ΚΕΦΙΜ: Το παραγωγικό μοντέλο της Ελλάδας άλλαξε μετά την κρίση, αλλά η χώρα παράγει ακόμη λιγότερα από το 2009

Μπορεί η Ελλάδα να έχει αλλάξει σε σημαντικό βαθμό το παραγωγικό της μοντέλο μετά τη μεγάλη οικονομική κρίση, όμως ένας αριθμός δείχνει πόσο δρόμο έχει ακόμη να διανύσει: το 2025 η πραγματική παραγωγή της χώρας παρέμενε 10% χαμηλότερη από το 2009 και 13% κάτω από το ιστορικό υψηλό του 2008.

Με άλλα λόγια, η οικονομία έχει αλλάξει σύνθεση, οι διεθνώς εμπορεύσιμοι κλάδοι έχουν ανακτήσει το χαμένο έδαφος, αλλά η χώρα εξακολουθεί να παράγει λιγότερο από ό,τι πριν από την κρίση. Μάλιστα, από τους βασικούς κλάδους της οικονομίας, μόνο η μεταποίηση και η πληροφορική έχουν καταφέρει να ξεπεράσουν σε πραγματική παραγωγή τα επίπεδα του 2009.

Αυτή είναι η εικόνα που προκύπτει από το νέο Policy Brief του ΚΕΦΙΜ «Το ελληνικό παραγωγικό μοντέλο 2000-2025», των Χρήστου Λούκα και Νίκου Ρώμπαπα, το οποίο αξιοποιεί στοιχεία της Eurostat και παρακολουθεί την πορεία της ελληνικής οικονομίας σε βάθος 25ετίας.

Το πλέον εντυπωσιακό εύρημα είναι ότι, παρά την ανάκαμψη των τελευταίων ετών, το πραγματικό επίπεδο παραγωγής του 2025 αντιστοιχεί περίπου σε εκείνο που είχε η Ελλάδα το 2003-2004.

Σε ένα τέταρτο του αιώνα, η ελληνική οικονομία έκανε ουσιαστικά έναν ολόκληρο κύκλο: πέρασε από την ισχυρή ανάπτυξη στην κατάρρευση της κρίσης και από εκεί σε μια ανάκαμψη που δεν έχει ακόμη καλύψει το χαμένο έδαφος.

Την ίδια στιγμή, η εικόνα δεν επιβεβαιώνει την αντίληψη ότι μετά την κρίση η Ελλάδα μετατράπηκε ξαφνικά σε μια οικονομία υπηρεσιών. Η μεγάλη μετατόπιση προς τις υπηρεσίες είχε ήδη πραγματοποιηθεί πριν από το 2009. Έκτοτε, τα μερίδια υπηρεσιών, βιομηχανίας και αγροτικής παραγωγής έχουν αλλάξει κατά λιγότερο από μία ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ το καθένα.

Η ουσιαστική αλλαγή βρίσκεται στη σχέση μεταξύ εμπορεύσιμων και μη εμπορεύσιμων δραστηριοτήτων. Η στροφή προς την εσωτερική αγορά που χαρακτήρισε τη δεκαετία του 2000 έχει αντιστραφεί και οι κλάδοι που είναι περισσότερο εκτεθειμένοι στον διεθνή ανταγωνισμό έχουν ανακτήσει το βάρος τους.

Οι μεγάλοι χαμένοι και οι κερδισμένοι

Από το 2009 μέχρι σήμερα, τη μεγαλύτερη απώλεια μεριδίου καταγράφει ο ευρύτερος δημόσιος τομέας, με πτώση 3,6 ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ, ενώ ακολουθούν οι κατασκευές με απώλειες 2,7 μονάδων.

Εμπόριο, μεταφορές και τουρισμός εμφανίζουν επίσης μικρότερο μερίδιο κατά 1,2 ποσοστιαίες μονάδες.

