Σπαρασσόμαστε ασύστολα αντί να διεκδικούμε

Η Ρωσία απειλεί κάθε χώρα που υποστηρίζει την Ουκρανία. Η Τουρκία συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που καταγράφει η Μόσχα ως υποστηρικτές του ουκρανικού αγώνα κατά της ρωσικής κατοχής.

Όταν ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών δηλώνει ότι η Τουρκία δεν απειλεί καμία χώρα, αλλά δεν θα γίνουν ανεκτές εις βάρος της απειλές, σίγουρα δεν στρέφεται μόνο κατά της Ελλάδας. Μάλλον σηματοδοτεί προς κάθε κατεύθυνση την τουρκική θέση ενόψει Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και της επικείμενης συνάντησης των Προέδρων Τραμπ και Ερντογάν.

Στην Αθήνα ελάχιστοι εκκινούν τη γεωστρατηγική ανάλυση από το γεγονός ότι πολλοί στην περιοχή μας προβάλλουν τις εθνικές τους επιδιώξεις. Όταν η δημόσια έκφραση των εθνικών επιδιώξεων μετατρέπεται σε απειλή, η Ελλάδα επίμονα, αλλά μεθοδικά, επαναφέρει απαιτητικά το θέμα σε Ε.Ε., ΝΑΤΟ και ΟΗΕ επισημαίνοντας τους κινδύνους που δημιουργούνται από την προκλητική συμπεριφορά οποιουδήποτε ηγέτη.

Όταν απαιτείς, πρέπει να αντέχεις

Η εμμονική ενασχόληση με περιγραφές των τουρκικών θέσεων από αναλυτές, ακαδημαϊκούς, διαμορφωτές κοινής γνώμης, δημοσιογράφους και σε μεγάλη πυκνότητα απόστρατους ανώτατους αξιωματικούς αναγκάζει πλέον την κυβέρνηση και ειδικότερα τον υπουργό Εξωτερικών να επαναλαμβάνουν το αυτονόητο, δηλαδή ότι η Ελλάδα,

● πολύ σωστά τοποθετημένη στις διεθνείς εξελίξεις,

● με ισχυρή αμυντική και επιθετική δύναμη,

● με συνεχή οικονομική και επενδυτική αναβάθμιση,

δεν απειλεί, δεν αποκλείει, αλλά και δεν διαπραγματεύεται την κυριαρχία της.

Αποτελεί μειωτική θέση για τη χώρα μας η μόνιμη άρνηση συνομιλιών με γείτονες, αλλά και η άμεση απόρριψη των ανησυχιών τους, έστω και αν από την πλευρά μας οι ανησυχίες των άλλων θεωρούνται υπερβολικές.

Όταν απαιτείς επέκταση των χωρικών σου υδάτων στο μέγιστο προβλεπόμενο όριο, βάσει Διεθνούς Δικαίου, θα πρέπει να γνωρίζεις και να αντέχεις ως πολιτικός και ως κοινή γνώμη την αντιπαράθεση όχι μόνο με ανταγωνιστές γείτονες, αλλά και με όλους που χρησιμοποιούν τους παραδοσιακούς θαλάσσιους διαδρόμους για το διεθνές εμπόριο, οι οποίοι θα παρέμβουν με κάθε τρόπο στη ρύθμιση των όρων που θα αφορούν τη νέα πραγματικότητα που θα εισαγάγει η Ελλάδα στην παγκόσμια οικονομία.

Το Δίκαιο της Θάλασσας έχει συγκεκριμένες προβλέψεις, αλλά και το Διεθνές Δικαστήριο για θέματα τα οποία δημιουργούσαν προβληματισμό και ασάφειες έχει λάβει αποφάσεις, που παράγουν σχετική νομολογία.

Γενική αναστάτωση

Προβληματική για την ουσιαστική ενημέρωση των πολιτών παραμένει επίσης η συνεχής αναζήτηση για το πότε θα πραγματοποιηθεί η επόμενη συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας. Σχεδόν μένουν άυπνοι οι τρομολάγνοι, ειδικότερα τις ημέρες που εξελίσσεται η Γενική Συνέλευση στα Ηνωμένα Έθνη, για να αναδείξουν ως ελληνική υποχώρηση πιθανή συνάντηση των δύο.

Εικάζονται αδυναμίες, ερευνώνται πιθανές μυστικές ημερομηνίες συνάντησης, αλλά κανείς δεν ασχολείται ουσιαστικά με τις παράνομες επιθέσεις των Χούθι σε κάθε ενεργειακή υποδομή και τους τρόπους που συνεχώς επανεξοπλίζονται οι αντάρτες. Φθάνουμε στο σημείο να θεωρούμε προβληματική για την ασφάλεια της χώρας την αμυντική προστασία που προσφέρουμε στη Σαουδική Αραβία γνωρίζοντας την αδυναμία των χωρών του Κόλπου να αντιμετωπίσουν τον βίαιο αποκλεισμό διεθνών στενών παγκοσμίου εμπορίου και ενέργειας.

