ΟΗΕ: Η μεγάλη διπλωματική σκακιέρα στη Νέα Υόρκη – Ιράν, Ουκρανία, Γάζα και η μάχη για τον νέο Γενικό Γραμματέα

Η 81η Σύνοδος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ξεκινά στη Νέα Υόρκη σε ένα από τα πιο κρίσιμα διεθνή περιβάλλοντα των τελευταίων ετών, με τους ηγέτες να καλούνται να διαχειριστούν τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, την άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης και την αναζήτηση νέας ηγεσίας για τον Οργανισμό.

Οι εργασίες πραγματοποιούνται υπό την πίεση των αμερικανικών πρωτοβουλιών και παρεμβάσεων στη διεθνή σκηνή, ενώ στο παρασκήνιο βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, ο οποίος θα κληθεί να διατηρήσει τον ρόλο και την επιρροή του Οργανισμού σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.

Η μάχη για τη διαδοχή Γκουτέρες

Οι επτά υποψήφιοι για τη θέση του επικεφαλής του ΟΗΕ αναμένεται να αξιοποιήσουν την παρουσία τους στη Νέα Υόρκη για επαφές με ηγέτες κρατών, αλλά κυρίως με τα 15 μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, τα οποία έχουν καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία.

Η Σύνοδος αποτελεί σημαντικό πεδίο παρασκηνιακών διαβουλεύσεων για τη διαμόρφωση συμμαχιών.

Στην τρίτη άτυπη ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας, η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, πρώην αντιπρόεδρος της Κόστα Ρίκα και νυν επικεφαλής της UNCTAD (Υπηρεσία του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη), πέρασε οριακά στην πρώτη θέση, συγκεντρώνοντας 9 θετικές ψήφους, έναντι 8 της Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπέρκετ από τη Γουιάνα.

Η διαδικασία για την ανάδειξη του νέου Γενικού Γραμματέα αναμένεται να ολοκληρωθεί πιθανότατα κατά την ελληνική προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας τον Οκτώβριο του 2026.

Τραμπ – Μακρόν: Ουκρανία και Ερυθρά Θάλασσα στο επίκεντρο

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε τις διπλωματικές του επαφές στη Νέα Υόρκη με συνάντηση με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, σε μια περίοδο κατά την οποία ΗΠΑ και Ευρώπη αναζητούν κοινό βηματισμό για την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.

Μετά τη συνάντηση, ο Μακρόν δήλωσε ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν πρωτοβουλίες για ένα πιθανό μορατόριουμ μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας στις επιθέσεις που αφορούν ενεργειακές υποδομές.

Χαρακτήρισε τη συνομιλία «πολύ καλή» και «πολύ εποικοδομητική», σημειώνοντας ότι υπήρξε συμφωνία για την ανάγκη ενίσχυσης της άμυνας της Ουκρανίας, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα συστήματα αναχαίτισης.

Η ομιλία Τραμπ στον ΟΗΕ και η ατζέντα για το Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ θα απευθυνθεί στη Γενική Συνέλευση το πρωί της Τρίτης, ώρα Νέας Υόρκης, παρουσιάζοντας το πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησής του.

Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθεί το Ιράν, με τον Αμερικανό πρόεδρο να επαναλαμβάνει τη θέση ότι η Τεχεράνη δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Παράλληλα, αναμένεται να αναφερθεί στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας, στην ασφάλεια των διεθνών θαλάσσιων οδών και στην ανάγκη ενός πιο «μικρού» και αποτελεσματικού ΟΗΕ, με μεγαλύτερη έμφαση στην ειρήνη και την ασφάλεια.

Αργότερα την ίδια ημέρα, ο Τραμπ θα συναντηθεί με χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία λόγω της σύγκρουσης ΗΠΑ – Ισραήλ με το Ιράν, η οποία έχει επηρεάσει τις αγορές ενέργειας και έχει προκαλέσει νέα αστάθεια στην περιοχή.

Το σχέδιο των 10 δισ. δολαρίων για την ενέργεια στη Μέση Ανατολή

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, η κυβέρνηση Τραμπ πρότεινε τη δημιουργία ταμείου ύψους 5 δισ. δολαρίων για την αποκατάσταση ενεργειακών υποδομών που επλήγησαν στον πόλεμο με το Ιράν και τη μείωση της εξάρτησης των χωρών της περιοχής από τα Στενά του Ορμούζ.

