Εκλογές ΗΠΑ: Ηχηρό πλήγμα για τον Τραμπ, οι Δημοκρατικοί παίρνουν τη Βουλή και απειλούν να κερδίσουν τη Γερουσία

Δύο χρόνια μετά τη θριαμβευτική επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με μια ηχηρή εκλογική αποδοκιμασία, καθώς οι Δημοκρατικοί ανακτούν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, σύμφωνα με τις προβολές μεγάλων αμερικανικών τηλεοπτικών δικτύων, ενώ καταγράφουν σημαντικά κέρδη και στη Γερουσία. Οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου αναδιαμορφώνουν τους πολιτικούς συσχετισμούς στην Ουάσινγκτον, δημιουργώντας νέα εμπόδια στην εφαρμογή της κυβερνητικής ατζέντας του Αμερικανού προέδρου κατά τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του.

Από τη μία άκρη των Ηνωμένων Πολιτειών έως την άλλη, τα αποτελέσματα επιφύλασσαν δυσάρεστες εκπλήξεις για τους Ρεπουμπλικανούς, με τους Δημοκρατικούς να αποσπούν έδρες ακόμη και σε παραδοσιακά συντηρητικές πολιτείες. Το αυξημένο κόστος ζωής, η δυσαρέσκεια για τον πόλεμο στο Ιράν και οι ανησυχίες για τη διαφθορά στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση αποτέλεσαν βασικά ζητήματα της εκλογικής αναμέτρησης, την ώρα που ο Λευκός Οίκος επιχειρούσε να αποσυνδέσει τον Τραμπ από τις απώλειες του κόμματός του.

Οι Δημοκρατικοί ανακτούν τη Βουλή των Αντιπροσώπων

Η σημαντικότερη εξέλιξη της εκλογικής βραδιάς ήταν η πρόβλεψη των CNN, NBC News και ABC News ότι οι Δημοκρατικοί εξασφαλίζουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αμερικανικών δικτύων, το κόμμα της αντιπολίτευσης συγκεντρώνει τουλάχιστον τις 218 έδρες που απαιτούνται για την πλειοψηφία στο σώμα των 435 μελών, αφαιρώντας τον έλεγχο από τους Ρεπουμπλικανούς.

Αντίστοιχη πρόβλεψη ανακοίνωσε και η υπηρεσία συγκέντρωσης εκλογικών αποτελεσμάτων Decision Desk HQ, ενισχύοντας την εικόνα της αλλαγής πολιτικών συσχετισμών στο Κογκρέσο.

Η απώλεια της Βουλής αποτελεί σημαντικό πλήγμα για τον Τραμπ, καθώς μέχρι σήμερα η ρεπουμπλικανική πλειοψηφία του επέτρεπε να προωθεί νομοθετικές πρωτοβουλίες με περιορισμένα εμπόδια.

Καθοριστικά για τη διαμόρφωση του νέου συσχετισμού υπήρξαν τα εκλογικά κέρδη των Δημοκρατικών σε ανταγωνιστικές περιφέρειες του Νιου Τζέρσεϊ και της Βόρειας Καρολίνας.

Παράλληλα, οι προβολές έδειχναν πρόσθετες επιτυχίες στην Πενσιλβάνια, όπου η Δημοκρατική Πέιτζ Κονιέτι αναμενόταν να επικρατήσει, και στο Κολοράντο, με τον Μάνι Ρουτινέλ να βρίσκεται σε τροχιά νίκης.

Στις εκτιμήσεις των δικτύων περιλαμβάνονταν και περιφέρειες στις οποίες η καταμέτρηση δεν είχε ολοκληρωθεί. Ωστόσο, οι αναλυτές εκτιμούσαν ότι τα αποτελέσματα που απέμεναν δεν θα ήταν αρκετά για να ανατρέψουν τη συνολική εικόνα στη Βουλή.

Η επιστροφή των Δημοκρατικών στην πλειοψηφία είχε προβλεφθεί από πολλές προεκλογικές δημοσκοπήσεις, ωστόσο η έκταση των κερδών τους και η παράλληλη ενίσχυση των προοπτικών τους στη Γερουσία διαμόρφωσαν μια δυσμενέστερη εικόνα για τους Ρεπουμπλικανούς από εκείνη που αναμενόταν πριν από μερικούς μήνες.

