Μαργαρίτα Παπανδρέου: Μια ζωή σαν περιπέτεια – Οι ΗΠΑ, ο Ανδρέας, η ΕΓΕ, ο Γιώργος Παπανδρέου και η Δήμητρα Λιάνη

Η Μαργαρίτα Παπανδρέου γεννήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 1923 στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

Ήταν η δεύτερη σύζυγος του Ανδρέα Παπανδρέου – από το 1951 έως το 1989 – πρώτη ήταν η Χριστίνα Ρασσιά και τρίτη η Δήμητρα Λιάνη Παπανδρέου.

Υπήρξε νύφη, σύζυγος και μητέρα Πρωθυπουργών.

Η Μαργαρίτα ήταν εκείνη που θεώρησε υπέρτατο καθήκον της να εμποδίσει, τον Ανδρέα Παπανδρέου να εγκαταλείψει εντελώς την πολιτική ύστερα από το απογοητευτικό 13,58%, το ποσοστό του ΠΑΣΟΚ στις πρώτες εκλογές της Μεταπολίτευσης, τον Νοέμβριο του 1974.

Και ήταν εκείνη που στήριξε τον γιό της Γιώργο όσο κανένας άλλος στις πλέον κρίσιμες στιγμές της ταραχώδους θητείας του – και δεν έπαψε ποτέ να τον στηρίζει, απέναντι στις ομοβροντίες ψόγων για την υπαγωγή της Ελλάδας στην κηδεμονία του ΔΝΤ, τα Μνημόνια κλπ

Η Μαργαρίτα Παπανδρέου δεν ήταν μία συνηθισμένη Πρώτη Κυρία – τουλάχιστον για τα ελληνικά δεδομένα. Διεκδικούσε δυναμικά πρωταγωνιστικό ρόλο στη δημόσια ζωή μέσα από αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών.

Πρωταγωνίστησε στην προώθηση, επεξεργασία και ψήφιση νόμων που βελτίωσαν πολύ τη νομική και κοινωνική θέση των Ελληνίδων, όπως η κατάργηση του θεσμού της προίκας (1982), η νομιμοποίηση των εκτρώσεων (1986), η θέσπιση του πολιτικού γάμου (1982), η νομιμοποίηση διαζυγίων με αμοιβαία συναίνεση, η δυνατότητα διατήρησης του επωνύμου των γυναικών μετά από τον γάμο τους και η απόκτηση ίσων δικαιωμάτων με τον σύζυγο στην κηδεμονία των παιδιών τους

Τα πρώτα χρόνια

Γεννήθηκε στο Όουκ Παρκ του Ιλινόι των ΗΠΑ, στις 30 Σεπτεμβρίου 1923.

Ήταν η πρωτότοκη από τις πέντε κόρες του χρονίως άνεργου και περιστασιακά μεροκαματιάρη Ντάγκλας Τσαντ, κάποιου που όπως εκατομμύρια Αμερικανοί εξωθήθηκε στο κοινωνικό περιθώριο μετά το Κραχ και τη Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930.

Αρχικά σπούδασε δημοσιογραφία και κατόπιν έκανε το μεταπτυχιακό της στη Δημόσια Υγεία στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, όπου και γνώρισε τον μετέπειτα σύζυγό της, Ανδρέα Παπανδρέου, το 1947.

Η οικογένειά της είχε εμπλοκή στην πολιτική, καθώς ο παππούς της, ως συνδικαλιστής στο σωματείο των υδραυλικών του Σικάγου, είχε θέσει υποψηφιότητα για το πολιτειακό νομοθετικό σώμα. Μετά το λύκειο η Μάργκαρετ φοίτησε στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, αλλά αποφάσισε να μην ακολουθήσει την επιστήμη των οικονομικών, παρότι ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν… καθηγητής Οικονομικών στο ίδιο πανεπιστήμιο.