Στον αντίποδα, η βιομηχανία έχει ενισχύσει τη συμμετοχή της κατά 1,8 μονάδες, τα χρηματοπιστωτικά κατά μία μονάδα, η γεωργία κατά 0,7 και η πληροφορική κατά 0,5 μονάδες.

Εδώ, όμως, βρίσκεται και η μεγάλη παγίδα των αριθμών. Μεγαλύτερο κομμάτι της πίτας δεν σημαίνει απαραίτητα και περισσότερη παραγωγή.

Σύμφωνα με τη μελέτη, σημαντικό μέρος των αλλαγών στα μερίδια των κλάδων οφείλεται στις τιμές και όχι στην αύξηση του πραγματικού όγκου παραγωγής. Η γεωργία, για παράδειγμα, αύξησε τη συμμετοχή της στο ΑΕΠ, αλλά σε πραγματικούς όρους παράγει λιγότερο από το 2009. Αντίστοιχη εικόνα παρουσιάζουν οι χρηματοπιστωτικές και επαγγελματικές υπηρεσίες.

Οι δύο εξαιρέσεις

Η μεταποίηση είναι η περίπτωση που ξεχωρίζει. Το μερίδιό της αυξήθηκε από 8,2% του ΑΕΠ το 2009 σε 9,1% το 2025, αλλά αυτή τη φορά η άνοδος δεν περιορίζεται στις τιμές. Ο πραγματικός όγκος παραγωγής είναι κατά 7% υψηλότερος από το 2009.

Στην ίδια θετική κατεύθυνση κινείται ο κλάδος της πληροφορικής, των επικοινωνιών και της ενημέρωσης.

Μεταποίηση και πληροφορική είναι, ουσιαστικά, οι δύο μοναδικές περιπτώσεις όπου η αλλαγή της θέσης ενός κλάδου μέσα στην οικονομία συνοδεύτηκε από πραγματική παραγωγική υπέρβαση των επιπέδων του 2009.

Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, επισημαίνει ακριβώς αυτή τη διαφορά ανάμεσα στην αλλαγή της σύνθεσης της οικονομίας και στην πραγματική αύξηση της παραγωγής.

«Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει πράγματι στραφεί προς τους κλάδους που ανταγωνίζονται στις διεθνείς αγορές, όμως μεγάλο μέρος αυτής της μετατόπισης οφείλεται σε αύξηση των τιμών και όχι της παραγωγής», αναφέρει.

Και προσθέτει: «Το επόμενο βήμα είναι αυτή η αλλαγή στη σύνθεση της οικονομίας να θεμελιωθεί πιο σταθερά σε μια πραγματική ενίσχυση της παραγωγής. Η μεταποίηση και η πληροφορική δείχνουν ότι αυτό μπορεί να γίνει. Χρειαζόμαστε περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες εξωστρεφείς επιχειρήσεις και συνέχιση των μεταρρυθμίσεων που μπορούν να αυξήσουν την παραγωγικότητα και, τελικά, το πραγματικό εισόδημα της χώρας».

Το συμπέρασμα είναι ότι η Ελλάδα έχει κάνει τη στροφή, αλλά δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει τη μετάβαση. Η οικονομία είναι διαφορετική από εκείνη που μπήκε στην κρίση, όμως η αλλαγή στη σύνθεσή της δεν έχει μεταφραστεί σε αντίστοιχη αύξηση της πραγματικής παραγωγής. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα της επόμενης περιόδου.

Διαβάστε επίσης:

ΥΠΕΘΟ: Κάθε πρόγραμμα, ευρωπαϊκό και εθνικό, υπόκειται σε έλεγχο

«Βάσανο» για τους καταναλωτές οι τιμές – «φωτιά» των καυσίμων: Εν αναμονή για τα μέτρα για την ενεργειακή κρίση

DBRS: Η Ελλάδα υπεραποδίδει στην Ευρώπη – Ανάπτυξη 1,8% το 2026

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.