Η Γερουσία: Το πρώτο πλήγμα στη Βόρεια Καρολίνα και η μεγάλη έκπληξη στον Νότο

Η αναμέτρηση για τη Γερουσία εξελίχθηκε σε δεύτερο μεγάλο μέτωπο για την κυβέρνηση Τραμπ, καθώς οι Δημοκρατικοί κατέγραψαν σημαντικές νίκες σε πολιτείες που προηγουμένως εκπροσωπούνταν από Ρεπουμπλικανούς.

Το πρώτο σημαντικό κέρδος ήρθε από τη Βόρεια Καρολίνα, όπου ο Δημοκρατικός Ρόι Κούπερ επικράτησε του Ρεπουμπλικανού Μάικλ Ουάτλι, τον οποίο είχε στηρίξει προσωπικά ο Αμερικανός πρόεδρος.

Ο Κούπερ, 69 ετών και πρώην κυβερνήτης της πολιτείας για δύο θητείες, εξασφάλισε την έδρα του αποχωρούντος Τομ Τίλις, ο οποίος είχε έρθει σε ανοιχτή αντιπαράθεση με τον Τραμπ σχετικά με τις περικοπές στο πρόγραμμα υγειονομικής περίθαλψης Medicaid.

Ο Δημοκρατικός υποψήφιος είχε επικεντρώσει την προεκλογική του εκστρατεία στο αυξημένο κόστος ζωής, επιχειρώντας να προσελκύσει ψηφοφόρους που εξέφραζαν δυσαρέσκεια για την οικονομική τους κατάσταση.

Ωστόσο, η μεγαλύτερη έκπληξη της εκλογικής βραδιάς ήρθε από τη γειτονική Νότια Καρολίνα, όπου η Δημοκρατική Άνι Άντριους επικράτησε της Ρεπουμπλικανής Νταρλίν Γκρέιαμ.

Η Γκρέιαμ είχε αναλάβει τη θέση του αδελφού της, Λίντσεϊ Γκρέιαμ, ο οποίος πέθανε τον Ιούλιο, και είχε εξασφαλίσει την προσωπική υποστήριξη του Τραμπ για τη διεκδίκηση μιας πλήρους θητείας.

Η νίκη της Άντριους αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή η Νότια Καρολίνα αποτελούσε επί δεκαετίες ένα από τα ισχυρότερα εκλογικά προπύργια των Ρεπουμπλικανών.

Οι δύο επιτυχίες έφεραν τους Δημοκρατικούς πιο κοντά στον στόχο να ανατρέψουν την ισορροπία στη Γερουσία, μια προοπτική που πριν από έναν χρόνο αντιμετωπιζόταν ως ιδιαίτερα δύσκολη.

Η επανεκλογή Όσοφ στην Τζόρτζια και η μάχη του Τέξας

Στην Τζόρτζια, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζον Όσοφ επανεξελέγη απέναντι στον Ρεπουμπλικανό Μάικ Κόλινς, σύμφωνα με τις προβολές των NBC και CBS.

Ο 39χρονος πολιτικός, που συγκαταλέγεται στα στελέχη των Δημοκρατικών τα οποία συζητούνται ως πιθανές υποψηφιότητες για τις προεδρικές εκλογές του 2028, εξασφάλισε μια σημαντική νίκη σε πολιτεία που είχε αποτελέσει βασικό πεδίο αντιπαράθεσης των δύο κομμάτων.

Μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος, ο Όσοφ εξαπέλυσε επίθεση στον Τραμπ.

«Ο αμερικανικός λαός απέρριψε την εξαχρείωση, τη διαφθορά και την ανικανότητα», δήλωσε, αναφερόμενος στον Αμερικανό πρόεδρο.

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής μίλησε για «συντριπτικές και αποφασιστικές» νίκες της παράταξής του, υποστηρίζοντας ότι οι Αμερικανοί έστειλαν μήνυμα αποδοκιμασίας στην κυβέρνηση.

Χρησιμοποίησε επίσης τον χαρακτηρισμό «lame duck president» για τον Τραμπ, όρο της αμερικανικής πολιτικής ορολογίας που περιγράφει έναν πρόεδρο του οποίου η πολιτική ισχύς έχει περιοριστεί ή η θητεία του πλησιάζει στο τέλος της.

Στο Τέξας, η υπηρεσία Decision Desk HQ προέβλεψε τη νίκη του Δημοκρατικού Τζέιμς Ταλαρίκο επί του Ρεπουμπλικανού Κεν Πάξτον, σε μια αναμέτρηση με ιδιαίτερο πολιτικό συμβολισμό λόγω της μακράς κυριαρχίας των Ρεπουμπλικανών στην πολιτεία.

