Ιβάν Γιοβάνοβιτς: Καθοδηγεί τη «χρυσή γενιά» του ελληνικού ποδοσφαίρου στην κορυφή – Ο προπονητής που δεν φαίνεται να έχει… ταβάνι

Υπάρχουν βραδιές στο ποδόσφαιρο που προσφέρονται για πανηγυρισμούς και υπάρχουν κι εκείνες που, πέρα από το αποτέλεσμα, λειτουργούν ως ορόσημα, επειδή αποτυπώνουν με τον πιο καθαρό τρόπο την αλλαγή επιπέδου μιας ομάδας. Η ιστορική νίκη της Ελλάδας επί της Γερμανίας με 1-0 μέσα στο Άουγκσμπουργκ, η πρώτη της Εθνικής απέναντι στη «Μάνσαφτ», ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία και αποτελεί ίσως μέχρι σήμερα την πιο ηχηρή επιβεβαίωση της δουλειάς που γίνεται επί ημερών Ιβάν Γιοβάνοβιτς.

Δεν είναι μόνο ότι η Ελλάδα κατάφερε κάτι που δεν είχε πετύχει σε καμία από τις προηγούμενες δέκα αναμετρήσεις της με τους Γερμανούς. Είναι κυρίως ο τρόπος με τον οποίο αυτή η νέα Εθνική αντιμετωπίζει πλέον τέτοιου μεγέθους παιχνίδια, χωρίς να μπαίνει στο γήπεδο με τη λογική του αουτσάιντερ που αναζητά έναν τρόπο να επιβιώσει, αλλά με την πεποίθηση ότι διαθέτει την ποιότητα, την ταχύτητα και την προσωπικότητα για να διεκδικήσει τη νίκη απέναντι σε οποιονδήποτε.

Και κάπου εδώ η ιστορία αποκτά αναπόφευκτα μια μικρή δόση ποδοσφαιρικής ειρωνείας. Σχεδόν τρία χρόνια μετά την αιφνιδιαστική απομάκρυνσή του από τον Παναθηναϊκό, όταν μεταξύ των επιχειρημάτων που ακούγονταν από όσους θεωρούσαν αναγκαία την αλλαγή προπονητή ήταν ότι ο Σέρβος τεχνικός είχε φτάσει περίπου στο… «ταβάνι» του, ο Γιοβάνοβιτς βρίσκεται σήμερα επικεφαλής μιας Εθνικής που μεγαλώνει με εντυπωσιακή ταχύτητα και δείχνει ότι τα δικά της όρια βρίσκονται πολύ ψηλότερα από εκεί όπου τα τοποθετούσαμε μέχρι πρόσφατα.

Και μαζί με τα όρια της Εθνικής μετακινείται, όπως φαίνεται, και το περίφημο «ταβάνι» του προπονητή της.

Μια Εθνική που έπαψε να φοβάται τους μεγάλους

Η επιτυχία απέναντι στη Γερμανία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο ξέσπασμα. Μόλις τρεις ημέρες νωρίτερα η Ελλάδα είχε περάσει από το Βελιγράδι, επικρατώντας 2-1 της Σερβίας, με τον Τάσο Δουβίκα να πετυχαίνει το νικητήριο γκολ στις καθυστερήσεις, και έτσι η πρώτη παρουσία της Εθνικής στη League A του Nations League ξεκίνησε με δύο σπουδαίες εκτός έδρας νίκες.

Το σημαντικότερο στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι μόνο οι έξι βαθμοί. Είναι ότι η ομάδα του Γιοβάνοβιτς δείχνει πλέον να αντιμετωπίζει τις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις χωρίς εκείνο το αίσθημα κατωτερότητας που επί χρόνια οδηγούσε την Εθνική σε ένα σχεδόν αποκλειστικά αμυντικό ποδόσφαιρο κάθε φορά που απέναντί της βρισκόταν ένας αντίπαλος πρώτης γραμμής.

Ο ίδιος ο Γιοβάνοβιτς είχε ουσιαστικά περιγράψει αυτή τη νέα νοοτροπία πριν από το παιχνίδι με τους Γερμανούς, όταν αναρωτήθηκε «για ποιο λόγο να είμαστε εδώ αν δεν παλεύουμε αυτά τα παιχνίδια;». Δεν επρόκειτο απλώς για μια δήλωση αυτοπεποίθησης πριν από έναν δύσκολο αγώνα, αλλά για μια συνοπτική περιγραφή της φιλοσοφίας που προσπαθεί να εμφυσήσει στους ποδοσφαιριστές του.

