Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία: Οι προκαταλήψεις και το στίγμα παραμένουν βαθιά ριζωμένα στην ελληνική κοινωνία

Ηχηρό μήνυμα κατά του στίγματος και υπέρ της ουσιαστικής ένταξης των ασθενών στη λήψη αποφάσεων εκπέμπει η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας 2026, στις 10 Οκτωβρίου.

Με κεντρικό άξονα το φετινό θέμα «Ακούγοντας τις Βιωμένες Εμπειρίες: Πραγματικές Φωνές, Πραγματική Αλλαγή», η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία (ΕΨΕ), αναδεικνύει την ανάγκη αναδιαμόρφωσης του συστήματος ψυχικής υγείας, με τη δυναμική συμμετοχή των ίδιων των ανθρώπων που βιώνουν την ψυχική νόσο.

Η επιστημονική ένωση υπογραμμίζει ότι οι προκαταλήψεις και τα στερεότυπα παραμένουν βαθιά ριζωμένα στην ελληνική κοινωνία, οδηγώντας στην περιθωριοποίηση των πασχόντων. Η Εταιρεία καταγγέλλει την αντιεπιστημονική σύνδεση των σοβαρών διαταραχών με την επικινδυνότητα, την εσφαλμένη παρουσίαση της ψυχικής νόσου ως «ανίατης» -που αγνοεί την τεράστια θεραπευτική πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών- καθώς και την άρνηση αποδοχής του σύγχρονου κοινοτικού μοντέλου φροντίδας. Επιπλέον, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην παραβίαση του ιατρικού απορρήτου και των προσωπικών δεδομένων των ασθενών.

Αυτή η κοινωνική κατακραυγή οδηγεί συχνά στο λεγόμενο «αυτο-στίγμα» (self-stigma). Οι ασθενείς εσωτερικεύουν τις αρνητικές προκαταλήψεις, με αποτέλεσμα την απώλεια αυτοεκτίμησης, την αυτοεγκατάλειψη και, τελικά, την άρνηση αναζήτησης των ευκαιριών αποκατάστασης που προσφέρει η σύγχρονη ψυχιατρική.

Από την απλή εξιστόρηση στην ουσιαστική συμμετοχή των ασθενών

Η ΕΨΕ επισημαίνει ένα σημαντικό έλλειμμα στη λήψη αποφάσεων: Αν και συχνά ζητείται από τα άτομα με βιωμένη εμπειρία να μοιραστούν τις ιστορίες τους, στη συνέχεια, αυτά τα άτομα, αποκλείονται από τα κέντρα των αποφάσεων.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η χάραξη πολιτικών και η δημιουργία υποστηρικτικών δομών οφείλουν να ενσωματώνουν την πολύτιμη γνώση αυτών των ανθρώπων. Η αυτοσυνηγορία (self-advocacy) και η λογοδοσία των υπηρεσιών ψυχικής υγείας (service accountability) πρέπει να αποτελέσουν τους θεμελιώδεις πυλώνες για μια φροντίδα χωρίς αποκλεισμούς, με απόλυτο σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η καινοτομία των «ομότιμων υποστηρικτών»

Ως μια σημαντική μεταρρυθμιστική και θεραπευτική καινοτομία, η ΕΨΕ προτείνει την επίσημη εισαγωγή της ομότιμης συμπαράστασης (peer supporting) στο σύστημα υγείας. Η πρακτική αυτή αφορά τη στήριξη που παρέχεται από άτομα που έχουν ανακάμψει από μια διαταραχή προς εκείνα που τη βιώνουν στο παρόν.

Η Εταιρεία καλεί την πολιτεία να προχωρήσει στην τοποθέτηση πιστοποιημένων ομότιμων υποστηρικτών στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, κάνοντας ένα αποφασιστικό βήμα για την ουσιαστική αξιοποίηση της βιωμένης εμπειρίας στην πράξη. Μάλιστα όπως τονίζει: «Στα πλαίσια της ουσιαστικής αξιοποίηση της βιωμένης εμπειρίας, η τοποθέτηση πιστοποιημένων ομότιμων υποστηρικτών σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, αποτελεί μια σημαντική μεταρρυθμιστική θεραπευτική καινοτομία που οφείλουμε να υιοθετήσουμε».

Διαβάστε επίσης:

Εποχικές λοιμώξεις: Πρόληψη και αντιμετώπιση

Πρωτοποριακή εμφύτευση διπλοεστιακού βηματοδότη χωρίς ηλεκτρόδια στο Νοσοκομείο Παπαγεωργίου

Θαλασσαιμία και δρεπανοκυτταρική νόσος: Στο επίκεντρο ασθενείς και νοσηλευτές – Το μήνυμα του ΕΚΕΑ

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.