Το σχέδιο προβλέπει συνολικές επενδύσεις 10 δισ. δολαρίων μέσω του PACT (Partnership for Allied Trust and Construction), με τη συμμετοχή οκτώ αμερικανικών εταίρων στη Μέση Ανατολή:

• Σαουδική Αραβία
• Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
• Κατάρ
• Μπαχρέιν
• Κουβέιτ
• Ομάν
• Ιράκ
• Ιορδανία

Ουκρανία – Ρωσία και η συνάντηση με Ζελένσκι

Στο περιθώριο της Συνόδου, ο Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, με το Κίεβο να επιδιώκει να διατηρήσει ψηλά στην παγκόσμια ατζέντα τον πόλεμο και τις προσπάθειες για διπλωματική λύση.

Τη Ρωσία στη Γενική Συνέλευση θα εκπροσωπήσει ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.

Νέα συμφωνία ΗΠΑ – Δανίας – Γροιλανδίας για την Αρκτική

Ιδιαίτερο γεωπολιτικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η επικείμενη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας για την ασφάλεια της Γροιλανδίας και της Αρκτικής.

Ο Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί για την υπογραφή με τη Δανή πρωθυπουργό Μέτε Φρεντέρικσεν και τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν.

Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, η συμφωνία προβλέπει ενισχυμένη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, ενώ η Δανία και η Γροιλανδία διατηρούν την κυριαρχία τους.

Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η συμφωνία επιτρέπει στις ΗΠΑ να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για την άμυνα της Γροιλανδίας και της Βόρειας Αμερικής, με στόχο τον περιορισμό πιθανής ρωσικής ή κινεζικής στρατιωτικής παρουσίας και ευαίσθητων επενδύσεων.

Το ενδεχόμενο συνάντησης Τραμπ – Πεζεσκιάν

Το Ιράν αποτελεί ίσως το σημαντικότερο ζήτημα της φετινής Συνόδου.

Σε αντίθεση με την Παλαιστινιακή Αρχή, οι ΗΠΑ επέτρεψαν στην ιρανική αντιπροσωπεία να ταξιδέψει στη Νέα Υόρκη υπό αυστηρούς περιορισμούς. Σε αυτήν περιλαμβάνονται ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.

Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν θα υπάρξει συνάντηση Τραμπ – Πεζεσκιάν, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει ένδειξη έναρξης διαδικασίας αποκλιμάκωσης.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι θα επιβάλουν αυστηρές κυρώσεις σε χώρες που επιτρέπουν στο Ιράν να ανεφοδιάζει ή να συντηρεί τα αεροσκάφη του.

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον θα προχωρήσει σε μέτρα που θα αποκλείουν από το αμερικανικό νόμισμα χώρες οι οποίες υποστηρίζουν τις ιρανικές αερομεταφορές.

Το Παλαιστινιακό στο επίκεντρο

Το Παλαιστινιακό παραμένει ένα από τα βασικά θέματα της Συνόδου.

Παρά την εκεχειρία του 2025, ο ΟΗΕ επισημαίνει ότι συνεχίζονται οι ελλείψεις, τα προβλήματα στην είσοδο κρίσιμου εξοπλισμού και οι ανάγκες στους τομείς της υγείας και της ενέργειας.

Η αμερικανική κυβέρνηση αρνήθηκε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά τη χορήγηση βίζας στον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς και άλλα στελέχη της PLO, επικαλούμενη προσφυγές κατά του Ισραήλ σε διεθνή δικαστήρια και ζητήματα που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, αφορούν τις δεσμεύσεις στην ειρηνευτική διαδικασία.

Ωστόσο, η Γενική Συνέλευση ενέκρινε με 152 ψήφους υπέρ, 3 κατά και 4 αποχές τη δυνατότητα συμμετοχής του Αμπάς μέσω βιντεοσκοπημένης παρέμβασης.

Την Τετάρτη, το Συμβούλιο Ειρήνης αναμένεται να ενημερώσει τον ΟΗΕ για την κατάσταση στη Γάζα, ενώ Γαλλία, Καναδάς και Ηνωμένο Βασίλειο διοργανώνουν συνάντηση για τη λύση των δύο κρατών.

Το επόμενο μεγάλο κεφάλαιο της αμερικανικής στρατηγικής θα γραφτεί στην Ουάσιγκτον, όπου ο Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, με την ατζέντα να περιλαμβάνει το εμπόριο, τους δασμούς, τους πολέμους σε Ιράν και Ουκρανία, την Ταϊβάν και την ασφάλεια στην τεχνητή νοημοσύνη.

Διαβάστε επίσης:

Γερμανία: Παραιτήθηκε ο επικεφαλής του CDU στο Μεκλεμβούργο μετά το ιστορικό 4,9%

WSJ: Η κυβέρνηση Τραμπ προτείνει Ταμείο για την αποκατάσταση ενεργειακών υποδομών που επλήγησαν στη Μέση Ανατολή

«Τραμπ και Ερντογάν έχουν ισχυρή χημεία μεταξύ τους», λέει ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.