Πράσινη ελιά: «Θα τις αφήσουμε να τις φάνε τα πουλιά» – Σε απόγνωση οι παραγωγοί

«Θα τις αφήσουμε πάνω στα δέντρα να τις φάνε τα πουλιά». Η φράση που ακούγεται πλέον από απογοητευμένους παραγωγούς πράσινης ελιάς αποτυπώνει το κλίμα που επικρατεί λίγο πριν η συγκομιδή μπει στην τελική ευθεία. Άλλοι σκέφτονται να αφήσουν τον καρπό να ωριμάσει και να τον οδηγήσουν τελικά για ελαιοποίηση, θεωρώντας ότι με τις τιμές που προσφέρονται για την επιτραπέζια ελιά δεν αξίζει να μπουν στη διαδικασία της συγκομιδής.

Από τη Χαλκιδική και τη Φθιώτιδα μέχρι την Άμφισσα και το Αγρίνιο, η πτώση των τιμών έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Οι παραγωγοί βλέπουν ένα προϊόν που μέχρι πέρυσι εξασφάλιζε σημαντικό μέρος του ετήσιου εισοδήματός τους να απαξιώνεται εμπορικά, την ώρα που για να το παράγουν έχουν ήδη πληρώσει πολύ ακριβότερα καύσιμα, λιπάσματα, φυτοφάρμακα, άρδευση και εργατικά. Οι πρώτοι τιμοκατάλογοι ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Στη Χαλκιδική, τα μεγάλα μεγέθη έως 110 τεμάχια το κιλό άνοιξαν στα 1,10 ευρώ, έναντι 1,80 ευρώ πέρυσι. Μέσα σε έναν χρόνο χάθηκαν 70 λεπτά από το κιλό ή σχεδόν 39% της τιμής παραγωγού.

Και το 1,10 ευρώ είναι μόνο η κορυφή του τιμοκαταλόγου. Στα 120 τεμάχια η τιμή υποχωρεί στο 1 ευρώ, στα 130 στα 90 λεπτά, στα 140-150 τεμάχια κινείται περίπου στα 75-85 λεπτά, ενώ στα μικρότερα μεγέθη μπορεί να πέσει ακόμη και στα 40-60 λεπτά το κιλό. Αυτό σημαίνει ότι για μεγάλο μέρος της σοδειάς ο παραγωγός δεν πρόκειται καν να δει το 1,10 ευρώ. Η μέση τιμή που θα μπει τελικά στην τσέπη του μπορεί να είναι αισθητά χαμηλότερη.

Από τα 30 στα 60 ευρώ το μεροκάματο

Εδώ ακριβώς αρχίζει ο εφιάλτης των αριθμών. Γιατί ενώ η τιμή της ελιάς κάνει βουτιά, το κόστος συγκομιδής ακολουθεί την αντίθετη πορεία. Το μεροκάματο που πριν από τρία χρόνια βρισκόταν περίπου στα 30 ευρώ, σήμερα σε πολλές παραγωγικές περιοχές έχει φτάσει στα 60 ευρώ ή και υψηλότερα. Και ο εργάτης είναι μόνο ένα μέρος του λογαριασμού. Μέχρι να φτάσει η ελιά στο στάδιο της συγκομιδής έχουν προηγηθεί λίπανση, φυτοπροστασία, κλαδέματα, άρδευση, καύσιμα και σειρά άλλων καλλιεργητικών δαπανών.

Η έλλειψη εργατών γης επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Επιτραπέζιας Ελιάς χαρακτηρίζει την έλλειψη εργατών και ιδιαίτερα εξειδικευμένου προσωπικού έναν από τους σημαντικότερους περιοριστικούς παράγοντες για τη συγκομιδή, ενώ επισημαίνει και τις επιπτώσεις του υψηλού ενεργειακού κόστους σε λιπάσματα, φυτοφάρμακα, μεταφορές και υλικά συσκευασίας. Για αρκετούς παραγωγούς, επομένως, το ερώτημα δεν είναι πλέον πόσα θα κερδίσουν από τη φετινή σοδειά. Είναι αν συμφέρει να πληρώσουν για να τη μαζέψουν.

«Αφήστε την για λάδι»

Η σκέψη που κερδίζει έδαφος σε αρκετές περιοχές είναι δραστική: να μη συγκομιστεί τώρα η πράσινη ελιά ως επιτραπέζια, αλλά να παραμείνει στο δέντρο, να ωριμάσει και στη συνέχεια να οδηγηθεί για ελαιοποίηση.

