Δημοσιονομική ευελιξία με όρια το μήνυμα Ντομπρόβσκις σε Αθήνα και Ρώμη: Τι θα σημαίνει για την Ελλάδα το ενδεχόμενο να μην εγκριθεί η πρότασή της

Η ενεργειακή κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο τη σύγκρουση ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων και στη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στο Eurogroup της 8ης Οκτωβρίου, ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στο αίτημα Ελλάδας και Ιταλίας για πρόσθετα περιθώρια δημοσιονομικής ευελιξίας, επικαλούμενος την αξιοπιστία των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων.

Ωστόσο, διευκρίνισε ότι τα αιτήματα θα εξεταστούν περαιτέρω. Την επόμενη ημέρα, σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε θετική αξιολόγηση για την αξιοποίηση της διευρυμένης ρήτρας διαφυγής που καλύπτει και μέτρα ενεργειακής ασφάλειας.

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα

Για την Ελλάδα, το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι αυξημένες τιμές ενέργειας επιβαρύνουν το κόστος διαβίωσης και λειτουργίας των επιχειρήσεων. Η κυβέρνηση ζήτησε να εξαιρεθούν προσωρινά μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων από τα όρια καθαρών δαπανών. Η δυνατότητα αυτή θα μπορούσε να διευκολύνει στοχευμένες επιδοτήσεις ή άλλες παρεμβάσεις, χωρίς να περιοριστεί στον ίδιο βαθμό ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος.

Η ευελιξία, ωστόσο, δεν είναι απεριόριστη. Η Επιτροπή επιμένει ότι τα μέτρα πρέπει να είναι προσωρινά και να κατευθύνονται κυρίως προς τους πιο ευάλωτους, καθώς οι οριζόντιες ενισχύσεις αυξάνουν το δημοσιονομικό κόστος και ενδέχεται να ενισχύσουν τη ζήτηση ενέργειας. Παράλληλα, το υψηλό δημόσιο χρέος και το κόστος δανεισμού καθιστούν κρίσιμη τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των αγορών.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η συζήτηση αποτυπώνει τη δυσκολία κοινής αντιμετώπισης μιας ενεργειακής κρίσης όταν τα κράτη-μέλη διαθέτουν διαφορετικές δημοσιονομικές δυνατότητες. Χώρες με μικρότερο περιθώριο δαπανών κινδυνεύουν να δυσκολευτούν περισσότερο να στηρίξουν την οικονομία τους σε σχέση με κράτη που διαθέτουν ισχυρότερα δημόσια οικονομικά.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Ευρώπη δεν αποκλείει κάθε ευελιξία, αλλά επιδιώκει να τη συνδέσει με συγκεκριμένους κανόνες και περιορισμούς. Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι να αξιοποιήσει τα διαθέσιμα περιθώρια για αποτελεσματική και στοχευμένη στήριξη, χωρίς να υπονομεύσει τη δημοσιονομική σταθερότητα, κάτι το οποίο επανέλαβε και χθες ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

Τι σημαίνει πρακτικά για την Ελλάδα

Σύμφωνα με τους FT και το Reuters, αυτό θα έχει συγκεκριμένες συνέπειες, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει μέτρα λιτότητας. Αναλυτές τονίζουν πως αν δε περάσει αυτή η πρόταση, τότε θα γίνεται πολύ δύσκολη η δυνατότητα κατανομής δημόσιων πόρων.

Τι θα συμβεί αν απορριφθεί οριστικά η πρόταση;

Πρώτον, θα περιοριστούν τα περιθώρια για νέα μέτρα στήριξης. Η κυβέρνηση θα πρέπει να κινηθεί εντός των υφιστάμενων ορίων δαπανών. Αυτό μπορεί να δυσκολέψει την επέκταση επιδοτήσεων στην ενέργεια, ενισχύσεων προς επαγγελματίες και άλλων προσωρινών παρεμβάσεων, χωρίς όμως να σημαίνει ότι απαγορεύεται κάθε νέα ενίσχυση.

Δεύτερον, θα αυξηθεί η πίεση στον κρατικό προϋπολογισμό. Εάν οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές, η κυβέρνηση θα πρέπει να επιλέξει ανάμεσα σε περιορισμένη στήριξη, ανακατανομή κονδυλίων ή εξεύρεση πρόσθετων πόρων. Αυτό ενδέχεται να επηρεάσει ιδιαίτερα τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα και τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις.

Τρίτον, θα αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία το κόστος δανεισμού. Η αυστηρή τήρηση των κανόνων μπορεί να ενισχύσει την αξιοπιστία της χώρας, αλλά οι διεθνείς εξελίξεις στις αγορές ομολόγων θα εξακολουθήσουν να επηρεάζουν το κόστος χρηματοδότησης. Το υψηλό δημόσιο χρέος καθιστά κρίσιμη τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών.

Σε κάθε περίπτωση, η τελική επίπτωση θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, τα δημόσια έσοδα και το αν θα υπάρξει κάποια εναλλακτική ευρωπαϊκή λύση.

Ευρωπαϊκός προϋπολογισμός: Περικοπές έως 200 δισ. ευρώ και δύσκολες ισορροπίες

Οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένουν την ίδια ώρα, σημαντική μείωση του προτεινόμενου επταετούς προϋπολογισμού, κατά 100 έως 200 δισεκατομμύρια ευρώ σε σχέση με το σχέδιο που παρουσιάστηκε τον Ιούνιο. Η Ιρλανδία, η οποία συντονίζει τις σχετικές διαπραγματεύσεις ως προεδρεύουσα χώρα του Συμβουλίου της ΕΕ, αναμένεται να παρουσιάσει τη νέα πρόταση ενόψει της συνόδου κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών.

Στο εσωτερικό της Ένωσης διαμορφώνονται δύο αντίπαλες ομάδες. Από τη μία πλευρά, χώρες όπως η Γερμανία, η Αυστρία και η Ολλανδία ζητούν μεγαλύτερες περικοπές στις συνολικές δαπάνες. Από την άλλη, τα κράτη της νότιας και ανατολικής Ευρώπης, που συμμετέχουν στην ομάδα «Φίλοι της Συνοχής», αντιτίθενται στη μείωση των κονδυλίων για τη γεωργία και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Η ιρλανδική πρόταση αναμένεται να περιορίσει άλλες χρηματοδοτήσεις, μεταξύ των οποίων εκείνες για την εξωτερική βοήθεια και την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Παράλληλα, οι κυβερνήσεις επιδιώκουν συμφωνία πριν από τις εκλογές του 2027 σε σημαντικά κράτη-μέλη, οι οποίες ενδέχεται να δυσκολέψουν τις διαπραγματεύσεις.

Διαβάστε επίσης

Πιερρακάκης στο Eurogroup: Προστασία των πολιτών και διαφύλαξη της δημοσιονομικής αξιοπιστίας απέναντι στο ενεργειακό σοκ 

ΑΑΕΑ&ΠΚ: Πρόστιμα 1,29 εκατ. ευρώ μετά από περισσότερους από 11.000 έλεγχους – Για αθέμιτη κερδοφορία και απομιμητικά προϊόντα

Στουρνάρας: «Success story» η πορεία της Ελλάδας, προς νέο ρεκόρ στον τουρισμό το 2026

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.