Σκληρή κριτική επιφυλάσσεται στις επιχειρήσεις των ΗΠΑ, παρότι η Ευρώπη προσβλέπει, με κρυφή ελπίδα, στις αμερικανικές επιλογές για λύση του ενεργειακού προβλήματος, επειδή κάθε άλλη πρόταση μπλοκάρεται από Ρωσία και Κίνα στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Η στροφή της γερμανικής κοινωνία στην Άκρα Δεξιά (AfD) και στην κομμουνιστική Αριστερά (Die Linke) αποτελεί κοινωνικοπολιτική εξέλιξη που πλέον μας απασχολεί. Στην Ε.Ε., αλλά και στο Ηνωμένο Βασίλειο περιφέρειες διαφοροποιούνται από την κεντρική πολιτική. Σκωτία, Βόρεια Ιρλανδία, Ουαλία προτιμούν επανένταξη στην Ε.Ε., ενώ στη Γερμανία κρατίδια απομακρύνονται από την κοινή πολιτική προσδοκώντας να προμηθευτούν ενέργεια από τη Ρωσία, που παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα όχι μόνο στην Ουκρανία, αλλά και στον ευρύτατο ευρωπαϊκό χώρο.

Δεν ξεχνιούνται εύκολα οι δολοφονίες Ρώσων αντιφρονούντων σε χώρες της Ε.Ε., αλλά και πέρα από τα ευρωπαϊκά σύνορα όποτε η Μόσχα το θεωρεί απαραίτητο.

Εύθραυστες συνεργασίες

Με δεδομένη την παγκόσμια αναστάτωση και αποδυναμωμένη την Τουρκία, από διπλωματικής πλευράς η λεκτική ένταση που επιλέγει η Άγκυρα εκλαμβάνεται ως μετρήσιμη παράμετρος, την οποία ο Πρόεδρος Ερντογάν εντάσσει στο οπλοστάσιο αποτελεσματικότερης ανάδειξης των ανησυχιών του.

Η Τουρκία ταυτοχρόνως δεν παραβλέπει όλες τις δηλώσεις που θεωρούν ως αποτελεσματικά όλα τα σχήματα συνεργασιών Αθηνών, Λευκωσίας, Καΐρου, Ιερουσαλήμ, Αμμάν, Άμπου Ντάμπι, Ριάντ για την αντιμετώπιση κρίσεων, κυρίως στην ανατολική Μεσόγειο και τον Κόλπο. Με δημόσια δήλωσή της η Άγκυρα αναγνωρίζει ότι οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας εμπίπτουν στις υποχρεώσεις της Συμφωνίας της Μέκκας.

Από την άλλη πλευρά η δημόσια άρνηση της Σαουδικής Αραβίας να δεχθεί παροχή δορυφορικών πληροφοριών του Ισραήλ, ενώ οι επιθέσεις Χούθι και Ιράν εξασφαλίζουν ρωσική και κινέζικη συνδρομή, αναδεικνύει το εύθραυστο καθεστώς των συνεργασιών Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας, Συρίας, Αιγύπτου, καθώς επίσης την αναζήτηση διεξόδων προς το Ισραήλ, αλλά και τη μελλοντική θέση του Ιράν.

Όμως στη χώρα μας συνεχίζουμε εναγωνίως να ασχολούμεθα με την προτροπή της Ουάσιγκτον και πολλών συμμάχων / εταίρων να τα βρούμε με την Τουρκία θεωρώντας ότι ασκείται πίεση στην Αθήνα για υποχωρήσεις στις τουρκικές απαιτήσεις. Κάθε διπλωματικά έντονη υπενθύμιση της αμερικανικής απαρέσκειας προς την Άγκυρα διαφεύγει συνειδητά από κάθε εθνικά φορτισμένο συμπατριώτη μας.

Εταίροι, φίλοι και ανταγωνιστές δυσκολεύονται να αντιληφθούν την αδυναμία να διεκδικήσουμε θέματα αμέσου ενδιαφέροντος αξιοποιώντας το Διεθνές Δίκαιο και το ευρωπαϊκό κεκτημένο αντί να σπαρασσόμαστε ασύστολα ενόψει εκλογών.

Η δύσκολη συγκομιδή

Ψύχραιμοι διεκδικητές διαπιστωμένα, παρά τις σκληρές αντιπαραθέσεις στα τραπέζια της διπλωματίας, μεγιστοποιούν τα πλεονεκτήματά τους κυρίως όταν διατηρούν την απαραίτητη εθνική ομοψυχία.

Στην Ελλάδα έχει διαμορφωθεί η ελάχιστη αποδεκτή βάση στόχων της εξωτερικής μας πολιτικής, κυρίως από τα κόμματα που έχουν κυβερνήσει τη χώρα. Οι τοποθετήσεις στο Κοινοβούλιο και στο Ευρωκοινοβούλιο επιβεβαιώνουν με τον ισχυρότερο τρόπο την κοινή γραμμή που πέτυχε η χώρα μας.