Ο έρωτάς του ήταν αστραπιαίος και ακατανίκητος και παρότι χρειάστηκε μία μικρή τρικυμία βρέθηκαν μαζί: Ο Ανδρέας ήταν ήδη σε γάμο με την Χριστίνα Ρασσιά, ενώ η Μαργαρίτα δίστασε να προχωρήσει μαζί του και μάλιστα παντρεύτηκε στο μεταξύ, για πολύ σύντομο διάστημα, ένα φοιτητή.

Έζησαν αρχικά στη Μινεσότα και αργότερα στην Καλιφόρνια, όπου ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν Πρόεδρος του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ και στενός φίλος του μετέπειτα κυβερνήτη της Καλιφόρνιας Πατ Μπράουν.

Παντρεύτηκαν με πολιτικό γάμο στις 30 Αυγούστου 1951 στο Ρίνο.

Το 1959-1960 η Μαργαρίτα Παπανδρέου συνόδευσε τον άντρα της στην επίσκεψή του στη Γιουγκοσλαβία. Ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε πάρει χορηγίες από τα αμερικανικά ιδρύματα Γκούγκενχαϊμ και Φουλμπράιτ για να μελετήσει το οικονομικό σύστημα της χώρας.

Στη Γιουγκοσλαβία το ζεύγος φιλοξενήθηκε από τον ηγέτη της χώρας στρατάρχη Γιόσιπ Μπροζ Τίτο, με τον οποίο συνδέθηκαν φιλικά.

Με τον Ανδρέα Παπανδρέου απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τον Γιώργο – που διετέλεσε και πρωθυπουργός, τη Σοφία, τον Νίκο και τον Αντρίκο Παπανδρέου. Από το 1961 εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα.

Μετά την επιβολή της χούντας των συνταγματαρχών η Μαργαρίτα Παπανδρέου κινητοποιήθηκε αποτελεσματικά για να μπορέσει να εξασφαλίσει την απελευθέρωση του συζύγου της τον Δεκέμβριο του 1967, με τον οποίο στη συνέχεια εγκαταστάθηκαν αρχικά στη Στοκχόλμη της Σουηδίας και μετέπειτα στο Τορόντο του Καναδά.

Οι απιστίες

Στη Στοκχόλμη ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε ερωτική σχέση με τη Σουηδέζα ηθοποιό και τηλεπαρουσιάστρια Ράνια Νάιμπλομ, με την οποία μάλιστα απέκτησε και μία κόρη εκτός γάμου την Αιμιλία- Αντρέα, αλλά συνέχισε να είναι παντρεμένος με τη Μαργαρίτα.

Μεταπολιτευτικά, η σχέση του ζεύγους συνέχισε να αντιμετωπίζει προβλήματα καθώς ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε συνάψει σχέση με την ανιψιά του Αριστοτέλη Ωνάση Μαριλένα Πατρονικόλα και αργότερα με την αεροσυνοδό του πρωθυπουργικού αεροσκάφους Δήμητρα Λιάνη.

Την εποχή εκείνη ίδρυσε και διετέλεσε για οχτώ χρόνια πρόεδρος της Ένωση Γυναικών Ελλάδος (Ε.Γ.Ε.). Έλαβε ενεργό μέρος σε γυναικεία θέματα και θέματα ειρήνης. Είναι επίσης συγγραφέας πολλών άρθρων και βιβλίων.

Το διαζύγιο

Ενώ η ίδια αφιέρωσε τη ζωή της στην «ανεξαρτησία» των γυναικών, όταν ήρθε η ώρα να πάρει διαζύγιο από τον Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος τη διαβεβαίωνε πως δεν θα παντρευτεί την ερωμένη του, Δήμητρα Λιάνη, παραδέχτηκε πως είναι όμηρος του «ανδρός της».

