Τραμπ: Το μυστικό σχέδιο για να κυβερνήσει χωρίς το Κογκρέσο – Πώς προετοιμάζεται για μια εκλογική ήττα και νέα θεσμική σύγκρουση

Λίγες ώρες πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες, μια αποκάλυψη του Reuters φέρνει στο φως το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ να συνεχίσει να κυβερνά ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί κατακτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Και δεν πρόκειται απλώς για μια πολιτική πρόθεση ή για ένα ακόμη επικοινωνιακό τέχνασμα του Αμερικανού προέδρου. Σύμφωνα με το αποκαλυπτικό δημοσίευμα, στον Λευκό Οίκο πραγματοποιούνται εδώ και μήνες συστηματικές προετοιμασίες, με τη συμμετοχή κορυφαίων κυβερνητικών αξιωματούχων, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η πολιτική ατζέντα Τραμπ θα συνεχίσει να εφαρμόζεται ακόμη και απέναντι σε ένα εχθρικό νομοθετικό σώμα.

Η αποκάλυψη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται να έχουν σοβαρές πιθανότητες να ανακτήσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων, ενώ η μάχη για τη Γερουσία παραμένει περισσότερο αμφίρροπη.

Το ενδεχόμενο αυτό θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά τις πολιτικές ισορροπίες στην Ουάσιγκτον. Όχι όμως απαραίτητα με τον τρόπο που θα επιθυμούσαν οι αντίπαλοι του Τραμπ.

Διότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν φαίνεται διατεθειμένος να αποδεχθεί ότι μια εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών θα σημάνει και περιορισμό των πολιτικών του φιλοδοξιών.

Οι άνθρωποι που σχεδιάζουν την επόμενη ημέρα

Στο επίκεντρο των προετοιμασιών βρίσκονται δύο από τους ισχυρότερους και ιδεολογικά πιο σκληρούς συνεργάτες του Τραμπ: ο Στίβεν Μίλερ, αναπληρωτής προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, και ο Ράσελ Βόουτ, επικεφαλής του Γραφείου Διαχείρισης και Προϋπολογισμού.

Σύμφωνα με το Reuters, οι δύο αξιωματούχοι συνεργάζονται από τον Απρίλιο με τη νομική υπηρεσία του Λευκού Οίκου, εξετάζοντας ποιες κυβερνητικές αποφάσεις μπορούν να προχωρήσουν χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.

Στην ομάδα συμμετέχει και ο νομικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου, Γουίλ Σαρφ, ο οποίος εξετάζει όχι μόνο τι μπορεί να κάνει νόμιμα ο πρόεδρος, αλλά και μέχρι πού μπορεί να δοκιμάσει τα όρια της προεδρικής εξουσίας και πώς θα υπερασπιστεί τις αποφάσεις του ενώπιον των δικαστηρίων.

Οι σχεδιασμοί αφορούν συγκεκριμένα πεδία πολιτικής.

Πρώτον, τη μετανάστευση, με την προετοιμασία νέων περιορισμών στις θεωρήσεις εισόδου για ξένους φοιτητές και προσωρινά εργαζομένους.

Δεύτερον, την εμπορική πολιτική, με νέους δασμούς σε εισαγωγές κρίσιμων ορυκτών και ανεμογεννητριών.

Τρίτον, την οικονομία και τη στέγαση, με παρεμβάσεις που η κυβέρνηση παρουσιάζει ως μέτρα περιορισμού του κόστους κατοικίας και κατασκευών.

Και τέταρτον, τη διαχείριση των ομοσπονδιακών κονδυλίων, όπου βρίσκεται ίσως η πιο ενδιαφέρουσα και πολιτικά ευαίσθητη πτυχή του σχεδίου.

Ο έλεγχος του χρήματος και η παράκαμψη των κοινοβουλευτικών εμποδίων

Ο Ράσελ Βόουτ εξετάζει τρόπους με τους οποίους η κυβέρνηση θα μπορούσε να προωθήσει τις προτεραιότητές της αξιοποιώντας χρήματα που έχουν ήδη εγκριθεί από το Κογκρέσο.

Παράλληλα, σύμφωνα με τις πληροφορίες του Reuters, προωθείται η ιδέα αλλαγών στους κανόνες των ομοσπονδιακών επιχορηγήσεων, ώστε οι πολιτικά διορισμένοι αξιωματούχοι να αποκτήσουν μεγαλύτερη επιρροή στην κατανομή των πόρων.

Με απλά λόγια, ο Λευκός Οίκος αναζητά τρόπους να διατηρήσει τον έλεγχο σημαντικών οικονομικών αποφάσεων, ακόμη και εάν χάσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πρόεδρος μπορεί να διαθέτει ανεξέλεγκτα δημόσιο χρήμα. Το αμερικανικό Σύνταγμα αναθέτει στο Κογκρέσο καθοριστικές αρμοδιότητες για τις κρατικές δαπάνες.

Σημαίνει όμως ότι η κυβέρνηση εξετάζει τα περιθώρια που της αφήνει η ισχύουσα νομοθεσία, προκειμένου να περιορίσει την ανάγκη νέων κοινοβουλευτικών εγκρίσεων.

