Εκλογές στο Ισραήλ: Πρώτος ο Νετανιάχου με 53 έδρες αλλά χωρίς πλειοψηφία – Η «Βαβέλ» της αντιπολίτευσης και ο ρόλος των αραβικών κομμάτων

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου κατάφερε να εξασφαλίσει την πρώτη θέση στις βουλευτικές εκλογές του Ισραήλ, χωρίς ωστόσο να διαθέτει την απαραίτητη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να σχηματίσει κυβέρνηση.

Η ολοκλήρωση της καταμέτρησης, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιοποιήθηκαν τη νύχτα της Πέμπτης προς Παρασκευή (30/10), επιβεβαίωσε ότι ο συνασπισμός της δεξιάς και της ακροδεξιάς συγκεντρώνει 53 από τις 120 έδρες της Κνέσετ, έναντι 48 της αντιπολίτευσης υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ. Με τα δύο μεγάλα στρατόπεδα να απέχουν από το όριο των 61 εδρών, οι 19 έδρες των αραβικών κομμάτων αποκτούν καθοριστική σημασία, αν και οι βαθιές πολιτικές διαφωνίες καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη τη συγκρότηση μιας εναλλακτικής πλειοψηφίας.

Τα αποτελέσματα της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής, τα οποία υπόκεινται σε ενδεχόμενες μικρές διορθώσεις πριν από την επίσημη επικύρωσή τους, ανοίγουν έναν νέο κύκλο διαβουλεύσεων και πολιτικής αβεβαιότητας.

Το Λικούντ του Νετανιάχου παραμένει το μεγαλύτερο κόμμα με 27 έδρες, ενώ ο δεξιός συνασπισμός χάνει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που διέθετε μετά τις εκλογές του 2022, όταν είχε εξασφαλίσει 64 έδρες.

Παρά την απώλεια 11 εδρών σε επίπεδο κυβερνητικού συνασπισμού, ο Νετανιάχου διατηρεί το προβάδισμα έναντι της κατακερματισμένης αντιπολίτευσης, η οποία δεν διαθέτει από μόνη της αρκετούς βουλευτές για να τον απομακρύνει από την εξουσία.

Οι 53 έδρες του Νετανιάχου, οι 48 της αντιπολίτευσης και οι 19 των αραβικών κομμάτων

Η νέα σύνθεση της Κνέσετ αποτυπώνει το πολιτικό αδιέξοδο που προέκυψε από την κάλπη.

Για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτούνται τουλάχιστον 61 έδρες.

Η σημαντικότερη ανατροπή καταγράφεται στην εκπροσώπηση των αραβικών κομμάτων. Το Ραάμ και η Ενωμένη Λίστα κατέλαβαν συνολικά 19 έδρες, τον υψηλότερο αριθμό στην ιστορία τους, αποκτώντας τη δυνατότητα να επηρεάσουν τις μετεκλογικές εξελίξεις.

Μια συνεργασία των 48 βουλευτών της αντιπολίτευσης με τους 19 των αραβικών παρατάξεων θα μπορούσε αριθμητικά να εξασφαλίσει 67 έδρες, ωστόσο μια τέτοια συμφωνία προσκρούει στις διαφορετικές πολιτικές και ιδεολογικές τοποθετήσεις των κομμάτων.

Η «Βαβέλ» της αντιπολίτευσης και το δίλημμα του Άιζενκοτ

Παρότι ο Νετανιάχου έχασε την κοινοβουλευτική του πλειοψηφία, οι αντίπαλοί του δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν ένα εκλογικό αποτέλεσμα που θα οδηγούσε άμεσα στην απομάκρυνσή του.

Ο Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, είχε προηγηθεί επί μήνες στις δημοσκοπήσεις και είχε οικοδομήσει την προεκλογική του εκστρατεία γύρω από την ανάγκη πολιτικής αλλαγής.

Κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι οδηγεί τη χώρα προς τον αυταρχισμό και υπονομεύει τη διεθνή θέση του Ισραήλ.

Ωστόσο, η πολυδιάσπαση της αντιπολίτευσης και οι διαφωνίες ως προς την ενδεχόμενη συνεργασία με τα αραβικά κόμματα περιορίζουν τις επιλογές του.

Ο Άιζενκοτ καλείται πλέον να εξετάσει δύο βασικές κατευθύνσεις: είτε να επιδιώξει συμφωνία με τις αραβικές παρατάξεις ώστε να σχηματίσει κυβέρνηση χωρίς τον Νετανιάχου είτε να συμμετάσχει σε μια ενδεχόμενη κυβέρνηση εθνικής ενότητας με το Λικούντ.

