Τι σημαίνει το «καμπανάκι» για την οικονομία από το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής: Ακρίβεια χωρίς τέλος, ανάπτυξη με αστερίσκους και στενά περιθώρια για την κυβέρνηση

Takeaways by to pontiki AI

• Η πρόσφατη έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού καταγράφει πληθωρισμό 3,7% και προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 1,9% για την ελληνική οικονομία το 2026.
• Η επίμονη ακρίβεια συνεχίζει να πιέζει τα νοικοκυριά, ενώ η απόκλιση του ελληνικού πληθωρισμού από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα της χώρας.
• Το Γραφείο προειδοποιεί για περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια κρατικής στήριξης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις αντί για οριζόντια μέτρα σε περίπτωση νέων κρίσεων.
• Η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης αποτελεί κρίσιμο στοίχημα, απαιτώντας αυξημένες επενδύσεις και ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της οικονομίας.

Πληθωρισμός 3,7%, πρόβλεψη ανάπτυξης μόλις 1,9% και προειδοποίηση ότι δεν υπάρχουν απεριόριστες δυνατότητες κρατικής στήριξης. Η τελευταία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού αναδεικνύει τις αντιφάσεις του κυβερνητικού αφηγήματος: η οικονομία αναπτύσσεται, αλλά η ακρίβεια επιμένει, η ανταγωνιστικότητα πιέζεται και το ερώτημα για το ποιος τελικά ωφελείται από την ανάπτυξη παραμένει ανοιχτό.

Η κυβερνητική εικόνα της οικονομίας, με έμφαση στην ανάπτυξη, στα πρωτογενή πλεονάσματα και στη δημοσιονομική σταθερότητα, συναντά μια πολύ πιο σύνθετη πραγματικότητα στην τελευταία τριμηνιαία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή. Η έκθεση, καταγράφει, μια σειρά από κινδύνους που καθιστούν δυσκολότερη την κυβερνητική διαχείριση και θέτουν υπό αμφισβήτηση την εικόνα μιας ανάπτυξης που αρκεί από μόνη της για να βελτιώσει την καθημερινότητα των πολιτών.

Το βασικό πολιτικό συμπέρασμα είναι σαφές: η κυβέρνηση μπορεί να επικαλείται τους θετικούς μακροοικονομικούς δείκτες, αλλά δεν μπορεί να αγνοεί ότι η ακρίβεια παραμένει, οι εξωτερικοί κίνδυνοι εντείνονται και τα περιθώρια για νέες παρεμβάσεις στήριξης είναι περιορισμένα.

Η ακρίβεια παραμένει και η Ελλάδα είναι σταθερά ακριβότερη από την Ευρωζώνη

Το πρώτο καμπανάκι αφορά τον πληθωρισμό. Τον Αύγουστο, ο εναρμονισμένος δείκτης στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 3,7%, έναντι 3,2% στην Ευρωζώνη. Ο επικεφαλής του Γραφείου, Ιωάννης Τσουκαλάς, εκτίμησε ότι θα είναι εξαιρετικά δύσκολο ο πληθωρισμός να κλείσει το 2026 κάτω από το 3,2%. Για τα νοικοκυριά, οι αριθμοί αυτοί μεταφράζονται σε κάτι πολύ πιο απτό από μια στατιστική απόκλιση: το κόστος ζωής εξακολουθεί να πιέζει, ενώ οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί καλούνται να αντέξουν διαδοχικές αυξήσεις χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη βελτίωση της αγοραστικής δύναμης για όλους.

Το πρόβλημα είναι διπλό. Από τη μία πλευρά, οι καταναλωτές εξακολουθούν να πληρώνουν ακριβότερα για βασικά αγαθά και υπηρεσίες. Από την άλλη, η επίμονη απόκλιση του ελληνικού πληθωρισμού από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, όπως επισημαίνει το ίδιο το Γραφείο.

