Christa Pike: Τα ερώτηματα για την «άνευ προηγουμένου» αποτυχημένη εκτέλεση – Το «κενό» στο πρωτόκολλο του Τενεσί και η επιστημονική διαμάχη για την πεντοβαρβιτάλη

Το θρίλερ της αποτυχημένης εκτέλεσης της Κρίστα Γκέιλ Πάικ στο Τενεσί επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη θανατική ποινή αλλά και τις ενστάσεις που έχουν εκφραστεί για την πεντοβαρβιτάλη, το ισχυρό βαρβιτουρικό που χρησιμοποιήθηκε χωρίς όμως να επιφέρει το θάνατό της ακόμη και μετά τη χορήγηση δύο δόσεων.

Λίγο πριν ξεκινήσει η διαδικασία, η Πάικ είχε πει αυτά που πίστευε ότι θα ήταν τα τελευταία της λόγια. «Θα φύγω από αυτόν τον κόσμο όπως πέρασα το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου, και αυτό είναι με αγάπη», είπε, δηλώνοντας ότι αισθανόταν γαλήνη.

Η 50χρονη Πάικ ωστόσο επέζησε και μετά τη δεύτερη χορήγηση του φαρμάκου, και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο ενώ προς το παρόν δεν υπάρχουν νεότερες πληροφορίες για την κατάσταση της υγείας της, αν και ειδικοί έχουν εκφέρει την άποψη ότι η καθυστέρηση στις προσπάθειες ανάνηψης μπορεί να είχε ως αποτέλεσμα την πρόκληση εγκεφαλικής βλάβης.

Η πρώτη ιατρική εξήγηση έρχεται από τον δρα Τζόελ Ζάιβοτ, καθηγητή στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Emory και εμπειρογνώμονα που είχε προσλάβει η νομική ομάδα της Πάικ.

Η εκτίμησή του είναι ότι η πεντοβαρβιτάλη πιθανότατα δεν έφθασε ποτέ σε αρκετά υψηλή συγκέντρωση στο αίμα της ώστε να προκαλέσει άπνοια και, στη συνέχεια, καρδιαγγειακή κατάρρευση.

Είχαν προειδοποιήσει…

Οι δικηγόροι της Πάικ υποστηρίζουν ότι είχαν προειδοποιήσει για ακριβώς αυτού του είδους την εξέλιξη. Μετά την αποτυχημένη εκτέλεση έκαναν λόγο για δύσκολη φλεβική πρόσβαση, πιθανή αστοχία των φλεβών και ενδεχόμενο υποβάθμισης της πεντοβαρβιτάλης.

Η υπεράσπιση καταγγέλλει επίσης ότι δεν υπήρχε επαρκής πρόβλεψη για επείγουσα ιατρική παρέμβαση εάν η διαδικασία αποτύγχανε.

Ο δικηγόρος της Πάικ, Στίβεν Φερέλ, σε ανακοίνωσή του τον Ιούνιο προειδοποιούσε ότι η Κρίστα πάσχει από μια πάθηση που θα δυσχέραινε τη διαδικασία εκτέλεσης.

Ο δικηγόρος της είχει δηλώσει χαρακτηριστικά ότι:«Ανησυχούμε ιδιαίτερα για την εκτέλεση της Christa, λόγω μιας αιματολογικής πάθησης που έχει, την θρομβοπενία, μια ιατρική κατάσταση όπου ο αριθμός των αιμοπεταλίων στο αίμα είναι ασυνήθιστα χαμηλός, η οποία μπορεί να οδηγεί σε υπερβολική αιμορραγία. Παράλληλα, η Christa έχει ιδιαίτερα μικρές φλέβες, που θα δυσκολέψουν ακόμη και τους πιο εξειδικευμένους ιατρικούς επαγγελματίες να εισάγουν μια βελόνα στο δέρμα της».

Επίσης ο Φέρελ τόνισε ότι: «Η δυσκολία στην τοποθέτηση ενδοφλέβιων καθετήρων είναι μια γνωστή επιπλοκή που έχει προκαλέσει παρατεταμένες και αποτυχημένες εκτελέσεις εδώ και χρόνια».

Παράλληλα, ο δικηγόρος της είχε ζητήσει τότε να διοριστεί ένας «ειδικός εμπειρογνώμονας» για την υπόθεση της Πάικ, ώστε να αξιολογηθεί εάν η εκτέλεσή της είναι συνταγματική.