Εάν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο της Βουλής, οι σχετικές αποφάσεις θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο σκληρής πολιτικής και δικαστικής αντιπαράθεσης.

Το όπλο των έκτακτων εξουσιών

Ένα δεύτερο κρίσιμο στοιχείο αφορά τις εξουσίες που μπορεί να επικαλεστεί ο πρόεδρος σε συνθήκες εθνικής έκτακτης ανάγκης.

Ο Τραμπ έχει ήδη χρησιμοποιήσει τέτοιες διακηρύξεις για να διευρύνει τα περιθώρια μονομερούς δράσης της κυβέρνησής του.

Το Κογκρέσο διαθέτει δυνατότητες παρέμβασης, αλλά υπάρχει ένα σοβαρό εμπόδιο: το προεδρικό βέτο.

Ακόμη και εάν οι Δημοκρατικοί ελέγχουν και τα δύο νομοθετικά σώματα, ο Τραμπ θα μπορεί να ασκεί βέτο σε νομοσχέδια που αντιστρατεύονται την πολιτική του. Για την ανατροπή του απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα, κάτι που θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο με τους σημερινούς πολιτικούς συσχετισμούς.

Βεβαίως, υπάρχει και ένας τρίτος θεσμικός παράγοντας: η Δικαιοσύνη. Τα ομοσπονδιακά δικαστήρια μπορούν να ακυρώνουν ή να αναστέλλουν προεδρικές αποφάσεις που υπερβαίνουν τα νόμιμα όρια της εκτελεστικής εξουσίας.

Το σχέδιο Τραμπ, επομένως, δεν καταργεί το Κογκρέσο. Επιχειρεί να περιορίσει όσο γίνεται την εξάρτηση της κυβέρνησης από αυτό.

Και ακριβώς εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της πιθανής θεσμικής σύγκρουσης.

Ο μεγάλος φόβος: Οι έρευνες για τον ίδιο και τους συνεργάτες του

Υπάρχει όμως ένα πεδίο στο οποίο τα προεδρικά διατάγματα δεν μπορούν να προσφέρουν στον Τραμπ την ίδια προστασία: οι κοινοβουλευτικές έρευνες.

Εφόσον οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων, θα αναλάβουν τον έλεγχο των επιτροπών και θα μπορούν να πραγματοποιούν ακροάσεις, να ζητούν έγγραφα και να εκδίδουν κλητεύσεις.

Ήδη, σύμφωνα με προηγούμενη έρευνα του Reuters, στελέχη των Δημοκρατικών έχουν συζητήσει τη διερεύνηση πιθανής αξιοποίησης της προεδρικής εξουσίας προς όφελος του ίδιου του Τραμπ, συνεργατών ή χρηματοδοτών του.

Πρόκειται για αντικείμενα πιθανής διερεύνησης και όχι για αποδεδειγμένες παρανομίες.

Η προετοιμασία του Λευκού Οίκου είναι αποκαλυπτική.

Νομικοί σύμβουλοι έχουν ενημερώσει κυβερνητικούς αξιωματούχους για τον τρόπο αντιμετώπισης κοινοβουλευτικών αιτημάτων, ενώ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τους έχουν συστήσει προσοχή σε όσα καταγράφουν εγγράφως.

Εξετάζεται επίσης η δυνατότητα επίκλησης του λεγόμενου εκτελεστικού προνομίου (executive privilege), ώστε ορισμένες επικοινωνίες του προέδρου με ιδιώτες συμβούλους να προστατεύονται από την κοινοβουλευτική διερεύνηση.

Η επίκληση αυτού του προνομίου δεν παρέχει απεριόριστη ασυλία και μπορεί να αμφισβητηθεί δικαστικά.

Ωστόσο, μια τέτοια αντιπαράθεση θα μπορούσε να προκαλέσει παρατεταμένες δικαστικές διαμάχες, καθυστερώντας σημαντικά τις έρευνες.

Η απειλή της παραπομπής και το προηγούμενο των συγκρούσεων

Ο Τραμπ έχει ήδη δείξει ότι αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο απώλειας της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας ως προσωπικό πολιτικό κίνδυνο.

Τον περασμένο Ιανουάριο είχε προειδοποιήσει τους Ρεπουμπλικανούς ότι, εάν χάσουν τις ενδιάμεσες εκλογές, οι Δημοκρατικοί θα επιχειρήσουν να τον παραπέμψουν εκ νέου.

Η σχετική δήλωση δεν ήταν τυχαία.

Ο Τραμπ έχει ήδη παραπεμφθεί δύο φορές από τη Βουλή των Αντιπροσώπων κατά την πρώτη προεδρική θητεία του, χωρίς να καταδικαστεί από τη Γερουσία.

Μια νέα παραπομπή δεν θα σήμαινε αυτομάτως απομάκρυνσή του από την εξουσία. Για κάτι τέτοιο απαιτείται καταδίκη από τα δύο τρίτα της Γερουσίας.