Η πρώτη επιλογή συναντά σημαντικές αντιστάσεις. Πολλά εβραϊκά κόμματα, ακόμη και εντός της αντιπολίτευσης, εμφανίζονται απρόθυμα να συνεργαστούν με αραβικές πολιτικές δυνάμεις, ιδιαίτερα με όσες δεν υιοθετούν σιωνιστικές θέσεις.

Ο ίδιος ο Άιζενκοτ έχει αποφύγει να τοποθετηθεί κατηγορηματικά για το ενδεχόμενο συνεργασίας με τα αραβικά κόμματα, επισημαίνοντας πάντως ότι κανένα από αυτά δεν πληροί μέχρι στιγμής τις προϋποθέσεις που έχει θέσει για τη συμμετοχή σε κυβερνητικό συνασπισμό.

Το πολιτικό παράδοξο: Ο Νετανιάχου έχασε την πλειοψηφία αλλά μπορεί να παραμείνει πρωθυπουργός

Η εκλογική αναμέτρηση αντιμετωπίστηκε ευρέως ως δημοψήφισμα για την πολιτική πορεία του Νετανιάχου, του μακροβιότερου πρωθυπουργού στην ιστορία του Ισραήλ, και της κυβέρνησής του, που χαρακτηρίζεται ως η πιο δεξιά στην ιστορία της χώρας.

Ήταν επίσης οι πρώτες βουλευτικές εκλογές μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, η οποία προκάλεσε τον μεγαλύτερο αριθμό θανάτων σε μία ημέρα στην ιστορία του Ισραήλ και οδήγησε στον καταστροφικό πόλεμο στη Γάζα.

Παρά την έντονη δημόσια δυσαρέσκεια για την άρνηση του Νετανιάχου να αναλάβει την ευθύνη για την αποτυχία αποτροπής των επιθέσεων, τα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης δεν κατόρθωσαν να αποκτήσουν την απαιτούμενη πλειοψηφία.

Η συμμετοχή στις κάλπες ήταν η υψηλότερη από το 1999, στοιχείο που καταδεικνύει το ιδιαίτερο ενδιαφέρον των Ισραηλινών για την εκλογική αναμέτρηση.

Ο Νετανιάχου πέτυχε καλύτερο αποτέλεσμα από εκείνο που προέβλεπαν οι δημοσκοπήσεις, έχοντας επικεντρώσει σημαντικό μέρος της προεκλογικής του στρατηγικής στις ανησυχίες για την ασφάλεια της χώρας και στην πιθανότητα ενίσχυσης της πολιτικής επιρροής των αραβικών κομμάτων.

Στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, κατηγόρησε επανειλημμένα τους Άραβες ψηφοφόρους ότι επιχειρούν να «κλέψουν τις εκλογές», χρησιμοποιώντας δηλώσεις που προκάλεσαν αντιδράσεις για το περιεχόμενό τους.

Η στάση απέναντι στη συμμετοχή αραβικών κομμάτων σε έναν κυβερνητικό συνασπισμό έχει γίνει ακόμη πιο επιφυλακτική σε τμήματα της ισραηλινής κοινωνίας μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου.

Η αδυναμία σχηματισμού νέας κυβέρνησης θα μπορούσε, σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, να εξυπηρετήσει τον Νετανιάχου, καθώς θα εξακολουθήσει να ασκεί καθήκοντα υπηρεσιακού πρωθυπουργού μέχρι να αναλάβει μια νέα κυβέρνηση.

Στις 4 Νοεμβρίου τα επίσημα αποτελέσματα – Ο ρόλος του προέδρου Χέρτσογκ

Η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή ανακοίνωσε ότι η καταμέτρηση έχει ολοκληρωθεί, επισημαίνοντας πως ενδέχεται να υπάρξουν μικρές διορθώσεις πριν από την επίσημη επικύρωση των αποτελεσμάτων.

Η οριστικοποίηση της κατανομής των εδρών έχει προγραμματιστεί για τις 4 Νοεμβρίου, οπότε τα αποτελέσματα θα υποβληθούν στον πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ.

Τα πολιτικά κόμματα θα έχουν τη δυνατότητα να καταθέσουν ενστάσεις και να προσφύγουν νομικά έως τις 18 Νοεμβρίου.

Ο Χέρτσογκ θα πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με τους αρχηγούς των κομμάτων και στη συνέχεια θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στο πρόσωπο που θα κρίνει ότι διαθέτει τις μεγαλύτερες δυνατότητες εξασφάλισης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.

Σύμφωνα με τον Άσαφ Σαπίρα, ερευνητή του ανεξάρτητου Ινστιτούτου Δημοκρατίας του Ισραήλ στην Ιερουσαλήμ, είναι πιθανό ο πρόεδρος να δώσει πρώτα την εντολή στον Γκάντι Άιζενκοτ.