Από την πλευρά του, ο Ματ Γουέλς, αναπληρωτής διευθυντής της Reprieve US, μη κερδοσκοπικής νομικής οργάνωσης που μάχεται κατά των παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είχε επισημάνει εδώ και καιρό πως η συγκεκριμένη μέθοδος εκτέλεσης «παρουσιάζει περισσότερα προβλήματα από οποιαδήποτε άλλη».

«Λίγους μήνες πριν, η πολιτεία του Τενεσί προσπάθησε να εκτελέσει τον Τόνι Κάρουθερς πάλι με την ίδια μέθοδο και απέτυχε. Ήταν δεμένος πάνω σε ένα φορείο για περισσότερο από μία ώρα, ενώ το προσωπικό της φυλακής τον τρυπούσε με βελόνες, καθώς δεν μπορούσαν να βρουν την φλέβα του».

Η εκτέλεση του Κάρουθερς, που είχε προγραμματιστεί για τον Μάιο, διακόπηκε επειδή οι γιατροί δεν κατάφεραν να βρουν φλέβα. Ορισμένοι ειδικοί χαρακτήρισαν τη διαδικασία αυτή «βάρβαρη».

«Το γεγονός ότι η πολιτεία του Τενεσί επιμένει να εκτελέσει την Christa με αυτήν την μέθοδο, τόσο σύντομα αφού βασανίστηκε ένας άλλος θανατοποινίτης, είναι απίστευτο. Υπάρχει υψηλός κίνδυνος η Christa Pike να υποστεί έναν βασανιστικό θάνατο», είχε προειδοποιήσει τότε.

Αναστέλλονται οι εκτελέσεις στο Τενεσί – «Τηρήσαμε το πρωτόκολλο»

Το πρωτοφανές φιάσκο στην εκτέλεση της Πάικ ανάγκασε τον κυβερνήτη του Τενεσί Μπιλ Λι να αναστείλει τις υπόλοιπες εκτελέσεις που είχαν προγραμματιστεί για το 2026 και να διατάξει ανεξάρτητη, συνολική έρευνα για να εξακριβωθεί τι ακριβώς πήγε στραβά. Το περιστατικό ήταν η δεύτερη αποτυχημένη εκτέλεση στην πολιτεία μέσα στο ίδιο έτος.

Η Υπηρεσία Σωφρονιστικών Καταστημάτων του Τενεσί επιμένει ότι ακολούθησε όλα τα προβλεπόμενα στάδια του εγκεκριμένου πρωτοκόλλου.

Η εκπρόσωπος της δήλωσε στην Tennessean ότι η ουσία που χρησιμοποιείται στο πρωτόκολλο της θανατηφόρας ένεσης «έχει αποδειχθεί σταθερά αποτελεσματική» και το ισχύον πρωτόκολλο δεν επιτρέπει την πραγματοποίηση πρόσθετων διαδικασιών πέραν όσων εφαρμόστηκαν το βράδυ της Τετάρτης.

«Άνευ προηγουμένου…»

Το περιστατικό, σύμφωνα με την Independent, χαρακτηρίζεται εξαιρετικά ασυνήθιστο ακόμη και στο ιστορικό των αποτυχημένων εκτελέσεων στις ΗΠΑ. Η Ρόμπιν Μ. Μάχερ, εκτελεστική διευθύντρια του Death Penalty Information Center, χαρακτήρισε όσα συνέβησαν στην Πάικ «μοναδικά και χωρίς προηγούμενο».

Σύμφωνα με την ίδια, έχουν καταγραφεί τουλάχιστον επτά περιπτώσεις στις οποίες κρατούμενοι επέζησαν από απόπειρες εκτέλεσης εξαιτίας της αδυναμίας των εκτελεστών να αποκτήσουν φλεβική πρόσβαση.

Εκείνο που διαφοροποιεί σημαντικά την υπόθεση της Πάικ είναι ότι το φάρμακο χορηγήθηκε – και μάλιστα δύο φορές – χωρίς να επέλθει ο θάνατός της!

Το «κενό» στο πρωτόκολλο του Τενεσί

Σύμφωνα με την Independent, το πρωτόκολλο του Τενεσί προβλέπει ότι, εάν ο κρατούμενος δεν έχει πεθάνει μετά την πρώτη σειρά συρίγγων, πρέπει να χορηγείται και δεύτερη. Δεν διευκρινίζει, ωστόσο, τι πρέπει να συμβεί εάν ο καταδικασμένος εξακολουθεί να βρίσκεται στη ζωή και μετά τη δεύτερη χορήγηση όπως συνέβη με την Πάικ.