Η Εθνική δεν καλείται πλέον να αποδείξει ότι μπορεί να αντέξει απέναντι στους μεγάλους. Καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να τους νικήσει. Στο Βελιγράδι και στο Άουγκσμπουργκ έδειξε ότι αυτή η αλλαγή δεν υπάρχει μόνο στα λόγια.

Η «χρυσή γενιά» που έψαχνε τον άνθρωπό της

Ασφαλώς, κανένας προπονητής δεν μπορεί να δημιουργήσει ποιότητα εκεί όπου δεν υπάρχει και ο Γιοβάνοβιτς είναι ο πρώτος που γνωρίζει ότι έχει την τύχη να διαχειρίζεται ένα ποδοσφαιρικό υλικό που δύσκολα συναντούσε η Ελλάδα τα προηγούμενα χρόνια.

Καρέτσας, Κωνσταντέλιας, Τζόλης, Κωστούλας, Μουζακίτης, Ζαφείρης, Κουλιεράκης και Τζολάκης αποτελούν ένα εντυπωσιακό κύμα νέων ποδοσφαιριστών, το οποίο έρχεται να συναντήσει παίκτες με σημαντικές διεθνείς παραστάσεις και μεγαλύτερη εμπειρία, όπως οι Παυλίδης, Τσιμίκας, Μαυροπάνος, Ρέτσος και Ιωαννίδης.

Δεν ήταν τυχαίο ότι ακόμη και ο Γιούργκεν Κλοπ, λίγο πριν από την αναμέτρηση με τη Γερμανία, έκανε λόγο για τη «χρυσή γενιά του ελληνικού ποδοσφαίρου», αναγνωρίζοντας τη συγκέντρωση ταλέντου που υπάρχει αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα.

Το ταλέντο, όμως, δεν αρκεί από μόνο του για να δημιουργήσει μια μεγάλη ομάδα. Η ιστορία του διεθνούς ποδοσφαίρου είναι γεμάτη από εθνικές ομάδες που διέθεταν σπουδαίους ποδοσφαιριστές, χωρίς ποτέ να καταφέρουν να μετατρέψουν την ατομική ποιότητα σε συλλογική δύναμη. Εκεί ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη πρόκληση για τον Γιοβάνοβιτς και εκεί αρχίζει να διακρίνεται όλο και περισσότερο η δική του συμβολή.

Ο Σέρβος τεχνικός έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο οι νεότεροι ποδοσφαιριστές μπορούν να εκφράσουν το ταλέντο τους χωρίς να αισθάνονται ότι πρέπει να σηκώσουν στους ώμους τους ολόκληρο το βάρος της Εθνικής, ενώ οι πιο έμπειροι έχουν έναν απολύτως διακριτό ρόλο. Κυρίως, όμως, έχει καταφέρει να συνδυάσει την τεχνική ποιότητα της νέας γενιάς με την αγωνιστική πειθαρχία που ανέκαθεν αποτελούσε βασικό χαρακτηριστικό των ομάδων του.

Η δύναμη ενός προπονητή που δεν χρειάζεται να γίνεται πρωταγωνιστής

Ο Γιοβάνοβιτς αποτελεί μια μάλλον ασυνήθιστη περίπτωση στη σημερινή εποχή των προπονητών που συχνά επιδιώκουν να μετατραπούν οι ίδιοι σε μεγαλύτερες προσωπικότητες από τις ομάδες τους. Δεν αναζητά τα φώτα της δημοσιότητας, αποφεύγει τις μεγαλόστομες δηλώσεις και σπάνια προσπαθεί να μεταφέρει αλλού την ευθύνη όταν ένα αποτέλεσμα δεν είναι το επιθυμητό.

Ο τρόπος με τον οποίο επικοινωνεί είναι σχεδόν ίδιος με τον τρόπο που προπονεί. Χαμηλοί τόνοι, καθαρή σκέψη, υπομονή και προσήλωση στο παιχνίδι, χωρίς να δημιουργεί γύρω από τον εαυτό του έναν επικοινωνιακό θόρυβο που θα μπορούσε να επισκιάσει τους ποδοσφαιριστές.

Αυτή η φιλοσοφία δεν εμφανίστηκε τώρα στην Εθνική. Ήταν παρούσα στον ΑΠΟΕΛ, όταν κατάφερε να δημιουργήσει μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις στην ιστορία του Champions League, και επανεμφανίστηκε χρόνια αργότερα στον Παναθηναϊκό, όταν παρέλαβε μια ομάδα που είχε χάσει την αγωνιστική της αυτοπεποίθηση και την επανέφερε σταδιακά στη διεκδίκηση τίτλων και στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις.

