Καύσιμα και ρεύμα: Νέο κύμα ακρίβειας απειλεί νοικοκυριά και επιχειρήσεις παρά την παράταση των επιδοτήσεων

Η ενεργειακή ακρίβεια επιστρέφει με ένταση, φέρνοντας την κυβέρνηση αντιμέτωπη με έναν ακόμη γύρο παρεμβάσεων για να συγκρατήσει τις αυξήσεις σε καύσιμα και ηλεκτρικό ρεύμα. Με τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και τη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας να καταγράφει άνοδο άνω του 22%, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις βρίσκονται μπροστά σε έναν ιδιαίτερα ακριβό χειμώνα.

Η πρώτη απόφαση αφορά τα καύσιμα. Η κυβέρνηση κινείται προς παράταση των υφιστάμενων επιδοτήσεων για τουλάχιστον το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου, όπως επιβεβαίωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Όμηρος Τσάπαλος. Οι οριστικές ανακοινώσεις αναμένονται το Σάββατο 31 Οκτωβρίου.

Το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει τη διατήρηση των σημερινών ενισχύσεων, καθώς η διακοπή τους θα οδηγούσε σε άμεσες ανατιμήσεις στην αντλία.

Στο πετρέλαιο θέρμανσης η συνολική ελάφρυνση ανέρχεται σε 40 λεπτά ανά λίτρο, με το Δημόσιο να καλύπτει τα 20 λεπτά και τα διυλιστήρια τα υπόλοιπα 20.

Στο πετρέλαιο κίνησης η συνολική μείωση φθάνει τα 20 λεπτά ανά λίτρο, από τα οποία τα 15 λεπτά προέρχονται από κρατική επιδότηση και τα 5 λεπτά από έκπτωση των διυλιστηρίων. Στην αμόλυβδη βενζίνη η κρατική ενίσχυση διαμορφώνεται στα 10 λεπτά ανά λίτρο.

Για ένα νοικοκυριό που αγοράζει 1.000 λίτρα πετρελαίου θέρμανσης, η συνολική ελάφρυνση φθάνει τα 400 ευρώ. Το όφελος αυτό θα χαθεί εφόσον διακοπούν οι παρεμβάσεις και οι υπόλοιποι παράγοντες διαμόρφωσης της τιμής παραμείνουν αμετάβλητοι.

Το κόστος των κρατικών επιδοτήσεων για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου είχε υπολογιστεί σε 46 εκατ. ευρώ. Εφόσον παραταθούν με τους ίδιους όρους, θα απαιτηθεί αντίστοιχη πρόσθετη δημοσιονομική δαπάνη.

Το μεγάλο πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι οι διαδοχικές παρατάσεις προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση, χωρίς να αντιμετωπίζουν τις αιτίες της ενεργειακής ακρίβειας.

Το ρεύμα ανεβάζει κι άλλο τον λογαριασμό

Ακόμη πιο δύσκολη διαγράφεται η κατάσταση στην ηλεκτρική ενέργεια, όπου οι αυξήσεις στη χονδρεμπορική αγορά προετοιμάζουν το έδαφος για νέες επιβαρύνσεις τον Νοέμβριο.

Η μέση τιμή του ρεύματος τον Οκτώβριο, σύμφωνα με τα στοιχεία έως τις 29 του μήνα, κινείται περίπου στα 191 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 156,31 ευρώ τον Σεπτέμβριο. Πρόκειται για αύξηση που ξεπερνά το 22% μέσα σε έναν μήνα.

Οι καταναλωτές είχαν ήδη πληρώσει ακριβότερα το ρεύμα τον Οκτώβριο, όταν η μέση χρέωση των πράσινων τιμολογίων αυξήθηκε κατά 14%, φθάνοντας τα 23,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Μάλιστα, σε ορισμένα προγράμματα οι τιμές ξεπέρασαν τα 30 λεπτά.

Με αυτά τα δεδομένα, η ανακοίνωση των νέων τιμολογίων του Νοεμβρίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα υπάρξουν αυξήσεις, αλλά πόσο μεγάλο μέρος του αυξημένου κόστους θα μεταφερθεί στους καταναλωτές.

Καθοριστική θα είναι η στάση της ΔΕΗ, καθώς οι επιλογές της επηρεάζουν συνολικά την τιμολογιακή πολιτική της αγοράς.

Η αύξηση στη χονδρική δεν μεταφέρεται αυτομάτως και στον ίδιο βαθμό στα τιμολόγια λιανικής. Ωστόσο, όσο παραμένουν υψηλές οι τιμές, τόσο περιορίζονται τα περιθώρια των προμηθευτών να απορροφούν το πρόσθετο κόστος.

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, η κυβέρνηση αναζητεί πρόσθετα περιθώρια παρέμβασης από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ζήτησε στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε να μπορούν να χρηματοδοτηθούν άμεσα και στοχευμένα μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους.

Το πρόβλημα είναι ότι το σημερινό ευρωπαϊκό πλαίσιο δίνει μεγαλύτερη έμφαση στις επενδύσεις εξοικονόμησης ενέργειας και όχι στην απευθείας επιδότηση των λογαριασμών.

Έτσι, ενώ οι αυξήσεις στο ρεύμα βρίσκονται προ των πυλών, δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένη απόφαση για νέες κρατικές ενισχύσεις, ούτε χρονοδιάγραμμα ανακοινώσεων.

Στο επίκεντρο οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που έχουν περιορισμένα περιθώρια απορρόφησης νέων επιβαρύνσεων.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξετάζει στοχευμένα μέτρα στήριξης, με πιθανή επαναφορά επιδοτήσεων κατά το πρότυπο του 2025. Ωστόσο, ούτε το ύψος των ενισχύσεων ούτε τα κριτήρια και οι δικαιούχοι έχουν ακόμη καθοριστεί.

Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και τις δυνατότητες που θα προσφέρει το ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Για την ώρα, η μόνη παρέμβαση που βρίσκεται κοντά στην οριστικοποίηση είναι η παράταση των επιδοτήσεων στα καύσιμα. Στο ηλεκτρικό ρεύμα, αντίθετα, οι καταναλωτές περιμένουν τις νέες χρεώσεις, χωρίς να γνωρίζουν εάν και πότε θα υπάρξει κρατική στήριξη.

Και αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα: οι ανατιμήσεις έχουν ήδη αρχίσει να επιβαρύνουν τους οικογενειακούς και επιχειρηματικούς προϋπολογισμούς, ενώ οι αποφάσεις για την αντιμετώπισή τους εξακολουθούν να εκκρεμούν.

Διαβάστε επίσης:

Η ΕΚΤ κράτησε αμετάβλητα τα επιτόκια στο 2,5%

Ενεργειακή «καταιγίδα» για τους πολίτες, πάρτι για τις πετρελαϊκές εταιρείες

Παραιτείται η Κριστίν Λαγκάρντ από πρόεδρος της ΕΚΤ – Παραμένει στο τιμόνι ως τις 7 Φεβρουαρίου 2027 – Ευχαριστίες Πιερρακάκη

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.