Τι σημαίνει πραγματικά το BBB+ για την Ελλάδα: Τα οφέλη, οι αστερίσκοι και γιατί δεν φτάνει ακόμη στην τσέπη

Μία σημαντική ψήφο εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία έδωσε η Scope Ratings, αναβαθμίζοντας την πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας από BBB σε BBB+, με σταθερές προοπτικές. Πρόκειται για μία εξέλιξη με πραγματική σημασία για τη θέση της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές, καθώς το ελληνικό αξιόχρεο βρίσκεται πλέον, σύμφωνα με την κλίμακα της Scope, μόλις μία βαθμίδα κάτω από την κατηγορία Α.

Η αναβάθμιση όμως χρειάζεται να διαβαστεί σωστά. Είναι ένα ισχυρό θετικό σήμα για το Δημόσιο, τη διαχείριση του χρέους και την εικόνα της οικονομίας στις αγορές, δεν αποτελεί όμως πιστοποιητικό ότι έχουν αντιμετωπιστεί τα προβλήματα της πραγματικής οικονομίας ούτε σημαίνει ότι από τη Δευτέρα θα δανείζονται φθηνότερα τα νοικοκυριά ή θα αυξηθεί το διαθέσιμο εισόδημά τους.

Τι ακριβώς είναι το BBB+

Οι αξιολογήσεις των διεθνών οίκων επιχειρούν ουσιαστικά να απαντήσουν σε ένα βασικό ερώτημα: πόσο αξιόπιστος δανειολήπτης είναι ένα κράτος και πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος να μην εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του;

Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη εντός της λεγόμενης επενδυτικής βαθμίδας. Το κατώφλι της investment grade στη μεθοδολογία της Scope είναι το BBB-. Με τη χθεσινή απόφαση ανεβαίνει στο BBB+, δηλαδή τρία σκαλοπάτια πάνω από το όριο και ένα πριν από το Α-.

Αυτό έχει σημασία επειδή όσο ισχυρότερο γίνεται το πιστωτικό προφίλ της χώρας, τόσο περισσότερο περιορίζεται, υπό κανονικές συνθήκες, το ασφάλιστρο κινδύνου που απαιτούν οι επενδυτές για να αγοράσουν ελληνικό χρέος.

Δεν σημαίνει βεβαίως ότι μία απόφαση ενός οίκου καθορίζει από μόνη της τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων. Αυτές επηρεάζονται επίσης από την πολιτική της ΕΚΤ, τα ευρωπαϊκά επιτόκια, τον πληθωρισμό, τη διεθνή συγκυρία και τις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Γιατί αναβάθμισε την Ελλάδα η Scope

Το ισχυρότερο χαρτί της ελληνικής οικονομίας στην αξιολόγηση είναι η ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και η δημοσιονομική εικόνα.

Η Scope επισημαίνει τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, τη βελτίωση της φορολογικής διοίκησης και της φορολογικής συμμόρφωσης και τη διαχείριση των δημοσίων δαπανών. Το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, η Ελλάδα κατέγραψε πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης 1,7% του ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα 4,9%.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η τροχιά που προβλέπει για το χρέος:

• 146,1% του ΑΕΠ το 2025
• περίπου 136% το 2026
• περίπου 110% το 2031

Παρά το γεγονός ότι ακόμη και το 110% παραμένει υψηλό σε διεθνή σύγκριση, η ταχύτητα αποκλιμάκωσης αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τους επενδυτές.

Σημαντικό πλεονέκτημα αποτελεί και η ιδιαίτερη δομή του ελληνικού χρέους. Περίπου το 70% βρίσκεται στα χέρια πιστωτών του επίσημου τομέα, ενώ η σταθμισμένη μέση διάρκειά του ανερχόταν τον Ιούνιο του 2026 στα 18,3 χρόνια. Αυτό περιορίζει τον κίνδυνο που θα αντιμετώπιζε η χώρα εάν έπρεπε να αναχρηματοδοτεί μεγάλο μέρος του χρέους της κάθε χρόνο με τις εκάστοτε συνθήκες των αγορών.

Τι μπορεί να κερδίσει η οικονομία

Η αναβάθμιση δεν είναι απλώς ένας «καλός βαθμός» σε μία έκθεση. Μπορεί να έχει σταδιακά πρακτικές συνέπειες.

Πρώτα απ’ όλα ενισχύει την αξιοπιστία του ελληνικού Δημοσίου στις αγορές και δυνητικά συμβάλλει στη συγκράτηση του κόστους δανεισμού. Παράλληλα, ένα ισχυρότερο κρατικό αξιόχρεο λειτουργεί ως καλύτερη βάση και για τράπεζες και ελληνικές επιχειρήσεις που αναζητούν κεφάλαια στις διεθνείς αγορές.

Επιπλέον, όσο απομακρύνεται η Ελλάδα από το κατώτατο όριο της επενδυτικής βαθμίδας, ενισχύεται η δυνατότητα προσέλκυσης μακροπρόθεσμων θεσμικών κεφαλαίων και περιορίζεται η εικόνα του αυξημένου «country risk» που συνόδευε τη χώρα επί πολλά χρόνια.