Εδώ βρίσκεται και το πολιτικό ερώτημα: εάν η οικονομική πολιτική αποδίδει, γιατί η αποκλιμάκωση των τιμών εξακολουθεί να αποτελεί τόσο δύσκολη υπόθεση; Και πόσο ακόμη μπορεί να στηρίζεται η κυβερνητική επιχειρηματολογία στους δείκτες ανάπτυξης, όταν η καθημερινή εμπειρία των πολιτών καθορίζεται από το κόστος του σούπερ μάρκετ, της ενέργειας, της στέγασης και των μετακινήσεων;

Ανάπτυξη 1,9%: Επαρκής» για κομματικούς πανηγυρισμούς

Το Γραφείο διατηρεί την πρόβλεψη για ανάπτυξη 1,9% το 2026, με εύρος εκτίμησης από 1,7% έως 2%. Το δεύτερο τρίμηνο, το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση, έναντι 1,2% στην Ευρωζώνη. Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου ενισχύθηκαν κατά 6,1%, ενώ αυξήθηκαν επίσης η ιδιωτική κατανάλωση και οι εξαγωγές.

Οι επιδόσεις αυτές είναι θετικές. Δεν απαντούν, όμως, από μόνες τους στο κρίσιμο ερώτημα για την ποιότητα και τη διάρκεια της ανάπτυξης. Πόσο από το αναπτυξιακό αποτέλεσμα μετατρέπεται σε πραγματική βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος; Πόσο ισχυρή είναι η παραγωγική βάση της χώρας ώστε να διατηρήσει τον ρυθμό της χωρίς να εξαρτάται από έκτακτες ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις; Και πόσο ανθεκτική θα αποδειχθεί η οικονομία όταν το Ταμείο Ανάκαμψης ολοκληρώσει τον κύκλο του;

Η έκθεση επισημαίνει ότι η διατήρηση των επενδύσεων μετά το Ταμείο Ανάκαμψης αποτελεί κρίσιμο στοίχημα. Το βάρος θα πρέπει να μεταφερθεί περισσότερο σε εθνικούς και ιδιωτικούς πόρους, με έμφαση σε επενδύσεις που αυξάνουν την παραγωγικότητα και την εξωστρέφεια. Με άλλα λόγια, η ανάπτυξη δεν μπορεί να κρίνεται μόνο από το ποσοστό του ΑΕΠ. Πρέπει να κρίνεται και από το αν δημιουργεί σταθερές, παραγωγικές θέσεις εργασίας, αν ενισχύει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και αν μετατρέπεται σε καλύτερους μισθούς και μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη. Αυτή είναι η συζήτηση που οι αριθμοί δεν επιτρέπουν πλέον να παρακάμπτεται.

Το κράτος προειδοποιεί ότι δεν μπορεί να στηρίξει τους πάντες

Ακόμη πιο κρίσιμο είναι το μήνυμα για τα δημοσιονομικά περιθώρια. Παρουσιάζοντας την έκθεση, ο επικεφαλής του Γραφείου προειδοποίησε ότι δεν υπάρχουν απεριόριστες δυνατότητες για την κάλυψη μιας νέας ενεργειακής αναταραχής και τάχθηκε υπέρ στοχευμένων παρεμβάσεων αντί οριζόντιων μέτρων. Η θέση αυτή μπορεί να έχει δημοσιονομική λογική. Έχει, όμως, και σαφείς κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες: εάν οι τιμές της ενέργειας αυξηθούν ξανά, η κυβέρνηση θα πρέπει να αποφασίσει ποιοι θα στηριχθούν, σε ποιο βαθμό και με ποια κριτήρια.

Η επιλογή στοχευμένων μέτρων μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματικότερη από τις οριζόντιες παρεμβάσεις. Αλλά προϋποθέτει σαφή κριτήρια, έγκαιρη εφαρμογή και πραγματική στόχευση στους οικονομικά ευάλωτους. Διαφορετικά, η επίκληση των περιορισμένων δημοσιονομικών δυνατοτήτων κινδυνεύει να μετατραπεί σε μόνιμη απάντηση σε μια ακρίβεια που δεν υποχωρεί. Και εδώ η κυβέρνηση καλείται να απαντήσει σε ένα πολιτικό ερώτημα: εφόσον η δημοσιονομική σταθερότητα αποτελεί βασικό επίτευγμα, με ποιον τρόπο θα μετατραπεί σε ουσιαστική ανακούφιση για όσους εξακολουθούν να πιέζονται από το κόστος ζωής;

Ενεργειακός κίνδυνος και ακριβότερη χρηματοδότηση: η επόμενη δοκιμασία

Η γεωπολιτική αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή και οι κίνδυνοι για τις ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν ανακόψει την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού. Παράλληλα, οι αυξήσεις των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας εντείνουν τις πιέσεις στο κόστος χρηματοδότησης.

