Ύψωμα 731: Το «ΟΧΙ» του 1940, ειπώθηκε στα βουνά της Αλβανίας

Τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου του 1940, ο Ιταλός πρέσβης επισκέφθηκε και ξύπνησε τον δικτάτορα πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά, δίνοντάς του ένα τελεσίγραφο με το οποίο η φασιστική Ιταλία απαιτούσε να παραβιάσει τα ελληνο-αλβανικά σύνορα και να καταλάβει την Ελλάδα αμαχητί.

Τότε ο Έλληνας πρωθυπουργός, ακόμη ζαλισμένος από τον ύπνο, απάντησε: «Δηλαδή έχουμε πόλεμο» («Alors, c’ est la guerre»).

Βέβαια, ο κυρίαρχος αστικός μύθος επιμένει πως ο Ιωάννης Μεταξάς απάντησε μ’ ένα βροντερό «ΟΧΙ», και απέπεμψε τον Ιταλό πρέσβη από την πρωθυπουργική κατοικία.

Με αυτό τον μύθο γαλουχηθήκαμε όλοι εμείς οι μαθητές των γυμνασίων και των λυκείων της πατρίδας μας. Με αυτό το «ΟΧΙ», που κοφτερό και ακατάβλητο σαν διαμάντι άστραψε μέσα στα σκοτάδια και τον ζόφο του Δεύτερου παγκόσμιου πολέμου.

Το «ύψωμα 731»

Πολλοί πιστεύουν ότι χρειάζονται ακόμη και οι αστικοί μύθοι για να στηρίξουν το εθνικό αφήγημα, και να εμπνεύσουν τις επόμενες γενιές. Τί έμπνευση όμως να δώσει ένας γέρος δικτάτορας που από τα συμφραζόμενα αναρωτήθηκε «Δηλαδή έχουμε πόλεμο»; Δεν υπάρχουν ιστορίες και γεγονότα που σκιαγραφούν με αδρές γραμμές το έπος του 1940;

Επιτρέψτε μου λοιπόν να αναφερθώ σε μια κορυφαία στιγμή του πολέμου του 1940, στη μάχη για το «ύψωμα 731».

Το «ύψωμα 731», βρισκόταν μέσα στην Αλβανία, 20 χλμ. βόρεια της Κλεισούρας. Επρόκειτο για το πλέον στρατηγικό έρεισμα, το οποίο ο Ελληνικός Στρατός κατέλαβε απωθώντας τους Ιταλούς μετά από φονικές μάχες το διάστημα από τις 6 έως τις 11 Ιανουαρίου, του 1941.

Την περιοχή υπεράσπιζε το ηρωικό 5ο Σύνταγμα (της Ι Μεραρχίας), με διοικητή τον Ταγματάρχη, Δημήτριο Κασλά, έναν αξιωματικό γενναίο και εμπειροπόλεμο (ήταν και βετεράνος της Μικρασιατικής Εκστρατείας) που ενέπνεε σεβασμό στους στρατιώτες του. Απέναντί τους είχαν το 8ο Ιταλικό Σώμα Στρατού με τέσσερεις Μεραρχίες και δύο Τάγματα επίλεκτους Μελανοχίτωνες.

Οι Ιταλοί μετά το πρώτο σοκ, είχαν ανασυντάξει τις δυνάμεις τους και ετοιμάζονταν για την εαρινή αντεπίθεση (Επιχείρηση Primavera), υπό το άγρυπνο βλέμμα του Μπενίτο Μουσολίνι, ο οποίος είχε σπεύσει στην πρώτη γραμμή για να ανυψώσει το ηθικό του ιταλικού στρατεύματος, και να επιβλέψει τον επερχόμενο θρίαμβο των Μελανοχιτώνων του.

Η επίθεση των Ιταλών άρχισε το πρωί της 9ης Μαρτίου 1941, με καταιγισμό βολών πυροβολικού, όλμων και αεροπορικούς βομβαρδισμούς.

Η διαταγή του Δημητρίου Κασλά ήταν ότι «ο εχθρός θα περάσει μόνο πάνω από τα πτώματά μας». Ο Κασλάς είχε δώσει οδηγίες και οι άντρες του είχαν σκάψει κάποια ορύγματα (αλεπότρυπες) για να προφυλάσσονται στοιχειωδώς από τους ανελέητους βομβαρδισμούς. Είχε δώσει, επίσης, στους άντρες του διαταγή να διπλώνουν οι άντρες του τα όπλα και τα πολυβόλα μέσα στις κουβέρτες τους κατά τη διάρκεια των ανελέητων βομβαρδισμών ώστε να προστατεύονται από τα χώματα και τα χαλίκια που θα μπορούσαν να μπλοκάρουν τον μηχανισμό τους αχρηστεύοντάς τα.