Σήμερα, όμως, έχει στη διάθεσή του κάτι που ίσως δεν είχε ποτέ σε τέτοιο βαθμό στην προπονητική του καριέρα: μια δεξαμενή ποδοσφαιρικού ταλέντου με πραγματικά μεγάλες δυνατότητες και αρκετό χρόνο μπροστά της για να εξελιχθεί ακόμη περισσότερο.

Από το θαύμα του ΑΠΟΕΛ στον Παναθηναϊκό

Όποιος θέλει να καταλάβει γιατί ο Γιοβάνοβιτς αντιμετωπίζει με τόση φυσικότητα τις μεγάλες προκλήσεις, αρκεί να επιστρέψει στη σεζόν 2011-12, όταν οδήγησε τον ΑΠΟΕΛ μέχρι τα προημιτελικά του Champions League.

Η κυπριακή ομάδα κατάφερε τότε να προκριθεί από όμιλο με Πόρτο, Ζενίτ και Σαχτάρ, απέκλεισε τη Λιόν στη φάση των «16» και είδε την ιστορική πορεία της να σταματά απέναντι στη Ρεάλ Μαδρίτης. Εκείνη η ομάδα δεν διέθετε το μπάτζετ ή τα μεγάλα ονόματα των αντιπάλων της, είχε όμως ένα ξεκάθαρο αγωνιστικό σχέδιο και, κυρίως, την πεποίθηση ότι μπορούσε να το υπηρετήσει ακόμη και στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές βραδιές.

Χρόνια αργότερα, όταν ανέλαβε τον Παναθηναϊκό το 2021, βρέθηκε μπροστά σε μια εντελώς διαφορετική αποστολή. Το «τριφύλλι» προερχόταν από μια μακρά περίοδο αγωνιστικής και διοικητικής περιδίνησης και είχε απομακρυνθεί αισθητά από την πραγματική διεκδίκηση των μεγάλων εγχώριων στόχων.

Με τον Γιοβάνοβιτς στον πάγκο κατέκτησε το Κύπελλο Ελλάδας το 2022, επέστρεψε στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις και την επόμενη σεζόν διεκδίκησε το πρωτάθλημα μέχρι το τέλος. Πέρα από τα αποτελέσματα, όμως, είχε αρχίσει να αποκτά ξανά την αυτοπεποίθηση και τη συμπεριφορά ομάδας που θεωρούσε φυσιολογικό να πρωταγωνιστεί.

Ο Γιοβάνοβιτς ασφαλώς δεν ήταν αλάνθαστος, ούτε η παρουσία του στον Παναθηναϊκό μπορεί να παρουσιάζεται ως μια διαδρομή χωρίς αποτυχίες. Το πρωτάθλημα δεν κατακτήθηκε, επιλογές του αμφισβητήθηκαν και η ομάδα παρουσίασε προβλήματα. Αυτό, όμως, απέχει πολύ από την εκτίμηση ότι είχε εξαντλήσει τις δυνατότητές του.

Το «ταβάνι» που επιστρέφει ως ποδοσφαιρική ειρωνεία

Η απόφαση του Παναθηναϊκού να τον απομακρύνει τον Δεκέμβριο του 2023, ενώ η ομάδα παρέμενε μέσα στη διεκδίκηση του πρωταθλήματος, συνοδεύτηκε από μια έντονη συζήτηση σχετικά με το εάν ο Σέρβος μπορούσε να την οδηγήσει στο επόμενο επίπεδο.

Ακούστηκε τότε αρκετά η άποψη ότι ο Γιοβάνοβιτς είχε φτάσει στα όριά του και ότι, για να κάνει ο Παναθηναϊκός το επόμενο βήμα, χρειαζόταν έναν προπονητή με υψηλότερο «ταβάνι». Η ιστορία δεν γράφεται με υποθέσεις και κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πού θα είχε φτάσει εκείνη η ομάδα εάν ο Γιοβάνοβιτς είχε παραμείνει στον πάγκο της.

Τρία χρόνια αργότερα, όμως, η συγκεκριμένη κουβέντα ακούγεται τουλάχιστον διαφορετικά.

Ο προπονητής που υποτίθεται ότι είχε φτάσει στα όριά του βρίσκεται σήμερα επικεφαλής μιας Εθνικής που πέρασε νικηφόρα από το Βελιγράδι και αμέσως μετά πέτυχε την πρώτη νίκη της ελληνικής ποδοσφαιρικής ιστορίας απέναντι στη Γερμανία, και μάλιστα μέσα στη Γερμανία.

