού σταρ Theo Games και Πρέσβη Καλής Θέλησης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.

Ο Theo James, ο ηθοποιός που γνώρισε τεράστια επιτυχία ως Eddie Horniman στη σειρά του Netflix «The Gentlemen», επέλεξε ένα ιδιαίτερα προσωπικό βίωμα για να παρέμβει στη συζήτηση γύρω από τους πρόσφυγες και τη διεθνή προστασία. Σε άρθρο του στο TIME, με τίτλο «We Must Defend the Refugee Convention» («Πρέπει να υπερασπιστούμε τη Σύμβαση για τους Πρόσφυγες»), αφηγείται την ιστορία του Έλληνα παππού του, ο οποίος το 1941 αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Ελλάδα και να αναζητήσει ασφάλεια στη Συρία.

Για τον James, ωστόσο, η ιστορία αυτή δεν αποτελεί απλώς μια οικογενειακή ανάμνηση. Είναι ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο παρελθόν της δικής του οικογένειας και στη σημερινή δράση του στο πλευρό της UNHCR, της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.

Ο Theo James είναι στην πραγματικότητα… Ταπτικλής

Το ελληνικό στοιχείο στην ιστορία του ηθοποιού δεν περιορίζεται στον παππού του. Το πλήρες όνομά του είναι Theodore Peter James Kinnaird Taptiklis, όπως εξακολουθεί να καταγράφεται και σε επίσημα βρετανικά εταιρικά αρχεία. Το Theo James είναι το επαγγελματικό όνομα με το οποίο έγινε γνωστός διεθνώς.

Το Ταπτικλής είναι το οικογενειακό επώνυμο από την πατρική του πλευρά. Ο ίδιος έχει αναφερθεί μάλιστα στην επιλογή του καλλιτεχνικού του ονόματος, λέγοντας ότι όταν έκανε τα πρώτα του βήματα στην υποκριτική, ατζέντης τού είχε προτείνει να αφήσει το Ταπτικλής επειδή ακουγόταν «υπερβολικά ελληνικό» και να χρησιμοποιήσει το James, που αποτελούσε ήδη μέρος του ονόματός του.

Ποιος ήταν ο Έλληνας παππούς του Theo James

Ο Νικόλαος Ταπτικλής ήταν γιατρός και είχε αποφοιτήσει αποφοιτήσει από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το 1941, όταν οι ναζιστικές δυνάμεις είχαν καταλάβει την Αθήνα, έφυγε νύχτα από την Ελλάδα με ένα μικρό σκάφος μαζί με άλλους δώδεκα ανθρώπους. Πέρασε το Αιγαίο, έφτασε στην Τουρκία και από εκεί συνέχισε μαζί με χιλιάδες άλλους προς τη Συρία, βρίσκοντας τελικά καταφύγιο στη Δαμασκό.

Μετά το τέλος του πολέμου επέστρεψε στην Ευρώπη και εργάστηκε για την United Nations Relief and Rehabilitation Administration (UNRRA), έναν από τους οργανισμούς που προηγήθηκαν της σημερινής UNHCR. Στο Göttingen της Γερμανίας παρείχε ιατρική βοήθεια σε εκτοπισμένους ανθρώπους και συμμετείχε στην αντιμετώπιση της φυματίωσης και του τυφοειδούς πυρετού. Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνονται τόσο από την UNHCR όσο και από τη νεκρολογία του στο BMJ.

Από την ιστορία του παππού του στη δράση για τους πρόσφυγες

Η ιστορία του παππού φαίνεται ότι καθόρισε σε μεγάλο βαθμό και τη σχέση του εγγονού του με το προσφυγικό.

Ο Theo James συνεργάζεται με την UNHCR από το 2016, όταν ταξίδεψε στην Ελλάδα και συναντήθηκε με πρόσφυγες και οικογένειες σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, στον Πειραιά και στην Αττική. Το 2024 ορίστηκε Παγκόσμιος Πρέσβης Καλής Θέλησης της UNHCR.

Έκτοτε έχει επισκεφθεί, μεταξύ άλλων, πρόσφυγες στην Ιορδανία και τη Μαυριτανία, ενώ τον Ιανουάριο του 2026 βρέθηκε και στη Συρία, τη χώρα που είχε προσφέρει καταφύγιο στον παππού του περίπου 85 χρόνια νωρίτερα.

Αυτό ακριβώς το νήμα, βρίσκεται και στον πυρήνα του άρθρου που υπογράφει στο TIME.

Το άρθρο του Theo James στο TIME: «Πρέπει να υπερασπιστούμε τη Σύμβαση για τους Πρόσφυγες»

Ο Theo James γράφει:

«Το 1941, καθώς οι Ναζί σάρωναν την Ελλάδα και καταλάμβαναν την Αθήνα, ο παππούς μου, Nicolas Taptiklis, έφυγε για να σώσει τη ζωή του.