Όπως εξηγεί, βάσει της ισραηλινής νομοθεσίας και της πρακτικής προηγούμενων εκλογών, προτεραιότητα δίνεται συνήθως στον πολιτικό αρχηγό που συγκεντρώνει τις περισσότερες συστάσεις κατά τις διαβουλεύσεις με τον πρόεδρο.

Επομένως, η πρωτιά του συνασπισμού Νετανιάχου δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι ο ίδιος θα λάβει την πρώτη εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.

Προθεσμία 28 ημερών και ενδεχόμενο παράτασης

Η διαδικασία συγκρότησης κυβέρνησης ενδέχεται να αποδειχθεί μακρά και περίπλοκη.

Ο πολιτικός αρχηγός που θα λάβει την πρώτη εντολή θα διαθέτει 28 ημέρες για να διαπραγματευτεί με τα υπόλοιπα κόμματα και να συγκροτήσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Μπορεί επίσης να ζητήσει παράταση 14 ημερών, εφόσον δεν έχει ολοκληρώσει τις διαβουλεύσεις.

Εάν η πρώτη προσπάθεια αποτύχει, ο πρόεδρος μπορεί να αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης σε έως και δύο ακόμη πρόσωπα. Αν δεν προκύψει τελικά κυβέρνηση, η χώρα θα οδηγηθεί σε νέες εκλογές.

Ο Ισαάκ Χέρτσογκ δήλωσε την Τετάρτη ότι πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποφευχθεί μια νέα προσφυγή στις κάλπες.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Δημοκρατίας του Ισραήλ, η διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης έχει διαρκέσει ιστορικά από 20 έως 100 ημέρες.

Τα σενάρια συνεργασιών και οι πιθανές μετακινήσεις βουλευτών

Πέρα από το ενδεχόμενο κυβέρνησης εθνικής ενότητας, στο τραπέζι βρίσκεται η αναζήτηση κοινοβουλευτικής στήριξης από τα αραβικά κόμματα.

Οι 19 έδρες του Ραάμ και της Ενωμένης Λίστας θα μπορούσαν να αποδειχθούν καθοριστικές για την επίτευξη της απαιτούμενης πλειοψηφίας, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει πολιτική συμφωνία με την αντιπολίτευση.

Ωστόσο, οι ιδεολογικές διαφορές και η απροθυμία αρκετών εβραϊκών κομμάτων να συμπράξουν με τις αραβικές παρατάξεις αποτελούν σημαντικά εμπόδια.

Ένα άλλο ενδεχόμενο είναι οι δύο μεγάλοι πολιτικοί συνασπισμοί να επιχειρήσουν να προσελκύσουν κόμματα ή μεμονωμένους βουλευτές από την αντίπαλη πλευρά, ώστε να μεταβληθούν οι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί.

Καμία από αυτές τις επιλογές δεν έχει μέχρι στιγμής οδηγήσει σε συμφωνία.

Ο φόβος επιστροφής στην πολιτική αστάθεια της περιόδου 2019-2022

Η αδυναμία ανάδειξης ξεκάθαρης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας επαναφέρει στο Ισραήλ τις ανησυχίες για μια νέα περίοδο πολιτικής αστάθειας, αντίστοιχη με εκείνη που επικράτησε από το 2019 έως το 2022.

Κατά τη συγκεκριμένη τριετία, η χώρα οδηγήθηκε πέντε φορές σε βουλευτικές εκλογές, καθώς οι πολιτικές δυνάμεις αδυνατούσαν να εξασφαλίσουν σταθερούς κυβερνητικούς συνασπισμούς.

Το νέο αποτέλεσμα προκαλεί διαφορετικές αντιδράσεις στο εκλογικό σώμα. Οι υποστηρικτές του Νετανιάχου αντιμετωπίζουν θετικά το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός εξακολουθεί να διαθέτει τη δυνατότητα παραμονής στην εξουσία, ενώ όσοι επιθυμούσαν μια καθαρή εκλογική ήττα του εκφράζουν απογοήτευση για την προοπτική παρατεταμένου αδιεξόδου.

Με 53 έδρες για τον Νετανιάχου, 48 για την αντιπολίτευση και 19 για τα αραβικά κόμματα, η επόμενη κυβέρνηση του Ισραήλ θα κριθεί πλέον από τις πολιτικές διαπραγματεύσεις και τις δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ των κομμάτων, παρά από την εκλογική πρωτιά.

Διαβάστε επίσης:

Επίθεση Τραμπ σε δημοσιογράφο του Reuters: «Είσαι αηδιαστικός, φαίνεσαι εντελώς χάλια!» (Video)

ΗΠΑ: Εκλογικό θρίλερ στην Αλάσκα με δύο υποψηφίους που έχουν το ίδιο όνομα – Έρευνα για απόπειρα χειραγώγησης

Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας: Επτά υποψήφιοι διεκδικούν τη θέση του γενικού διευθυντή

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.