Άλλωστε, η ηγεσία των Δημοκρατικών δεν εμφανίζεται να θεωρεί την άμεση παραπομπή ως την καλύτερη στρατηγική.

Προηγούμενες πληροφορίες του Reuters αναφέρουν ότι προτεραιότητα αποτελεί η συγκέντρωση στοιχείων μέσα από έρευνες και όχι η βιαστική έναρξη μιας διαδικασίας παραπομπής που μπορεί να αποτύχει.

Το πολιτικό διακύβευμα, συνεπώς, είναι ευρύτερο: η λογοδοσία της εκτελεστικής εξουσίας και η δυνατότητα του Κογκρέσου να ασκεί ουσιαστικό έλεγχο.

Τι θα αλλάξει εάν κερδίσουν οι Δημοκρατικοί

Η έκταση της πιθανής ανατροπής εξαρτάται από το εκλογικό αποτέλεσμα.

Εάν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν μόνο τη Βουλή των Αντιπροσώπων, θα αποκτήσουν ισχυρότερες δυνατότητες ελέγχου και θα μπορούν να εμποδίζουν τη νομοθετική ατζέντα του προέδρου. Ωστόσο, οι Ρεπουμπλικανοί θα διατηρούν τη Γερουσία και σημαντικές δυνατότητες υποστήριξης της κυβέρνησης.

Εάν οι Δημοκρατικοί κατακτήσουν και τη Γερουσία, θα μπορούν επιπλέον να μπλοκάρουν υπουργικούς και δικαστικούς διορισμούς, ακόμη και ενδεχόμενη υποψηφιότητα για το Ανώτατο Δικαστήριο.

Σε κάθε περίπτωση, ο Τραμπ θα εξακολουθήσει να διαθέτει σημαντικές αρμοδιότητες στην εξωτερική πολιτική, στο εμπόριο και στη λειτουργία της ομοσπονδιακής διοίκησης, πάντοτε υπό τους συνταγματικούς και νομοθετικούς περιορισμούς.

Το αποτέλεσμα μπορεί, επομένως, να είναι μια κατάσταση παρατεταμένης πολιτικής παράλυσης, με συγκρούσεις για τον προϋπολογισμό, τις δημόσιες δαπάνες, το όριο του ομοσπονδιακού χρέους και την άσκηση προεδρικής εξουσίας.

Μια προεδρία που προετοιμάζεται για σύγκρουση, όχι για συμβιβασμό

Η μεγαλύτερη πολιτική σημασία της αποκάλυψης δεν βρίσκεται μόνο στις συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που σχεδιάζει ο Λευκός Οίκος.

Βρίσκεται στη φιλοσοφία που φαίνεται να τις διαπερνά.

Ο Τραμπ δεν προετοιμάζεται πρωτίστως για μια περίοδο αναγκαστικών συμβιβασμών με τους Δημοκρατικούς. Προετοιμάζεται για μια περίοδο σύγκρουσης, στην οποία θα επιδιώξει να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο περιθώριο της προεδρικής εξουσίας.

Από την άλλη πλευρά, μια εκλογική νίκη των Δημοκρατικών θα αποτελούσε πολιτική αποδοκιμασία της κυβέρνησης, όχι όμως αυτομάτως και νομική ακύρωση της δυνατότητας του προέδρου να ασκεί τις συνταγματικές του αρμοδιότητες.

Αυτή είναι και η μεγάλη αντίφαση της αμερικανικής πολιτικής πραγματικότητας.

Ένας πρόεδρος μπορεί να χάσει την υποστήριξη της πλειοψηφίας των ψηφοφόρων στις ενδιάμεσες εκλογές και ταυτόχρονα να διατηρήσει ισχυρότατα μέσα άσκησης εξουσίας.

Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν αυτά τα μέσα θα χρησιμοποιηθούν μέσα στα καθιερωμένα συνταγματικά όρια ή εάν ο Λευκός Οίκος θα επιχειρήσει να τα διευρύνει, προκαλώντας νέες συγκρούσεις με το Κογκρέσο και τη Δικαιοσύνη.

Η απάντηση δεν θα δοθεί οριστικά το βράδυ της 3ης Νοεμβρίου.

Θα αρχίσει να διαμορφώνεται όταν συγκροτηθεί το νέο Κογκρέσο, τον Ιανουάριο του 2027, και οι δύο πλευρές κληθούν να δοκιμάσουν στην πράξη τις εξουσίες και τα όριά τους.

Διότι ο Τραμπ μπορεί να χάσει τον έλεγχο του Κογκρέσου. Δεν φαίνεται, όμως, διατεθειμένος να χάσει τον έλεγχο της πολιτικής ατζέντας.

Διαβάστε επίσης

Ουκρανία: Η Ρωσία αρνήθηκε πρόταση του Κιέβου για παράταση της εκεχειρίας στο Ολέσκι

Εκλογές στη Βουλγαρία: Η Ιλιάνα Γιότοβα κερδίζει στις προεδρικές εκλογές σύμφωνα με τα exit polls

Τραμπ: «Θα γίνω ο Mr. Veto σε περίπτωση που χάσω τις ενδιάμεσες εκλογές» (Video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.