Παράλληλα, οι Δημοκρατικοί διατήρησαν έδρες στη Βιρτζίνια, στο Νιου Τζέρσεϊ, στο Ντέλαγουερ, στην Πενσιλβάνια, στη Μασαχουσέτη, στο Ιλινόι, στο Νιου Χάμσαϊρ, στο Κολοράντο και στο Νέο Μεξικό, σύμφωνα με τις διαθέσιμες εκλογικές προβολές.

Από την πλευρά τους, οι Ρεπουμπλικανοί κατέγραψαν νίκες στη Φλόριντα, στο Κεντάκι, στη Δυτική Βιρτζίνια, στην Οκλαχόμα και στο Γουαϊόμινγκ, ενώ ο Τομ Κότον επανεξελέγη στο Άρκανσο.

Η τελική σύνθεση της Γερουσίας παρέμενε ανοιχτή, καθώς η ολοκλήρωση της καταμέτρησης σε ανταγωνιστικές πολιτείες αναμενόταν να καθορίσει αν οι Δημοκρατικοί θα εξασφάλιζαν και την πλειοψηφία στο δεύτερο νομοθετικό σώμα.

Τζέφρις: «Στα πρόθυρα μιας ριζικής αλλαγής πορείας»

Η αισιοδοξία των Δημοκρατικών είχε εκφραστεί ήδη πριν από την ανακοίνωση των πρώτων αποτελεσμάτων.

Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, Χακίμ Τζέφρις, είχε δηλώσει στους δημοσιογράφους στην Ουάσινγκτον ότι το κόμμα βρισκόταν κοντά σε μια σημαντική πολιτική ανατροπή.

«Είμαστε στα πρόθυρα μιας ριζικής αλλαγής πορείας σ’ αυτή τη χώρα», είχε αναφέρει, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι οι ψηφοφόροι θα επέλεγαν την αλλαγή των συσχετισμών στο Κογκρέσο.

Οι Δημοκρατικοί είχαν επενδύσει προεκλογικά στη δυσαρέσκεια για την ακρίβεια, στη συζήτηση για τη διαφθορά και στις επιπτώσεις του πολέμου εναντίον του Ιράν.

Η στρατηγική τους στηριζόταν επίσης στην παραδοσιακή δυσκολία που αντιμετωπίζει το κόμμα του εκάστοτε προέδρου στις ενδιάμεσες εκλογές, καθώς οι ψηφοφόροι συχνά χρησιμοποιούν τη συγκεκριμένη αναμέτρηση για να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους απέναντι στην κυβέρνηση.

Αυτή τη φορά, ωστόσο, η εικόνα των αποτελεσμάτων έδειξε ότι η εκλογική πίεση δεν περιορίστηκε στη Βουλή των Αντιπροσώπων, αλλά επεκτάθηκε και στη Γερουσία, όπου οι Ρεπουμπλικανοί είχαν εισέλθει στην αναμέτρηση με σημαντικό πλεονέκτημα εδρών.

Συμμετοχή-ρεκόρ στην πρόωρη ψηφοφορία

Το ιδιαίτερα αυξημένο ενδιαφέρον των Αμερικανών για τις εκλογές αποτυπώθηκε και στα στοιχεία της πρόωρης ψηφοφορίας.

Περισσότεροι από 57 εκατομμύρια πολίτες είχαν ψηφίσει πριν από την ημέρα των εκλογών, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Election Lab του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, με τον συνολικό αριθμό να προσεγγίζει τα 58 εκατομμύρια.

Η επίδοση αυτή ξεπέρασε σημαντικά τους περίπου 46 εκατομμύρια ψηφοφόρους που είχαν συμμετάσχει πρόωρα στις ενδιάμεσες εκλογές του 2022.

Η αυξημένη συμμετοχή αποτέλεσε ένδειξη της έντονης πολιτικής κινητοποίησης, σε μια εκλογική αναμέτρηση που αντιμετωπίστηκε και από τα δύο κόμματα ως καθοριστική για την κατεύθυνση της χώρας έως το 2028.

Το γεγονός ότι εκατομμύρια πολίτες είχαν ήδη ασκήσει το εκλογικό τους δικαίωμα πριν ανοίξουν οι κάλπες της 3ης Νοεμβρίου ανέδειξε τη σημασία της πρόωρης ψηφοφορίας στο σύγχρονο αμερικανικό εκλογικό σύστημα.