Η Scope αναγνωρίζει επίσης τη βελτίωση της ανθεκτικότητας της οικονομίας. Η πραγματική ανάπτυξη ήταν κατά μέσο όρο 2,1% την περίοδο 2023-2025, έναντι περίπου 1% στην ΕΕ, ενώ ο οίκος προβλέπει ανάπτυξη 1,9% για το 2026 και 1,7% για το 2027.

Οι αστερίσκοι: Παραγωγικότητα, δημογραφικό και ανάπτυξη

Η έκθεση, πάντως, δεν είναι ένας κατάλογος επαίνων. Η Scope εντοπίζει σημαντικές διαρθρωτικές αδυναμίες και εκτιμά ότι το δυνητικό ποσοστό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας παραμένει περίπου στο 1,3%.

Στα προβλήματα καταγράφονται η γήρανση του πληθυσμού, η χαμηλή παραγωγικότητα, οι περιορισμοί στην αγορά εργασίας και η περιορισμένη διαφοροποίηση της παραγωγικής βάσης.

Παράλληλα, ζητείται ουσιαστικά από την Ελλάδα να αποδείξει ότι η μεγάλη αύξηση των επενδύσεων, ένα σημαντικό μέρος των οποίων υποστηρίζεται από ευρωπαϊκά προγράμματα, θα μεταφραστεί σε μόνιμη αύξηση της παραγωγικότητας και της παραγωγικής ικανότητας και όχι σε μία πρόσκαιρη αναπτυξιακή ώθηση.

Η Scope εντοπίζει επίσης ως συγκριτική αδυναμία την ανθεκτικότητα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, ενώ προειδοποιεί ότι, παρά την ταχεία αποκλιμάκωσή του, το ελληνικό δημόσιο χρέος θα παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα υψηλότερο από εκείνο χωρών με αντίστοιχη αξιολόγηση.

Και στην τσέπη του πολίτη τι αλλάζει;

Το BBB+ δεν σημαίνει αυτομάτως μεγαλύτερο μισθό, χαμηλότερο λογαριασμό ρεύματος, φθηνότερα τρόφιμα ή φθηνότερη δόση στεγαστικού δανείου. Το επιτόκιο που πληρώνει ένα νοικοκυριό εξαρτάται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων η νομισματική πολιτική της ΕΚΤ, το κόστος χρήματος των τραπεζών και ο πιστωτικός κίνδυνος του δανειολήπτη.

Αντίστοιχα, το διαθέσιμο εισόδημα καθορίζεται από την εξέλιξη των μισθών, των τιμών, της φορολογίας, της απασχόλησης και του κόστους στέγασης και ενέργειας. Υπάρχει μάλιστα ένα στοιχείο στην ίδια την έκθεση που δείχνει την απόσταση ανάμεσα στους καλούς δημοσιονομικούς δείκτες και στην καθημερινότητα: η Scope αναμένει ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει στο υψηλό 3,8% το 2026, πριν αρχίσει να αποκλιμακώνεται.

Με άλλα λόγια, μπορεί ταυτόχρονα το κράτος να εμφανίζεται περισσότερο αξιόπιστο στις διεθνείς αγορές και ένα νοικοκυριό να εξακολουθεί να πιέζεται από την ακρίβεια.

Η μεγάλη εικόνα μετά την αναβάθμιση

Η απόφαση της Scope αποτελεί αναμφίβολα μία σημαντική εξέλιξη για το ελληνικό αξιόχρεο. Η χώρα δεν βρίσκεται πλέον απλώς εντός της επενδυτικής βαθμίδας αλλά, για τον συγκεκριμένο οίκο, πλησιάζει την κατηγορία Α.

Η πραγματική πρόκληση, ωστόσο, βρίσκεται στην επόμενη ημέρα. Η δημοσιονομική εξυγίανση και η ταχεία μείωση του χρέους είναι σημαντικές για μία οικονομία που μόλις πριν από μερικά χρόνια βρισκόταν αποκλεισμένη από την επενδυτική βαθμίδα. Το επόμενο στοίχημα είναι διαφορετικό: η βελτίωση των αριθμών του κράτους να μεταφραστεί σε μεγαλύτερη παραγωγικότητα, υψηλότερα πραγματικά εισοδήματα, περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις και μεγαλύτερη αντοχή των νοικοκυριών.

Διότι το BBB+ πιστοποιεί ότι οι αγορές μπορούν να εμπιστεύονται περισσότερο το ελληνικό Δημόσιο, αλλά δεν επιβεβαιώνει από μόνο του ότι η ελληνική κοινωνία αισθάνεται πλουσιότερη.

Διαβάστε επίσης:

Ακίνητα στο μπλόκο της Εφορίας: Πώς ανοίγει ο δρόμος για πωλήσεις παρά τα χρέη

Στεγαστικό μετά τη ΔΕΘ: Πλήρης οδηγός για τα μέτρα και πώς αλλάζουν την αγορά ακινήτων 

Το παράδοξο του ελληνικού τουρισμού: Περισσότεροι επισκέπτες, λιγότερα ευρώ ανά ταξιδιώτη 

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.