Σαφέστατη και διακριτή η επιλογή όλων των ελληνικών κυβερνήσεων να διατηρείται ο διάλογος με την Τουρκία, να αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά κάθε πρόκληση από όποια χώρα και αν προέρχεται, να στηρίζονται όσα έχουν επιτευχθεί στο πεδίο των διεθνών διεκδικήσεων. Το παράδοξο της συμπεριφοράς μας εντοπίζεται στην αψυχολόγητη και αντιπαραγωγική εσωτερική αντιπαράθεση σε στιγμές που η ομοψυχία καθίσταται επιτακτική προτεραιότητα.

Όταν δυσκολεύονται εξειδικευμένοι πολιτικοί μελετητές να αντιληφθούν τις ακραίες πολιτικές εναλλαγές, αντιλαμβανόμαστε πόσο δυσκολεύεται ο ελληνικός λαός να αποκωδικοποιήσει τις ακρότατες κομματικές συμπεριφορές. Η συνέπεια είναι λαϊκιστές να αλωνίζουν ανενόχλητα σε χώρους όπου ο κοινοβουλευτισμός με επιμέλεια καλλιεργεί τη δημοκρατία, αλλά τελικώς αδυνατεί να «συγκομίσει» τα καλά των δημοκρατικών διαδικασιών.

Η πολυμερής αντιπαράθεση

Ο πρωθυπουργός και ο υπουργός Εξωτερικών συμμετέχουν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Η Ελλάδα, ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, θα τοποθετηθεί επί των διεθνών προκλήσεων, των ενεργειακών προβλημάτων, της επικείμενης διεθνούς οικονομικής κρίσης και των συνεπειών στα θέματα του περιβάλλοντος.

Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών θα εξειδικεύσει τις ελληνικές θέσεις με αναφορές στις περιφερειακές κρίσεις κατά τη συντονιστική συνάντηση για να οριστικοποιηθεί η παρέμβαση της Ε.Ε.

Η σύνθεση των παρεμβάσεων της χώρας μας με τους διαφορετικούς ρόλους σε ΟΗΕ (Σ.Α., Γενική Συνέλευση), Ε.Ε., ΝΑΤΟ, ΟΑΣΕ, εξελισσόμενες τριμερείς, τετραμερείς ευρύτερες συνεργασίες / συμμαχίες προκύπτει από την άσκηση της παραδοσιακής διπλωματίας, τις ενημερώσεις των κομμάτων από τον υπουργό Εξωτερικών, το κοινοβουλευτικό έργο, από το Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής, αλλά και την καταγραφή των επιθυμιών / αντιδράσεων της κοινής γνώμης, που αποζητά ασφάλεια.

Όταν η Ελλάδα έχει επιτύχει υψηλό επίπεδο κοινωνικής συνοχής δεν δικαιολογείται οποιαδήποτε μεθόδευση διάσπασης, κυρίως όταν η διάσπαση καθοδηγείται από κέντρα που ενεργούν και πέρα από τα σύνορά μας.

Η Γερμανία, που τόσο σκληρά απαιτεί δημοσιονομική πειθαρχία, απόκτησε ένα δεξιό κόμμα που ήθελε να πετάξει την Ελλάδα έξω από την Ε.Ε. Σήμερα η Γερμανία, διχασμένη από τα αποτελέσματα των εκλογών σε κρατίδιά της, μεταφέρει το πρόβλημα στην Ε.Ε.

Η φθηνή ενέργεια που αποζητά η AfD, μέσω ειδικών ιδιωτικών συμφωνιών με τη Ρωσία, δεν επιτρέπεται να παραμερίσει τις ευρωπαϊκές αποφάσεις για ενιαία συμπεριφορά έναντι της Ρωσίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να παρέμβει με το δικαίωμα που της παρέχεται από τις ιδρυτικές συμφωνίες, αλλά και όλες όσες ακολούθησαν για πιο αποτελεσματική ενιαία αμυντική και εξωτερική πολιτική.

Η αντιπαράθεση δεν είναι διμερής, αλλά πολυμερής. Οι διεθνείς προκλήσεις παρέχουν ευκαιρία σε αυταρχικούς ηγέτες να τοποθετούνται αναθεωρητικά, αλλά και δυνατότητες στις δημοκρατίες να συνέρχονται συντεταγμένα επιλέγοντας τρόπους, που υπηρετούν τα κοινά συμφέροντα, ώστε να μην ακυρώνονται οι κοινές στρατηγικές από τρομοκρατικές ομάδες ή εθνικούς στρατούς εισβολέων στην επικράτεια ανεξαρτήτων κρατών.

* Ο Θεόδωρος Ι. Θεοδώρου είναι πρέσβης ε.τ.

Διαβάστε επίσης:

Πέντε σενάρια για Ιράν και τιμές πετρελαίου

Κουτσούμπας: «Όχι» στη σταθερότητα του πολέμου και του κεφαλαίου, «ναι» σε δυνατό ΚΚΕ

Ένα Νόμπελ στη σκηνή

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.