Τεχνητή Νοημοσύνη στην αγορά εργασίας: Θέτει όντως «φρένο» το νομοσχέδιο ή αφήνει ορθάνοιχτα παράθυρα;

Τη θέσπιση κανόνων απέναντι στην ανεξέλεγκτη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και των αλγορίθμων στην αγορά εργασίας ανακοίνωσε το Υπουργείο Εργασίας, με την Υπουργό Νίκη Κεραμέως να παρουσιάζει το νέο νομοσχέδιο που ενσωματώνει τη σχετική Ευρωπαϊκή Οδηγία.

Πίσω όμως από τους τίτλους για «διαφάνεια» και «ανθρώπινη εποπτεία», εργαζόμενοι στις πλατφόρμες, συνδικάτα και νομικοί κύκλοι διακρίνουν σοβαρά κενά και ασαφείς διατυπώσεις που κινδυνεύουν να αφήσουν απλήρωτους και απλήρωτες απέναντι στην αλγοριθμική αυθαιρεσία.

Σύμφωνα με τις εξαγγελίες, το ρυθμιστικό πλαίσιο κινείται σε δύο άξονες:

• 1. Αλγοριθμική διαχείριση: Θεσπίζεται η υποχρέωση ανθρώπινης παρέμβασης πριν από λήψη σημαντικών αποφάσεων (π.χ. απολύσεις, αξιολογήσεις), καθώς και η υποχρέωση ενημέρωσης των εργαζομένων για τα κριτήρια των αλγορίθμων.

• 2. Συνθήκες στις πλατφόρμες: Επιδιώκεται ο ορθός προσδιορισμός της σχέσης εργασίας (μισθωτός vs αυτοαπασχολούμενος) και η ενίσχυση της διαφάνειας.

Τα 4 «ακανθώδη» σημεία και η κριτική των εργαζομένων

Παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, η αγορά εργασίας βλέπει μια σειρά από γκρίζες ζώνες που εγείρουν ισχυρές επιφυλάξεις:

Διακοσμητική «ανθρώπινη εποπτεία»

Η υποχρέωση να παρεμβαίνει άνθρωπος στη λήψη αποφάσεων κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια τυπική σφραγίδα (rubber-stamping). Χωρίς αυστηρά καθορισμένα πρωτόκολλα, ένας μάνατζερ μπορεί απλώς να προσυπογράφει αυτόματα τις εισηγήσεις του αλγορίθμου, χωρίς να ελέγχει την ουσία τους.

Η «παγίδα» του καθεστώτος απασχόλησης

Παρά τη διακήρυξη για ορθό προσδιορισμό της σχέσης εργασίας, η κριτική εστιάζει στο ότι διατηρείται η ασάφεια ανάμεσα στον μισθωτό και τον ανεξάρτητο συνεργάτη (freelancer). Έτσι, οι μεγάλες πλατφόρμες διατηρούν το ελεύθερο να μετακυλίουν το λειτουργικό κόστος και τις ασφαλιστικές εισφορές στους ίδιους τους εργαζόμενους.

Το «εμπορικό απόρρητο» απέναντι στη διαφάνεια

Η υποχρέωση ενημέρωσης για τη λειτουργία του αλγόριθμου προσκρούει συχνά στο «εμπορικό απόρρητο» που επικαλούνται οι πολυεθνικές. Στην πράξη, καθίσταται σχεδόν αδύνατο για έναν εργαζόμενο να αποδείξει στο δικαστήριο ότι υπέστη διακρίσεις, μεροληψία ή άδικη απόλυση από ένα «κλειστό» λογισμικό.

Ελεγκτικοί μηχανισμοί χωρίς τεχνολογικά «δόντια»

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει η εφαρμογή του νόμου. Η Επιθεώρηση Εργασίας, ήδη υποστελεχωμένη, καλείται τώρα να ελέγξει πολύπλοκους αλγόριθμους και κώδικες πολυεθνικών κολοσσών. Χωρίς εξειδικευμένο προσωπικό και τεχνολογικά εργαλεία, η επιβολή προστίμων και ο ουσιαστικός έλεγχος φαντάζουν ανεφάρμοστα.

Το νομοσχέδιο αποτελεί αναμφίβολα ένα πρώτο θεσμικό βήμα υπό την πίεση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Ωστόσο, μένει να αποδειχθεί στην πράξη αν πρόκειται για μια ουσιαστική ασπίδα προστασίας των δικαιωμάτων των εργαζομένων ή για μια τυπική προσαρμογή που θα αφήσει την αλγοριθμική εξουσία των εταιρειών στο απυρόβλητο.

Διαβάστε επίσης

Οικονομική ασφυξία: Στην 4η θέση από το τέλος στην Ευρώπη η Ελλάδα – Εξανεμίζεται ο μισθός σε ρεύμα, ενοίκια και σούπερ μάρκετ

Η Ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση και η απειλή για την Ελλάδα

Από τη σταθερότητα στη διαρκή κρίση η Ευρώπη

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.