Μέσα στη νύχτα, επιβιβάστηκε σε ένα μικροσκοπικό σκάφος μαζί με άλλους δώδεκα ανθρώπους και διέσχισε τα επικίνδυνα νερά του Αιγαίου προς την Τουρκία. Υπό τη ναζιστική κατοχή, η υπηρεσία του στο Βρετανικό Ναυτικό έκανε την παραμονή του στην Ελλάδα ένα ρίσκο που δεν μπορούσε να αναλάβει. Οι Έλληνες που βοηθούσαν τους Συμμάχους κινδύνευαν με σύλληψη, φυλάκιση ή εκτέλεση, ενώ η τιμωρία μπορούσε να φτάσει και στις οικογένειες και τις κοινότητές τους. Από την Τουρκία, μαζί με χιλιάδες άλλους, κατευθύνθηκε προς τη Συρία, όπου τελικά βρήκε ασφάλεια στη Δαμασκό.

Εκείνο το ταξίδι δεν έφυγε ποτέ από μέσα του. Όταν τελείωσε ο πόλεμος, η Ευρώπη ήταν γεμάτη ανθρώπους που είχαν επίσης χάσει τα σπίτια τους, τις οικογένειές τους και, σε πολλές περιπτώσεις, είχαν παραλίγο να χάσουν και τη ζωή τους. Περίπου 11 εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονταν εκτοπισμένοι στη Γερμανία: επιζώντες του Ολοκαυτώματος, πρώην αιχμάλωτοι πολέμου, καταναγκαστικοί εργάτες και άλλοι άνθρωποι που είχαν μείνει σε καταυλισμούς, περιμένοντας τον κόσμο να αποφασίσει τι θα ακολουθούσε.

Ο παππούς μου επέστρεψε στην Ευρώπη και αξιοποίησε την ιατρική του εκπαίδευση για να βοηθήσει ανθρώπους των οποίων οι ζωές είχαν συντριβεί από τον ίδιο πόλεμο από τον οποίο είχε διαφύγει και ο ίδιος. Εντάχθηκε στη Διοίκηση Αρωγής και Αποκατάστασης των Ηνωμένων Εθνών, έναν από τους πρώτους ανθρωπιστικούς οργανισμούς και πρόδρομο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Σε έναν καταυλισμό στο Γκέτινγκεν της Γερμανίας, περιέθαλπε ανθρώπους με φυματίωση και τυφοειδή πυρετό, καθώς και ανθρώπους των οποίων τα σώματα είχαν επιβιώσει από τον πόλεμο, αλλά εξακολουθούσαν να φέρουν τα σημάδια του.

Ο κόσμος είχε μάθει, με αφόρητο ανθρώπινο τίμημα, τι συμβαίνει όταν όσοι εγκαταλείπουν τον πόλεμο δεν έχουν κανένα ασφαλές μέρος να πάνε. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οικογένειες που ζητούσαν προστασία βρέθηκαν αντιμέτωπες με κλειστές πόρτες, άνθρωποι επέστρεφαν σε χώρες όπου φοβούνταν για τη ζωή τους και εκατομμύρια παρέμεναν σε καταυλισμούς, επειδή η επιστροφή στην πατρίδα τους δεν ήταν πλέον ασφαλής – ή επειδή η πατρίδα τους δεν υπήρχε πια.

Από εκείνη την καταστροφή προέκυψε ένα απλό δίδαγμα: οι άνθρωποι που διαφεύγουν από τον πόλεμο και τις συγκρούσεις πρέπει να μπορούν να βρίσκουν ασφάλεια. Δεν πρέπει να εξαναγκάζονται να επιστρέψουν σε ένα μέρος όπου ενδέχεται να σκοτωθούν ή να βασανιστούν. Όταν οι άνθρωποι εγκαταλείπουν τον τόπο τους για να σώσουν τη ζωή τους, χρειάζονται κάπου ασφαλές να πάνε.

Αυτή η αρχή βρέθηκε στον πυρήνα της Σύμβασης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων, η οποία υιοθετήθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς οι χώρες προσπαθούσαν να δημιουργήσουν ένα πλαίσιο που θα απέτρεπε την επανάληψη των φρικαλεοτήτων του πολέμου. Η Σύμβαση όρισε ποιος θεωρείται πρόσφυγας, καθόρισε τα βασικά δικαιώματα των προσφύγων και προσδιόρισε τις ευθύνες των κρατών απέναντι στους ανθρώπους που ζητούν προστασία.