Η ίδια στο βιβλίο της «Έρωτας και εξουσία» αφηγείται με παραστατικό τρόπο την επίμαχη συνάντησή τους:

Μαργαρίτα: «Ας πάμε στο κυρίως θέμα. Δεν είμαι μια “ανεξάρτητη” γυναίκα, όπως με περιέγραψες. Η ανεξαρτησία απαιτεί χρήματα. Θα χρειαστώ τη βοήθειά σου και μια δέσμευση πως θα στηρίξεις τα παιδιά, που δεν έχουν ακόμη δικό τους εισόδημα».

Ανδρέας: «Πιστεύεις ότι δεν θα το έκανα;».

Μαργαρίτα: «Όχι. Απλώς προσπαθώ να είμαι ξεκάθαρη με τους όρους. Μιλάω ως γυναίκα που πρέπει να εξασφαλίσει το μέλλον της… Έκανα τη χαζομάρα που λέω σε όλες τις γυναίκες να μην κάνουν. Δεν προσπάθησα ποτέ να είμαι οικονομικά ανεξάρτητη. Δεν έχω ασφάλεια υγείας. Δεν έχω δουλειά. Δεν έχω σύνταξη. Αν σου συμβεί κάτι, αυτή θα πάρει τη σύνταξή σου».

«Δεν μου αρέσει η λέξη «συγχώρεσα», λες και ο Ανδρέας έκανε κάτι εναντίον μου» είχε δηλώσει η ίδια σε συνέντευξή της πολλά χρόνια αργότερα για το διαζύγιο με τον ιστορικό ηγέτη.

«Η ερωτική του έλξη για μια άλλη γυναίκα απλά ικανοποιούσε τις ανάγκες του για εκείνη την εποχή. Ένιωσε, πιστεύω, ότι χρειαζόταν κάτι καινούργιο στη ζωή του.

Είχαμε μακροσκελείς συζητήσεις, πριν τον χωρισμό, θυμούμενοι το κοινό μας ταξίδι στη ζωή. Είδα ότι τον βασάνιζε η «ρήξη» μαζί μου. Πρότεινε κάτι σαν ένα προσωρινό διάστημα διάστασης. Εγώ είπα να κοιτάξουμε την πιθανότητα διαζυγίου.

Τελικά, αυτό και αποφασίσαμε. Αφού έφυγε, διατηρήσαμε μια γραπτή επικοινωνία μεταξύ μας, μέσω της κόρης μας Σοφίας, αλλά από ένα σημείο και μετά αποφασίσαμε να συνεχίσει ο καθένας τη ζωή του.

Δεν σταμάτησα να τον αγαπώ: Ήταν ένα εξαιρετικό ανθρώπινο ον και με βοήθησε στις δικές μου προσπάθειες να πολεμήσω για τα δικαιώματα της γυναίκας και για ειρήνη στον κόσμο.

Δυστυχώς η ζωή δεν βαδίζει πάντα ομαλά»

Η Μαργαρίτα Παπανδρέου συνέχισε να ζει στην Ελλάδα μετα το διαζύγιο αν και τα τελευταία χρόνια είχε περιορίσει τις δημόσιες εμφανίσεις της. Τον Σεπτέμβριο του 2025 γιόρτασε τα 102α γενέθλιά της, στο σπίτι της στο Παλαιό Φάληρο, με τον γιο της Γιώργο Παπανδρέου να της εύχεται δημόσια για τα γενέθλιά της

Διαβάστε επίσης

Μαργαρίτα Παπανδρέου: Οι δύσκολες τελευταίες ημέρες και το «παρών» σύσσωμης της οικογένειας

Μαργαρίτα Παπανδρέου: Ο γάμος της με τον Ανδρέα Παπανδρέου, τα τέσσερα παιδιά και το διαζύγιο 

Ξεκαρδιστικό βίντεο: Οι γιαγιάδες της Κρήτης «κοντράρουν» το ««χαζοGPT» στο νέο σποτ για τον Ημιμαραθώνιο

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.