Η αντίδραση του Λευκού Οίκου: «Ο Τραμπ δεν ήταν στο ψηφοδέλτιο»

Μπροστά στα εκλογικά κέρδη των Δημοκρατικών, ο Λευκός Οίκος επιχείρησε να αποσυνδέσει τον πρόεδρο από τις απώλειες των Ρεπουμπλικανών.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Τραμπ δεν ήταν ο ίδιος υποψήφιος και ότι η συμμετοχή των προσωπικών του υποστηρικτών είναι μεγαλύτερη όταν βρίσκεται στο ψηφοδέλτιο.

«Ο πρόεδρος Τραμπ δεν ήταν υποψήφιος σε αυτές τις εκλογές και έχει αποδειχθεί ότι οι ψηφοφόροι του προσέρχονται στις κάλπες όταν ο ίδιος βρίσκεται στο ψηφοδέλτιο», ανέφερε.

Ο ίδιος αξιωματούχος άφησε επίσης αιχμές για την ποιότητα ορισμένων Ρεπουμπλικανών υποψηφίων, εκτιμώντας ότι δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες του κόμματος.

Η συγκεκριμένη επιχειρηματολογία διατυπώθηκε παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ είχε συμμετάσχει ενεργά στην προεκλογική εκστρατεία.

Σε αλλεπάλληλες συγκεντρώσεις είχε στηρίξει προσωπικά υποψηφίους των Ρεπουμπλικανών, καλώντας τους ψηφοφόρους να προσέλθουν στις κάλπες σαν να βρισκόταν ο ίδιος στο ψηφοδέλτιο.

Παράλληλα, είχε προειδοποιήσει για σοβαρές συνέπειες σε περίπτωση επικράτησης των Δημοκρατικών, παρουσιάζοντας την αναμέτρηση ως καθοριστική για την εφαρμογή της πολιτικής του.

Οι επιθέσεις Τραμπ στο Fox News και η απειλή για βέτο

Καθώς οι κάλπες έκλειναν στις πρώτες πολιτείες και άρχισαν να ανακοινώνονται τα αποτελέσματα, ο Αμερικανός πρόεδρος εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον του Fox News.

Με διαδοχικές αναρτήσεις στο Truth Social, επέκρινε πολιτική αναλύτρια του τηλεοπτικού δικτύου, αμφισβήτησε τη μεθοδολογία των δημοσκοπήσεών του και κατηγόρησε τον σταθμό ότι στρέφεται εναντίον του.

«Είναι εναντίον μου», έγραψε σε μία από τις αναρτήσεις, υποστηρίζοντας ότι η στάση του Fox News επηρεάζει αρνητικά και την τηλεθέασή του.

Η ένταση στις δημόσιες τοποθετήσεις του συνέπεσε με τη δημοσιοποίηση των πρώτων αποτελεσμάτων, τα οποία έδειχναν μια δυσμενή εικόνα για τους Ρεπουμπλικανούς.

Ο Τραμπ είχε επίσης προειδοποιήσει ότι, εφόσον οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, προτίθεται να χρησιμοποιήσει εκτεταμένα το προεδρικό δικαίωμα αρνησικυρίας.

«Έχω την απόλυτη εξουσία, λέγεται βέτο και εγώ είμαι έτοιμος να γίνω ο “κ. Βέτο”», είχε δηλώσει.

Με τη συγκεκριμένη τοποθέτηση προανήγγειλε μια περίοδο αυξημένης αντιπαράθεσης ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και τη νομοθετική εξουσία, εφόσον οι νέοι συσχετισμοί επιβεβαιωθούν.

Ακρίβεια, πόλεμος στο Ιράν και διαφθορά στο επίκεντρο

Η οικονομική κατάσταση των αμερικανικών νοικοκυριών αποτέλεσε κεντρικό ζήτημα των ενδιάμεσων εκλογών.

Η άνοδος του κόστους ζωής, οι τιμές των βασικών αγαθών και η γενικότερη δυσαρέσκεια για την πορεία της οικονομίας κυριάρχησαν στην προεκλογική συζήτηση.

Παράλληλα, η στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν και οι καταγγελίες για διαφθορά στα υψηλότερα επίπεδα της κυβέρνησης συνέβαλαν στη διαμόρφωση του πολιτικού κλίματος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία έρευνας του ABC News μεταξύ ψηφοφόρων στο Νιου Χάμσαϊρ, περίπου έξι στους δέκα θεωρούσαν την κυβερνητική διαφθορά καθοριστικό παράγοντα για την εκλογική τους επιλογή.

Περίπου οι μισοί έδιναν αντίστοιχη σημασία στο κόστος ζωής, ενώ τέσσερις στους δέκα ανέφεραν τον πόλεμο στο Ιράν.