Όμως, πέρα από ένα νομικό κείμενο, ήταν μια υπόσχεση ασφάλειας. Μια υπόσχεση που, τα τελευταία 75 χρόνια, έχει σώσει εκατομμύρια ζωές και αποτελεί απόδειξη ότι ακόμη και στις πιο σκοτεινές μας στιγμές μπορούμε να επιλέξουμε να προστατεύσουμε ο ένας τον άλλον.

Ακόμη και τα πιο ξεκάθαρα διδάγματα της ιστορίας μπορούν να ξεθωριάσουν. Ένας κόσμος αδιαφορίας, ακόμη και σκληρότητας, αρχίζει ξανά να κάνει την εμφάνισή του. Η ξενοφοβία αυξάνεται. Η ανθρωπιστική βοήθεια συρρικνώνεται. Η διεθνής αλληλεγγύη εξασθενεί. Και για ακόμη μία φορά, η υπόσχεση της ασφάλειας βρίσκεται υπό πίεση.

Καθώς οι ηγέτες του κόσμου συγκεντρώνονται στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, πρέπει να επιβεβαιώσουμε εκ νέου αυτή την υπόσχεση. Σε εποχές σαν κι αυτές, πρέπει να παραμείνουμε πιστοί στη δέσμευσή μας και να υπερασπιστούμε τη συνεχιζόμενη ανάγκη και το σωτήριο έργο ανθρωπιστικών οργανισμών, όπως η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, σε ολόκληρο τον κόσμο.

Αυτό δεν είναι μόνο το ηθικά σωστό· είναι και το πρακτικά ορθό. Όταν οι πρόσφυγες προστατεύονται, οι κοινότητες γίνονται ισχυρότερες, η αστάθεια περιορίζεται και λιγότεροι άνθρωποι εξαναγκάζονται να εγκαταλείψουν τον τόπο τους. Ένας κόσμος που προστατεύει τους ανθρώπους τη στιγμή της μεγαλύτερης ανάγκης τους είναι ένας ασφαλέστερος και πιο ανθρώπινος κόσμος για όλους.

Ο παππούς μου γνώρισε τη γενναιοδωρία και τη συμπόνια των Σύρων που του πρόσφεραν καταφύγιο, αλλά γνώριζε επίσης πώς είναι ένας κόσμος χάους και βίας και ποιες μπορεί να είναι οι συνέπειες όταν δεν υπάρχει κανένα δίχτυ διεθνούς προστασίας.

Αν ο παππούς μου ζούσε σήμερα, θα προειδοποιούσε για όσα συμβαίνουν. Θα ύψωνε τη φωνή του υπερασπιζόμενος τη Σύμβαση, την ανθρωπιστική δράση και τη συμπόνια. Ήξερε πολύ καλά τι σημαίνει να φεύγεις τρομοκρατημένος για να σώσεις τη ζωή σου. Είχε δει πώς ζωές μπορούν να χαθούν ή να διαλυθούν όταν δεν υπάρχει κανείς να παρέμβει και να προστατεύσει τους ανθρώπους.

Σκέφτομαι τον παππού μου μέσα σε εκείνο το σκάφος, να πραγματοποιεί εκείνο το ταξίδι. Εκ μέρους του, κρούω σήμερα τον κώδωνα του κινδύνου. Για να υπενθυμίσω στους ανθρώπους ότι το να βρεθεί κανείς πρόσφυγας είναι κάτι που μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε από εμάς, οποιαδήποτε στιγμή.

Το δικαίωμα να αναζητούμε ασφάλεια ήταν μια υπόσχεση που δόθηκε σε όλους μας – και αυτή η υπόσχεση χρειάζεται προστασία και υπεράσπιση».

Η τελευταία αυτή φράση συμπυκνώνει και το μήνυμα της παρέμβασής του: για τον Theo James, η ιστορία του παππού του δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν. Λειτουργεί ως προειδοποίηση για το παρόν και ως επιχείρημα υπέρ της διατήρησης του δικαιώματος στο άσυλο και της προστασίας όσων αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους.

Διαβάστε επίσης:

Νίκος Μουρατίδης για Γιώργο Μαζωνάκη: «Όταν κάνεις “χρήση” τα τελευταία 30 χρόνια, παθαίνεις ανακοπή ή όχι; – Η οικογένειά του τον πρόδωσε» (Video)

Γιώργος Λιάγκας: «Από χθες γίνεται ένας διαγωνισμός για το ποιος ήταν περισσότερο φίλος με τον Γιώργο Μαζωνάκη» (Video)

Γιώργος Μαζωνάκης: Όταν η μητέρα του χόρεψε ζεϊμπέκικο σε συναυλία του (Video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.