Δεν αποτελεί εύκολη επιλογή ούτε εγγυάται ότι ο παραγωγός θα ανακτήσει το χαμένο εισόδημα. Είναι όμως ενδεικτική του αδιεξόδου στο οποίο αισθάνονται ότι έχουν περιέλθει πολλοί καλλιεργητές. Οι πλέον απογοητευμένοι φτάνουν ακόμη πιο μακριά. Μιλούν ακόμη και για εγκατάλειψη της φετινής συγκομιδής, χρησιμοποιώντας τη χαρακτηριστική φράση ότι «καλύτερα να μείνουν οι ελιές στα δέντρα και να τις φάνε τα πουλιά», παρά να πληρώσουν εργατικά και υπόλοιπα έξοδα για να διαθέσουν τελικά τον καρπό σε τιμές που θεωρούν ασύμφορες. Η ένταση δεν αφορά μόνο τη Χαλκιδική. Ο ίδιος προβληματισμός διατρέχει έναν μεγάλο παραγωγικό άξονα, από τη Βόρεια Ελλάδα έως τη Στερεά και τη Δυτική Ελλάδα, αγγίζοντας τη Φθιώτιδα, την περιοχή της Άμφισσας και την Αιτωλοακαρνανία. Οι πρώτες εκτιμήσεις της ΔΟΕΠΕΛ για την περίοδο 2026-2027 δείχνουν, μάλιστα, ότι η ηρτημένη παραγωγή στις δύο βασικές πράσινες ποικιλίες, «Χαλκιδική» και «Αμφίσσης», είναι ελαφρώς χαμηλότερη από πέρυσι, με μεγαλύτερη υποχώρηση στην Αμφίσσης. Η ποιότητα του προϊόντος, από την άλλη πλευρά, χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα καλή.

Τα αποθέματα πιέζουν την αγορά

Η μεταποίηση έχει τη δική της εξήγηση για την εικόνα των τιμών. Η φετινή εμπορική περίοδος ξεκινά με αυξημένα αποθέματα από την προηγούμενη χρονιά. Σύμφωνα με τη ΔΟΕΠΕΛ, αυτά συνδέονται μεταξύ άλλων με λανθασμένες εκτιμήσεις και αγορές που είχαν πραγματοποιηθεί σε υψηλές τιμές.

Παράλληλα, εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια κόπωσης στις εξαγωγές. Με βάση στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που επικαλείται η ΔΟΕΠΕΛ, στο πρώτο εξάμηνο του 2026 οι εξαγωγές επιτραπέζιας ελιάς μειώθηκαν κατά 0,99% σε αξία και 2,25% σε όγκο, καταγράφοντας την πρώτη κάμψη έπειτα από μια μακρά ανοδική περίοδο. Αυξημένα αποθέματα και υποχώρηση των εξαγωγών δημιουργούν, συνεπώς, πίεση στην αγορά. Οι παραγωγοί, όμως, απαντούν ότι δεν μπορούν να επωμιστούν μόνοι τους ολόκληρο το κόστος αυτής της προσαρμογής.

Και θέτουν ένα απλό ερώτημα: ποιος τελικά πληρώνει τον λογαριασμό;

Γιατί ο αγρότης έχει ήδη πληρώσει για να φτάσει το προϊόν μέχρι το δέντρο. Έχει πληρώσει λίπασμα, καύσιμα, φυτοπροστασία, νερό και καλλιεργητικές εργασίες. Και τώρα καλείται να αποφασίσει εάν θα βάλει ακόμη πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη για να πληρώσει και τη συγκομιδή. Από εξαγωγικό προϊόν σε ασύμφορη καλλιέργεια

Η πράσινη επιτραπέζια ελιά αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά εξαγωγικά προϊόντα της ελληνικής γεωργίας και γύρω της έχει στηθεί μια ολόκληρη οικονομική αλυσίδα: παραγωγοί, εργάτες γης, συνεταιρισμοί, μεταποιητικές μονάδες, συσκευαστήρια, μεταφορικές επιχειρήσεις και εξαγωγείς. Στην αφετηρία αυτής της αλυσίδας, όμως, βρίσκεται το χωράφι. Και εκεί βρίσκεται σήμερα η μεγάλη ανησυχία.

Όταν η καλύτερη κατηγορία πέφτει μέσα σε έναν χρόνο από τα 1,80 στα 1,10 ευρώ το κιλό, όταν μεγάλο μέρος της παραγωγής πληρώνεται ακόμη χαμηλότερα και όταν μόνο ένα εργατικό χέρι κοστίζει περίπου 60 ευρώ την ημέρα, η συζήτηση παύει να αφορά απλώς το ύψος του αγροτικού εισοδήματος. Αφορά πλέον το αν υπάρχει οικονομικός λόγος να γίνει η συγκομιδή.

Γι’ αυτό και η εικόνα που έρχεται φέτος από τα χωράφια είναι ίσως πιο εύγλωττη από οποιονδήποτε τιμοκατάλογο: παραγωγοί σκέφτονται να αφήσουν την πράσινη ελιά να ωριμάσει για να πάει στο ελαιοτριβείο και άλλοι δηλώνουν ότι δεν πρόκειται καν να τη μαζέψουν.«Ας μείνει πάνω στο δέντρο. Ας τη φάνε τα πουλιά». Μια κουβέντα απόγνωσης που δείχνει πόσο βαθιά έχει φτάσει φέτος η κρίση στην πράσινη ελιά.

Διαβάστε επίσης

Οι Έλληνες δουλεύουν περισσότερο αλλά παραμένουν δύο χρόνια πίσω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο εργασίας

Ενοίκια: Στον πάγο για εννέα μήνες η υποχρεωτική πληρωμή μέσω τραπεζών

Ακίνητα: Στην περιφέρεια μεταφέρεται το «ράλι» των τιμών – Νέα άνοδος 5,5% στις κατοικίες

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.