Οι βομβαρδισμοί ήταν ανελέητοι. Βράχια και δέντρα τινάζονταν στον αέρα, καπνός μαυρίλα και αντάρα, διαμελισμένα πτώματα, κραυγές πόνου και απόγνωσης, προσευχές καρτερίας, χείλη σφιγμένα από την αγωνία και την απόφαση της μη υποχώρησης.

Εάν έπεφτε το ύψωμα 731, οι Ιταλοί θα κατέβαιναν από την κοιλάδα του Ντέζνιτσε ως την Κλεισούρα, αποκόπτοντας όλα τα υπόλοιπα τμήματα του ελληνικού στρατού, και σε δυο – τρεις μέρες θα έφταναν στα Ιωάννινα. Από εκεί ο δρόμος για την κεντρική Ελλάδα θα ήταν περίπατος αφού όλες σχεδόν οι ελληνικές δυνάμεις βρίσκονταν στη βόρεια Ελλάδα.

Όλες οι επιθέσεις των Ιταλών αποκρούστηκαν με βαρύτατες απώλειες και για τους δύο στρατούς. Οι βομβαρδισμοί ήταν τόσο αδυσώπητοι ώστε το «ύψωμα 731», έχασε 3-5 μέτρα από το αρχικό του ύψος. Μετά τον πόλεμο, οι στρατιωτικοί χάρτες της Αλβανίας το αναφέρουν πλέον ως «ύψωμα 726». Υπολογίζεται ότι στις 15 μέρες των μαχών έπεσαν τουλάχιστον 100.000 οβίδες, ενώ από αέρος βομβάρδιζαν 30 ιταλικά αεροπλάνα! Το «ύψωμα 731», όμως, δεν έπεσε ποτέ. Ο ίδιος ο Κασλάς γλύτωσε από θαύμα, όταν η σφαίρα που δέχτηκε στο στήθος για καλή του τύχη καρφώθηκε στη δερμάτινη θήκη με τους χάρτες που είχε στην εσωτερική τσέπη του αμπέχωνού του.

Εθνικά Παραλειπόμενα

Ο Δημήτριος Κασλάς, σαν γνήσιος πολεμιστής, κατά την περίοδο της Κατοχής εντάχθηκε στην Εθνική Αντίσταση, προσχωρώντας αρχικά στον ΕΔΕΣ, ενώ στη συνέχεια συνελήφθη από τον ΕΛΑΣ και τελικά πείσθηκε και εντάχθηκε σ’ αυτόν αναλαμβάνοντας τη διοίκηση αντάρτικου Συντάγματος.

Μετά την Απελευθέρωση, όμως, αντί να τιμηθεί ο Κασλάς για την ανδρεία του, στάλθηκε στην εξορία. Σαν να μην έφτανε αυτό, οι άπραγοι κατά την περίοδο της Κατοχής ηγέτες του στρατεύματος, κατόπιν βασιλικής εντολής, τού αποστέρησαν τον βαθμό του, και τον απαξίωσαν αποδίδοντάς του τον βαθμό του απλού «Στρατιώτη».

Το όνομά του μπήκε μάλιστα στον δυσμενή στρατιωτικό «Πίνακα Β», λόγω έλλειψης «ηθικού κύρους», την ώρα που οι άκαπνοι και οι δωσίλογοι αναγορεύονταν σε ήρωες.

Έτσι, η ηρωική ιστορία του «υψώματος 731» και η απίστευτη περιπέτεια του Δημητρίου Κασλά, αποτυπώνει με τον πλέον γλαφυρό τρόπο και την επική διάσταση, αλλά και την απαξίωση του εθνικού αγώνα που έδωσε σύσσωμος ο ελληνικός λαός στον πόλεμο του 1940.

Διαβάστε επίσης:

Με ξύλο και χημικά υποδέχθηκαν όσους διαμαρτυρήθηκαν κατά της ομιλίας Κασιδιάρη στη Θεσσαλονίκη – Τα ΜΑΤ δεν δίστασαν να χτυπήσουν στο κεφάλι έναν νεαρό

Πλημμυρικά φαινόμενα στον Πλατανιά Μαγνησίας – Μήνυμα από το 112 (videos)

Τήνος: Αυτοκίνητο με οδηγό έναν 17χρονο παρέσυρε 5χρονο έξω από παιδική χαρά

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.