Νωρίτερα, ενώ βρισκόταν δεμένη στο φορείο της εκτέλεσης, η Πάικ παρέμενε ξύπνια και κάποια στιγμή σήκωσε το κεφάλι της και ρώτησε τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους εάν ήταν φυσιολογικό που «ένιωθε έτσι το χέρι της». Δεν έγινε σαφές σε τι ακριβώς αναφερόταν.

Τι είναι η πεντοβαρβιτάλη

Η πεντοβαρβιτάλη ανήκει στα βαρβιτουρικά, μια κατηγορία φαρμάκων που καταστέλλουν τη δραστηριότητα του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Τα βαρβιτουρικά χρησιμοποιήθηκαν επί δεκαετίες στην Ιατρική, μεταξύ άλλων για την αντιμετώπιση επιληπτικών κρίσεων και σοβαρών σπασμών. Σε υψηλές δόσεις μπορούν να προκαλέσουν βαθιά καταστολή, αναπνευστική ανεπάρκεια και τελικά θάνατο.

Ακριβώς αυτή η ιδιότητα οδήγησε αρκετές αμερικανικές πολιτείες να χρησιμοποιήσουν την πεντοβαρβιτάλη ως το μοναδικό φάρμακο στις θανατηφόρες ενέσεις.

Το Τενεσί υιοθέτησε στα τέλη του 2024 πρωτόκολλο εκτέλεσης με μία μόνο ουσία, την πεντοβαρβιτάλη, εγκαταλείποντας το παλαιότερο σύστημα συνδυασμού τριών φαρμάκων.

Η χρήση της πεντοβαρβιτάλης στις εκτελέσεις είχε ήδη προκαλέσει έντονη επιστημονική και νομική διαμάχη στις ΗΠΑ. Τον Ιανουάριο του 2025, στις τελευταίες ημέρες της κυβέρνησης Μπάιντεν, ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης Μέρικ Γκάρλαντ απέσυρε το ομοσπονδιακό πρωτόκολλο που προέβλεπε τη χρήση της πεντοβαρβιτάλης ως μοναδικού φαρμάκου στις εκτελέσεις.

Η απόφαση ακολούθησε επανεξέταση επιστημονικών και ιατρικών δεδομένων από το υπουργείο Δικαιοσύνης, το οποίο κατέληξε ότι υπήρχε «αβεβαιότητα» ως προς το εάν το συγκεκριμένο πρωτόκολλο μπορούσε να προκαλέσει περιττό πόνο και ταλαιπωρία στους κρατουμένους. Μεταξύ των ζητημάτων που είχαν εξεταστεί ήταν ο κίνδυνος οξέος πνευμονικού οιδήματος.

Η κυβέρνηση Τραμπ επανέφερε αργότερα σε ομοσπονδιακό επίπεδο το πρωτόκολλο της εκτέλεσης με μία δόση πεντοβαρβιτάλης.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης υποστήριξε ότι η προηγούμενη κυβέρνηση είχε αξιολογήσει λανθασμένα τα επιστημονικά δεδομένα και ότι η ουσία προκαλεί γρήγορη απώλεια συνείδησης.

Παρά την περιορισμένη διαθεσιμότητα της πεντοβαρβιτάλης, η ουσία έχει χρησιμοποιηθεί σε πολλές περιπτώσεις ευθανασίας ή υποβοηθούμενης αυτοκτονίας σε ολόκληρο τον κόσμο.

Διαβάστε επίσης:

Christa Pike: Αναστέλλονται όλες οι εκτελέσεις στο Τενεσί μετά το φιάσκο με την εκτέλεση της – Το δραματικό χρονικό και οι σφοδρές αντιδράσεις

ΗΠΑ: Σοκάρουν τα στοιχεία για τους γάμους χιλιάδων ανηλίκων – Νόμιμοι σε 32 πολιτείες, μόλις καταργήθηκαν στην Καλιφόρνια

Ταϊβάν: Γιατί οι ΗΠΑ βλέπουν να απομακρύνεται η κινεζική εισβολή το 2027 – Το νέο ορόσημο

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.