Το topontiki.gr σε μια συζήτηση με την Ίλντικο Ενιέντι για την ταινία της «Σιωπηλή φίλη»

Δημοσιεύσαμε προχθές τον κριτικό μας σχολιασμό για την πολύ καλή ταινία αυτής της εβδομάδας, τη «Σιωπηλή φίλη» της Ίλντικο Ενιέντι. Με αφορμή την ταινία, μοιραζόμαστε τη συζήτηση που είχαμε με την ουγγρικής καταγωγής σκηνοθέτιδα σχεδόν έναν χρόνο πριν, κατά τη διάρκεια του περσινού Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Από τα πρώτα πράγματα που μας είχε επισημάνει, ήταν ότι είχε ψάξει πάρα πολύ για να βρει το δέντρο-πρωταγωνιστή. Αφού τον αναζήτησε σε κάποιες παλιές βελανιδιές, τον βρήκε στα τζίγκο. Αφού έψαξε στη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ολλανδία, τελικά κατέληξε σε ένα τζίγκο στην πατρίδα της την Ουγγαρία. Ωστόσο, οι κήποι της ταινίας βρίσκονται στη Γερμανία, στο Μάλμπουργκ. 

 Ο Βασίλης Κεχαγιάς με η Ίλντικο Ενιέντι

Στη συνέχεια της συζήτησης, τη ρωτήσαμε εάν γνωρίζει τις θεωρίες του Λάϊαλ Γουότσον, ο οποίος πρεσβεύει ότι τα φυτά και τα δέντρα έχουν αισθήσεις, επικοινωνούν μαζί μας. Ξεφεύγοντας και κάπως διπλωματικά, μας απάντησε ότι έχει επηρεαστεί περισσότερο από  τα σχετικά πειράματα, τα οποία πραγματοποιούνταν τον καιρό που ήταν έφηβη. Διάβαζε ό,τι αναφερόταν σ’ αυτά με ιδιαίτερο πάθος.

Ίσως γι’ αυτό η μία από τις ιστορίες εξελίσσεται το 1972, σκεφτόμαστε. Ήταν σαν να διαβάζει τη σκέψη μας και συνέχισε λέγοντας ότι ήταν τα χρόνια που ένας Γερμανός επιστήμονας ανίχνευσε τις αντιδράσεις των δέντρων στο φως. Α, να και η άλλη ιστορία σκεφτόμαστε ξανά. Ο επιστήμονας από το Χονγκ Κονγκ διδάσκει στους φοιτητές του τη σχέση του φωτός με τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Έπρεπε να περάσουν δέκα πέντε με είκοσι χρόνια για να συνεχιστούν αυτά τα πειράματα, συνεχίζει η Ίλντικο Ενιέντι.

Τελικά υπάρχουν βάσιμα επιστημονικά συμπεράσματα πως τα φυτά αντιδρούν και επικοινωνούν με τον άνθρωπο μέσω της χημικής ή της ηλεκτρικής οδού. Αυτά τα οποία αποδείχθηκαν επιστημονικά είναι πιο εντυπωσιακά από όσο μπορούμε να φανταστούμε.

Συνεχίσαμε με το κινηματογραφικό μέρος της «Σιωπηλής φίλης», αφήνοντας πίσω το επιστημονικό. Επέλεξε τρεις ιστορίες, που προσπάθησε να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, να διαθέτουν ρεαλιστικό υπόβαθρο. Συγχρόνως, να ηρεμούν τον θεατή, σαν να μπαίνει σε ένα μουσείο, σαν να βλέπει πίνακες. Να χαλαρώνει όπως σε ένα μουσικό κονσέρτο. Όλο αυτό απαιτούσε μια πολύ ευαίσθητη ισορροπία: να εμπλέκεται ο θεατής με αυτούς τους ανθρώπινους χαρακτήρες, αλλά συγχρόνως να παρακολουθεί τα γεγονότα από την πλευρά ενός δέντρου. Καθώς έγινε γνωστή και αγαπήθηκε από το «Σώμα και ψυχή», διερωτόμαστε εάν τα φυτά πάσχουν όμοια με τα ζώα εκείνης της ταινίας.  Είναι απολύτως καταφατική και θεωρεί ότι όλος αυτός ο «αγροτικός τρόμος», όπως τον ονομάζει, ξεκίνησε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η αφίσα της ταινίας «Σιωπηλή φίλη»

Αρχικά, υποστηρίζει, ότι το δύσκολο είναι να συνενωθούν οι αισθήσεις και η πραγματική τους δυνατότητα με την πραγματικότητα η οποία μας περιβάλλει. Τα 120 χρόνια, τα οποία διασχίζει η ταινία, για ένα αιωνόβιο δέντρο είναι τίποτε. Αυτή η «διάσταση» είναι και το βασικό στρώμα της ταινίας. Το γρασίδι και οι άνθρωποι γύρω από το δέντρο δίνουν μια άλλη εικόνα του χρόνου, πολύ πιο συμπυκνωμένη. Μέσα από αυτό βλέπουμε το πόσο διαφορετικό είναι να είσαι φοιτητής το 1972, σε σχέση με το 1908 και το 2020. Παράλληλα, αλλάζουν και οι δομές της κοινωνίας ή της τέχνης. Αυτός είναι ο λόγος που κινηματογραφεί την ιστορία του 1908 σε ασπρόμαυρο και του 1972 με τον τρόπο που λειτουργούσε τότε ο κινηματογράφος. Εκείνο όμως που παραμένει αναλλοίωτο είναι οι βασικές δομές, τόσο για ένα κρεμμύδι όσο και για το σύμπαν, μας διευκρινίζει η Ίλντικο Ενιέντι. Η φωτογραφία μας βοήθησε να μελετήσουμε αυτές τις δομές.

Τελειώνοντας τη συζήτηση της ζητούμε να τοποθετήσει τον εαυτό της σε σχέση με τη μεγάλη παράδοση του ουγγρικού κινηματογράφου. Συνεχίζει αυτή την παράδοση ή με τον τρόπο της την ανανεώνει; Απαντάει εμμέσως, επικαλούμενη την αναφορά ενός έγκυρου βιβλίου με την μελέτη των τελευταίων τριάντα ετών του ουγγρικού σινεμά. Επιγραμματικά, την ονομάζει «ακραία».

Σκηνή από την ταινία «Σιωπηλή φίλη»

Η ίδια θα δυσκολευόταν να ορίσει τον εαυτό της και το έργο της. Αυθόρμητα τής ζητούμε να μάθουμε εάν θεωρεί ότι είναι το ίδιο «πολιτική», όπως η μεγάλη παράδοση του σινεμά της πατρίδας της. Αποστασιοποιείται διακριτικά, αναφέροντας ότι ήταν πολύ ενεργή στις αντικομμουνιστιστικές ομάδες της δεκαετίας του ΄80, αλλά στη συνέχεια συνειδητοποίησε ότι κάτι τέτοιο την αποπροσανατόλιζε από τα πραγματικά της ενδιαφέροντα. Είναι καλλιτέχνης.  

Διαβάστε επίσης:

Rolling Stones: O Alexander Skarsgard είναι ο «Mr. Charm» στο νέο τους ομώνυμο τραγούδι – (Video)

«G.I. Joe»: Ο Bradley Cooper γίνεται ο νέος Duke στο reboot του franchise

Η «Οδύσσεια» οδεύει προς ρεκόρ 20ετίας – Σε «ρηχά νερά» η ταινία του Μπραντ Πιτ στην Ελλάδα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.