Δουλειά μέχρι τελικής… πτώσεως

Πόσες ώρες δουλειά χρειάζεται ένας άνθρωπος για να αισθάνεται ότι έχει μια εργασία και πόσες για να αισθάνεται ότι δεν έχει… ζωή; Το ερώτημα δεν είναι πλέον θεωρητικό. Τα στοιχεία για την κατάσταση στους χώρους εργασίας στην Ελλάδα αποτυπώνουν μια πραγματικότητα στην οποία η εργασιακή πίεση έχει αρχίσει να «εισβάλλει» σε κάθε πλευρά της καθημερινότητας.

Η Ελλάδα καταγράφει μία ακόμη αρνητική ευρωπαϊκή πρωτιά: βρίσκεται στην πρώτη θέση μεταξύ των 27 κρατών – μελών ως προς το ποσοστό των εργαζομένων που βιώνουν στρες, άγχος ή κατάθλιψη εξαιτίας της εργασίας. Το ποσοστό φτάνει το 49%, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 29%. Την ίδια ώρα, το 57% των εργαζομένων στη χώρα δηλώνει ότι αντιμετωπίζει έντονη πίεση χρόνου ή υπερβολικό φόρτο εργασίας. Και δεν πρόκειται μόνο για το «πόσο δουλεύουμε».

Είναι το πώς δουλεύουμε, με ποιους όρους, με τι ωράριο και με πόση αβεβαιότητα. Διότι, όταν η εργασία καταλαμβάνει όλο και περισσότερο χώρο, αυτό που μένει πίσω είναι η ίδια η ζωή: η οικογένεια, οι φίλοι, η ξεκούραση, οι προσωπικές δραστηριότητες, ακόμη και ο χρόνος για τον ίδιο μας τον εαυτό.

Εργασία που δεν τελειώνει ποτέ

Οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι στην εργασία βρίσκονται πλέον ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Και όχι τυχαία. Η πίεση, το στρες, η εξουθένωση, η παρενόχληση, ο υπερβολικός φόρτος και η αδυναμία αποσύνδεσης από τη δουλειά συνθέτουν ένα νέο εργασιακό τοπίο. Όπως επισημαίνει ο Ανδρέας Στοϊμενίδης, γραμματέας Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία της ΓΣΕΕ, το ζήτημα αποτελεί προτεραιότητα τόσο για τον ευρωπαϊκό οργανισμό όσο και για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η τρέχουσα ευρωπαϊκή καμπάνια για την περίοδο 2026 – 2028 έχει ως αντικείμενο την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία. «Θέλουμε να φωτίσουμε τα προβλήματα και τις αιτίες, αλλά και τις στρατηγικές αντιμετώπισής τους», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι το ζήτημα της πίεσης και του άγχους μέσα στη δουλειά αναδεικνύεται πλέον σε κεντρικό θέμα. Και η πίεση αυτή δεν έρχεται από το πουθενά.

Ένας από τους βασικούς παράγοντες είναι ο χρόνος εργασίας. Σύμφωνα με τον Στοϊμενίδη, «σε κάθε εργαζόμενο στην Ελλάδα αντιστοιχούν περίπου 40 ώρες εργασίας, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στις 36 ώρες».

Στο κάδρο μπαίνει και η συζήτηση για το 13ωρο, την ώρα που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες εξετάζονται ή εφαρμόζονται διαφορετικά μοντέλα οργάνωσης του χρόνου εργασίας, όπως η τετραήμερη εργασία με οκτώ ώρες την ημέρα. Το επιχείρημα δεν αφορά μόνο την ξεκούραση. Συνδέεται και με την απόδοση. Όπως τονίζει ο Στοϊμενίδης, σε χώρες όπου εφαρμόζονται διαφορετικές μορφές οργάνωσης της εργασίας, οι εργαζόμενοι μπορούν να αποδίδουν καλύτερα.

