Επικίνδυνα παιχνίδια με το καλώδιο: Τι ακριβώς προαναγγέλλει ο Γεραπετρίτης με την «επιχειρησιακή απάντηση» στην Τουρκία;

Όταν ο υπουργός Εξωτερικών δηλώνει ότι ενδεχόμενη τουρκική παρεμπόδιση του καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου «θα αντιμετωπιστεί επιχειρησιακά», αναλαμβάνει μια εξαιρετικά σοβαρή πολιτική δέσμευση. Και όταν, ερωτώμενος στην κλειστή συνεδρίαση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής, δεν εξηγεί τι εννοεί, το ζήτημα γίνεται ακόμη σοβαρότερο. Η επίκληση της αποφασιστικότητας δεν υποκαθιστά την υποχρέωση λογοδοσίας για επιλογές που μπορούν να οδηγήσουν τη χώρα σε κρίση.

Η αναφορά του Γιώργου Γεραπετρίτη στην «επιχειρησιακή» αντιμετώπιση καταγράφηκε στην ενημέρωση της Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας. Συνοδεύτηκε, μάλιστα, από την εκτίμηση ότι η Τουρκία δεν θα αντιδράσει σε ένα έργο με γαλλικά συμφέροντα και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Πάνω σε ποια δεδομένα στηρίζεται αυτή η εκτίμηση και ποιος είναι ο σχεδιασμός εάν διαψευστεί;

Η «επιχειρησιακή απάντηση» έχει συνέχεια

Ας είμαστε σαφείς: η συγκεκριμένη φράση δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με προαναγγελία πολέμου. Μπορεί να σημαίνει συνοδεία του ερευνητικού πλοίου, παρουσία ναυτικών μονάδων ή άλλα μέτρα προστασίας. Όμως, εάν η παρεμπόδιση επιχειρηθεί από τουρκικά πολεμικά, η ελληνική παρέμβαση θα εξελιχθεί σε συνθήκες άμεσης αντιπαράθεσης.

Τι ακριβώς έχει αποφασιστεί για μια τέτοια περίπτωση; Πού τελειώνει η αποτροπή και πού αρχίζει η εμπλοκή; Πώς αντιμετωπίζονται ένας επικίνδυνος ελιγμός, μια σύγκρουση πλοίων ή ένα περιστατικό που ξεφεύγει από τις αρχικές προθέσεις;

Η κυβέρνηση οφείλει να έχει υπολογίσει ολόκληρη την ακολουθία των ενδεχομένων. Η εξαγγελία μιας αντίδρασης είναι εύκολη. Η διαχείριση της επόμενης κίνησης του αντιπάλου απαιτεί σχέδιο, συντονισμό και σαφή πολιτικό έλεγχο. Καμία κυβέρνηση δεν δικαιούται να συμπεριφέρεται σαν να ελέγχει μόνη της την κλιμάκωση.

Το απόρρητο δεν καταργεί τη Βουλή

Κανείς δεν απαιτεί να ανακοινωθούν δημοσίως στρατιωτικές διατάξεις ή επιχειρησιακές λεπτομέρειες. Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, μιλάμε για κλειστή συνεδρίαση της αρμόδιας επιτροπής της Βουλής. Εάν ούτε εκεί μπορούν να εξηγηθούν οι πολιτικές προθέσεις, οι εκτιμήσεις κινδύνου και το πλαίσιο των αποφάσεων, πού ακριβώς ασκείται ο κοινοβουλευτικός έλεγχος;

Έχει η κυβέρνηση εξασφαλίσει συγκεκριμένες δεσμεύσεις από τη Γαλλία και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς; Υπάρχει συμφωνημένος τρόπος αντίδρασης ή απλώς η προσδοκία ότι η Άγκυρα θα διστάσει; Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και η εμπλοκή γαλλικών συμφερόντων δεν αποτελούν, από μόνες τους, εγγύηση στρατιωτικής προστασίας.