Περίπου το ένα τρίτο των ερωτηθέντων χαρακτήριζε την κατάσταση της αμερικανικής δημοκρατίας το σημαντικότερο πρόβλημα της χώρας, ελαφρώς περισσότεροι από όσους επέλεγαν την οικονομία.

Τα συγκεκριμένα στοιχεία αφορούν τους ψηφοφόρους του Νιου Χάμσαϊρ και όχι το σύνολο της αμερικανικής επικράτειας.

Σε εθνικό επίπεδο, έρευνες μεταξύ ψηφοφόρων που δημοσιοποιήθηκαν κατά την εκλογική βραδιά κατέγραψαν επίσης εκτεταμένη δυσαρέσκεια για την κατάσταση της χώρας και αυξημένη επιθυμία για ισχυρότερο κοινοβουλευτικό έλεγχο της προεδρικής εξουσίας.

Απώλειες στο δολάριο και στα ασιατικά χρηματιστήρια

Οι πολιτικές εξελίξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες προκάλεσαν επιφυλακτικότητα και στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές.

Περί τις 04:00 τα ξημερώματα της Τετάρτης (4/11), ώρα Ελλάδας, το δολάριο υποχωρούσε κατά 0,65% έναντι του ιαπωνικού γεν, με την ισοτιμία να διαμορφώνεται στα 157,65 γεν ανά δολάριο.

Παράλληλα, το αμερικανικό νόμισμα κατέγραφε πτώση 0,41% έναντι του ευρώ.

Στα ασιατικά χρηματιστήρια, ο δείκτης Nikkei στο Τόκιο υποχωρούσε σχεδόν κατά 3%, ενώ ο Kospi στη Σεούλ σημείωνε απώλειες 1,39%.

Η εικόνα των αγορών συνέπεσε με την ενίσχυση των εκλογικών προβλέψεων για αλλαγή των συσχετισμών στο Κογκρέσο, με τους επενδυτές να αξιολογούν τις πιθανές επιπτώσεις στη φορολογική και δημοσιονομική πολιτική.

Τι αλλάζει για τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας Τραμπ

Η ανάκτηση της Βουλής των Αντιπροσώπων από τους Δημοκρατικούς αναμένεται να δημιουργήσει σημαντικά εμπόδια στην προώθηση της νομοθετικής ατζέντας του Αμερικανού προέδρου.

Οι Δημοκρατικοί θα μπορούν να ελέγχουν τις κοινοβουλευτικές επιτροπές, να ξεκινούν έρευνες για κυβερνητικές αποφάσεις και να μπλοκάρουν νομοσχέδια που δεν συγκεντρώνουν την έγκρισή τους.

Θα διαθέτουν επίσης τη δυνατότητα να κινήσουν διαδικασία παραπομπής του προέδρου, αν και η απομάκρυνσή του από το αξίωμα θα απαιτούσε καταδίκη από τη Γερουσία με πλειοψηφία δύο τρίτων.

Εάν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν και τη Γερουσία, οι περιορισμοί για την κυβέρνηση Τραμπ θα γίνουν ακόμη σημαντικότεροι, καθώς το συγκεκριμένο σώμα έχει καθοριστικό ρόλο στην έγκριση διορισμών στην ομοσπονδιακή διοίκηση και στα δικαστήρια.

Ιδιαίτερη σημασία θα είχε μια τέτοια εξέλιξη σε περίπτωση που προέκυπτε κενή θέση στο Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών, τα μέλη του οποίου υπηρετούν χωρίς προκαθορισμένη λήξη θητείας.

Ο Τραμπ, πάντως, θα διατηρήσει τις βασικές συνταγματικές του αρμοδιότητες, μεταξύ των οποίων το προεδρικό βέτο, καθώς και σημαντικά περιθώρια πρωτοβουλιών στην εξωτερική πολιτική και στην εθνική ασφάλεια.

Το τελικό μέγεθος της εκλογικής ανατροπής θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση της καταμέτρησης και από το κατά πόσον οι Δημοκρατικοί θα εξασφαλίσουν την πλειοψηφία και στα δύο νομοθετικά σώματα.

Διαβάστε επίσης:

Στον Λευκό Οίκο θα παρακολουθήσει ο Τραμπ τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών

Ισπανία: Παραιτήθηκε ο Υπουργός Μεταφορών μετά το σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ούρντα

Μάχη μέχρι την τελευταία ψήφο στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ: Αντίστροφη μέτρηση για τα exit polls – Ο Τραμπ πανηγυρίζει για το… Γκουάμ

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.