Δεν χρειάζεται να μετατραπεί αυτή η εξέλιξη σε μια καθυστερημένη οπαδική αντιπαράθεση για το ποιος είχε δίκιο και ποιος άδικο τον Δεκέμβριο του 2023. Υπάρχει, όμως, μια αναπόφευκτη ειρωνεία στο γεγονός ότι κάθε φορά που η ποδοσφαιρική συζήτηση επιχειρεί να ορίσει τα όρια του Ιβάν Γιοβάνοβιτς, εκείνος εμφανίζεται λίγο αργότερα σε ένα υψηλότερο επίπεδο.

Το έκανε όταν πήγε τον ΑΠΟΕΛ στους «8» του Champions League, το έκανε όταν επανέφερε τον Παναθηναϊκό σε πραγματική τροχιά πρωταθλητισμού και το επιχειρεί τώρα με την Εθνική, έχοντας αυτή τη φορά στα χέρια του ίσως το καλύτερο υλικό που διαχειρίστηκε ποτέ.

Το μεγάλο στοίχημα είναι μπροστά

Η νίκη επί της Γερμανίας είναι ιστορική, αλλά ο ίδιος ο Γιοβάνοβιτς είναι πιθανότατα ο τελευταίος άνθρωπος που θα επιτρέψει στην ομάδα του να πιστέψει ότι πέτυχε ήδη τον μεγάλο στόχο της. Η συγκεκριμένη γενιά θα κριθεί τελικά από τις προκρίσεις στις μεγάλες διοργανώσεις και από όσα θα μπορέσει να πετύχει όταν φτάσει εκεί, όχι μόνο από μεμονωμένες σπουδαίες βραδιές, όσο ιστορικές κι αν είναι.

Αυτό ακριβώς, όμως, κάνει τη σημερινή συγκυρία τόσο ενδιαφέρουσα. Η Ελλάδα δεν διαθέτει απλώς ορισμένους εξαιρετικούς νέους ποδοσφαιριστές, αλλά έναν ολόκληρο κορμό που μπορεί να αγωνιστεί μαζί για αρκετά χρόνια, ενώ δίπλα του υπάρχουν παίκτες με εμπειρία από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα. Και στον πάγκο βρίσκεται ένας προπονητής που έχει αποδείξει σε διαφορετικές χώρες και σε διαφορετικές συνθήκες ότι γνωρίζει πώς να μετατρέπει ομάδες με δυνατότητες σε ομάδες με προσωπικότητα.

Ο χαρακτηρισμός «χρυσή γενιά» δημιουργεί ασφαλώς προσδοκίες που θα πρέπει να επιβεβαιωθούν στο γήπεδο. Η πρώτη ύλη, πάντως, υπάρχει και τα πρώτα μεγάλα αποτελέσματα έχουν ήδη έρθει.

Ο Ιβάν Γιοβάνοβιτς έχει πλέον μπροστά του την ευκαιρία να πετύχει κάτι πολύ μεγαλύτερο από μία ιστορική νίκη απέναντι στη Γερμανία: να οδηγήσει μια εξαιρετικά ταλαντούχα γενιά Ελλήνων ποδοσφαιριστών σε μια περίοδο σταθερής παρουσίας στην κορυφή του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.

Και αν υπάρχει κάτι που η διαδρομή του έχει δείξει μέχρι σήμερα, είναι ότι μάλλον χρειάζεται προσοχή κάθε φορά που κάποιος βιάζεται να αποφασίσει μέχρι πού μπορεί να φτάσει.

Γιατί το περίφημο «ταβάνι» του Ιβάν Γιοβάνοβιτς, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, έχει την παράξενη συνήθεια να μετακινείται συνεχώς προς τα πάνω.

Διαβάστε επίσης

Γερμανία – Ελλάδα 0-1: Μυθικό «διπλό» στο Άουγκσμπουργκ με Κουρμπέλη και η Εθνική οδηγεί τον όμιλο στο Nations League! (video)

Nations League: Οι Ιρλανδοί τήρησαν τον λόγο τους – Δεν έδωσαν τα χέρια στους Ισραηλινούς, έπαιξαν με μαύρα περιβραχιόνια (video)

Ολυμπιακός – ΠΑΟΚ 101-96: «Ερυθρόλευκος» ο πρώτος τίτλος με χορταστικό τελικό στο Super Cup

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.