Εάν η ενεργειακή κρίση παραταθεί, οι επιπτώσεις δεν θα περιοριστούν στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος ή στα καύσιμα. Το υψηλότερο κόστος παραγωγής και μεταφοράς μπορεί να περάσει ξανά στις τιμές, ενώ το ακριβότερο χρήμα μπορεί να αναβάλει επενδυτικά σχέδια και να επιβαρύνει δανειολήπτες και επιχειρήσεις.

Αυτός είναι ο λόγος που η προειδοποίηση του Γραφείου έχει ιδιαίτερη βαρύτητα: η οικονομία καλείται να αντιμετωπίσει μια πιθανή νέα εξωτερική κρίση, ενώ ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος δεν είναι απεριόριστος. Η κυβέρνηση δεν ευθύνεται για τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις. Κρίνεται, όμως, για το κατά πόσο έχει προετοιμάσει την οικονομία να αντέξει τις συνέπειές τους και για το αν οι επιλογές της ενισχύουν την ανθεκτικότητα ή αφήνουν τα νοικοκυριά περισσότερο εκτεθειμένα.

Το μεγάλο στοίχημα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Η έκθεση επαναφέρει ένα ζήτημα που υπερβαίνει τη συγκυριακή ακρίβεια: τη σύνθεση των δημόσιων δαπανών και την ικανότητά τους να παράγουν διατηρήσιμη ανάπτυξη. Το Γραφείο υπογραμμίζει τη σημασία των δημόσιων επενδύσεων, οι οποίες μπορούν να έχουν ισχυρότερη και πιο μακροχρόνια επίδραση στην οικονομική δραστηριότητα από τη δημόσια κατανάλωση. Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη να διατηρηθεί η επενδυτική δυναμική με διαφορετικές πηγές χρηματοδότησης.

Εδώ βρίσκεται μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την κυβέρνηση: δεν αρκεί να εμφανίζει θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης όσο υπάρχουν διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί πόροι. Πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για παραγωγική μεγέθυνση και μετά το τέλος αυτής της χρηματοδοτικής περιόδου. Αυτό σημαίνει αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των δημόσιων επενδύσεων, ενίσχυση της παραγωγικότητας, μεγαλύτερη εξαγωγική ικανότητα και βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος. Σημαίνει επίσης ότι κάθε δημόσιο ευρώ πρέπει να αξιολογείται με βάση το πραγματικό οικονομικό και κοινωνικό του αποτέλεσμα, όχι μόνο με βάση την απορρόφηση κονδυλίων.

Ποιος πληρώνει το κόστος;

Η έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού δεν δικαιολογεί καταστροφολογικά συμπεράσματα. Αναδεικνύει, όμως, μια αντίφαση που η κυβέρνηση δεν μπορεί να προσπεράσει: η οικονομία αναπτύσσεται, αλλά η ακρίβεια επιμένει· η δημοσιονομική σταθερότητα διατηρείται, αλλά τα περιθώρια νέας στήριξης είναι περιορισμένα· οι επενδύσεις αυξάνονται, αλλά η συνέχεια της αναπτυξιακής δυναμικής μετά το Ταμείο Ανάκαμψης παραμένει κρίσιμο στοίχημα.

Το πραγματικό τεστ για την οικονομική πολιτική δεν είναι να παρουσιάζει μια θετική εικόνα στους δείκτες. Είναι να αποδεικνύει ότι η ανάπτυξη μεταφράζεται σε καλύτερη καθημερινότητα και ότι η δημοσιονομική σταθερότητα λειτουργεί ως ασπίδα για την κοινωνία — όχι ως επιχείρημα για να αναβάλλεται η απάντηση στα προβλήματά της.

Διαβάστε επίσης:

Ρεύμα: Τέλος τα αναλογικά ρολόγια στα σπίτια – Τι φέρνουν οι 2 εκατ. «έξυπνοι» μετρητές του ΔΕΔΔΗΕ

Airbnb: 4.450 λιγότερες καταχωρίσεις στην Ελλάδα – Οι περιορισμοί, οι μεταβιβάσεις και οι υποχρεώσεις «φρενάρουν» τους ιδιοκτήτες ακινήτων

Αγροτικό πετρέλαιο: Πώς θα λειτουργεί το myDiesel από την 1η Νοεμβρίου – Η διαδικασία σε τέσσερα βήματα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.