Φαύλος κύκλος

Το πραγματικό κόστος, όμως, φαίνεται μετά το τέλος του ωραρίου. Ένας εργαζόμενος που έχει περάσει όλη την ημέρα υπό πίεση μπορεί να επιστρέφει στο σπίτι, αλλά να μην έχει πλέον τις δυνάμεις για τίποτα άλλο. Όπως περιγράφει ο Στοϊμενίδης, «δεν έχεις το κουράγιο να ανταποκριθείς στους κοινωνικούς σου ρόλους, είτε πρόκειται για την οικογένεια, είτε για τους φίλους, είτε για τις δραστηριότητες που θα έπρεπε να αποτελούν κομμάτι της καθημερινότητας».

Κάπως έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Περισσότερη δουλειά, περισσότερη πίεση, λιγότερη ξεκούραση, μεγαλύτερη σωματική και ψυχική εξουθένωση. Και την επόμενη ημέρα ο εργαζόμενος επιστρέφει στον ίδιο κύκλο. Τα στοιχεία της έρευνας αποτυπώνουν αυτήν την πίεση με ιδιαίτερα καθαρό τρόπο.

Σχεδόν επτά στους δέκα εργαζόμενους στην Ελλάδα φοβούνται τις αρνητικές συνέπειες που θα μπορούσε να έχει στην καριέρα τους η αποκάλυψη ενός προβλήματος ψυχικής υγείας. Την ίδια στιγμή, λιγότεροι από τρεις στους δέκα έχουν πρόσβαση σε συμβουλευτική ή ψυχολογική υποστήριξη.

Λιγότερη στήριξη, περισσότερη ανασφάλεια

Εδώ βρίσκεται μία ακόμη μεγάλη αντίφαση. Την ώρα που η ψυχική πίεση στους εργαζόμενους αυξάνεται, η υποστήριξη που παρέχεται μέσα στους χώρους εργασίας παραμένει περιορισμένη. Ο Στοϊμενίδης επισημαίνει ότι είναι πολύ λίγες οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα που παρέχουν ψυχολογική υποστήριξη στους εργαζομένους, εκτιμώντας ότι δεν ξεπερνούν τις 100 σε όλη τη χώρα!

Την ίδια ώρα το εργασιακό περιβάλλον αλλάζει με ταχύτητα. «Καταγράφεται αύξηση του αριθμού των εργαζομένων που βρίσκεται υπό πίεση» αναφέρει. Ο τρόπος που εργαζόμαστε έχει αλλάξει, τα ωράρια γίνονται πιο ακαθόριστα, οι επισφαλείς σχέσεις εργασίας παραμένουν στο προσκήνιο και η τεχνολογική αλλαγή προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας.

Ο φόβος πλέον δεν αφορά μόνο το αν θα υπάρχει δουλειά αύριο, αλλά και το αν η συγκεκριμένη δουλειά θα εξακολουθήσει να γίνεται από άνθρωπο. Η είσοδος της τεχνητής νοημοσύνης και των αυτοματοποιημένων συστημάτων δημιουργεί σε αρκετούς εργαζομένους τον φόβο ότι οι μηχανές μπορεί να αντικαταστήσουν ανθρώπους. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι συνεπώς σύνθετη: περισσότερες ώρες, μεγαλύτερη ένταση, λιγότερος χρόνος για ζωή εκτός εργασίας και ταυτόχρονα ένας διάχυτος φόβος για το εργασιακό αύριο.

Η ευρωπαϊκή καμπάνια 2026 – 2028 έρχεται ακριβώς σε αυτό το σημείο. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να καταγραφεί το πρόβλημα, αλλά να αντιμετωπιστούν οι αιτίες του. Διότι το εργασιακό άγχος μπορεί να μην αφήνει πάντα εμφανή σημάδια, όμως τα στοιχεία δείχνουν ότι στην Ελλάδα έχει ήδη γίνει μαζικό φαινόμενο…

Διαβάστε επίσης:

Πέντε σενάρια για Ιράν και τιμές πετρελαίου

Κουτσούμπας: «Όχι» στη σταθερότητα του πολέμου και του κεφαλαίου, «ναι» σε δυνατό ΚΚΕ

Ένα Νόμπελ στη σκηνή

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.