Και στο εσωτερικό της κυβέρνησης; Υπάρχει κοινός σχεδιασμός Μαξίμου, υπουργείου Εξωτερικών και υπουργείου Άμυνας; Έχουν αξιολογηθεί συλλογικά τα σενάρια ή κάποια στιγμή θα πληροφορηθούν ακόμη και αρμόδιοι υπουργοί ότι η κατάσταση πλησιάζει στα άκρα;

Η βαριά προειδοποίηση των Ιμίων

Η μνήμη επιστρέφει αναπόφευκτα στα Ίμια του 1996. Οι αντικρουόμενες αφηγήσεις Σημίτη, Αρσένη και στρατιωτικής ηγεσίας για τις εντολές, την ενημέρωση και τους κανόνες εμπλοκής αποτυπώνουν το επικίνδυνο χάσμα που μπορεί να δημιουργηθεί ανάμεσα στην πολιτική διαχείριση και τις κινήσεις στο πεδίο. Η κρίση κατέληξε στην αμερικανική μεσολάβηση για την αποκλιμάκωση. Και άφησε πίσω της βαριές σκιές. Ο Αρσένης κατέβασε σχεδόν όλο τον στόλο στην περιοχή, χωρίς καν να έχει την απόλυτη έγκριση του πρωθυπουργού. Και μετά δεν ξέραμε πώς να τον γυρίσουμε πίσω. Το ότι ήταν ανοιχτή η εσωκομματική διαδικασία στο ΠΑΣΟΚ για την εκλογή προέδρου, δεν μπορεί προφανώς να αποτελεί λόγο για να κάνει ο καθένας ό,τι θέλει – νομίζω είναι σαφές αυτό, όπως σαφής και η όποια δυνητική ομοιότητα με πρόσωπα, καταστάσεις και περιόδους.

Οι δύο υποθέσεις έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά βέβαια. Το δίδαγμα, ωστόσο, παραμένει: οι στρατιωτικές κινήσεις χρειάζονται ενιαία πολιτική κατεύθυνση και προκαθορισμένο σχέδιο εξόδου από την κρίση. Διαφορετικά, η επίδειξη αποφασιστικότητας μπορεί να καταλήξει σε αναζήτηση τρίτου μεσολαβητή για να αποτραπεί το χειρότερο.

Το καλώδιο απαιτεί στρατηγική

Η ηλεκτρική διασύνδεση δεν έχει κανένα ουσιαστικό οικονομικό ή ενεργειακό διακύβευμα. Κι αν το δει κανείς ψύχραιμα και χωρίς εθνικιστικές παρωπίδες, κακώς συνεχίζει να απασχολεί και Ελλάδα και Κύπρο – το Ισραήλ την έχει ήδη “κάνει” από καιρό, καθότι ενεργειακά το έχει λύσει το όποιο πρόβλημά του. Στη δε Κύπρο, τουλάχιστον στους σοβαρούς κύκλους το καλώδιο απασχολεί λόγω της εξ αντανακλάσεως σχέση με την Αθήνα.

Αλλά το καλώδιο έχει γεωστρατηγικό βάρος. Η κυβέρνηση οφείλει να αποδείξει ότι το έχει συνεκτιμήσει σοβαρά: τόσο για να προχωρήσει το έργο όσο και για να αποτρέψει μια επικίνδυνη αντιπαράθεση. Η ασάφεια που παρουσιάζει δεν επιτρέπει τέτοια εμπιστοσύνη.

Και ασφαλώς οφείλει να αποκλείσει οποιαδήποτε εργαλειοποίηση της έντασης για προεκλογική συσπείρωση ή εκφοβισμό των ψηφοφόρων. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να τεκμηριώνουν τέτοια σκοπιμότητα. Υπάρχει, όμως, κάθε λόγος να απαιτείται καθαρή ενημέρωση, όταν χρησιμοποιούνται διατυπώσεις με τόσο βαρύ περιεχόμενο.

Ο Γεραπετρίτης και ο Μητσοτάκης οφείλουν εξηγήσεις πριν από την επόμενη κίνηση. Η χώρα δεν μπορεί να πορεύεται προς μια δυνητική κρίση με τη Βουλή στο σκοτάδι και τους πολίτες να αποκρυπτογραφούν τι μπορεί να σημαίνει μια υπουργική φράση.

Διαβάστε επίσης:

Δούρου για ενδιάμεσες εκλογές: Ψήφος ελπίδας και προοπτικής

Οξύνεται η κόντρα Τσίπρα με Μητσοτάκη – Στο Παρίσι σήμερα ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ εν μέσω νέων διαδηλώσεων

Αμερικανικές εκλογές: Η Αθήνα παρακολουθεί με αγωνία τις κάλπες και προετοιμάζεται για όλα τα ενδεχόμενα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.