Ακρίβεια: Νέο κύμα ανατιμήσεων απειλεί τα νοικοκυριά, με καύσιμα, ρεύμα και τις υπηρεσίες στα ύψη

Με την ενέργεια να καταγράφει ανατιμήσεις 26,5% και τις υπηρεσίες να ακριβαίνουν σχεδόν με διπλάσιο ρυθμό από την Ευρωζώνη, η ελληνική οικονομία εισέρχεται στον Νοέμβριο με ενισχυμένες πληθωριστικές πιέσεις. Η άνοδος του εναρμονισμένου πληθωρισμού στο 5,6% τον Οκτώβριο, από 5,1% τον Σεπτέμβριο, συνοδεύεται από την προειδοποίηση του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου ότι η παραμονή των ενεργειακών τιμών σε υψηλά επίπεδα μπορεί να μεταφέρει τις αυξήσεις σε περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες, περιορίζοντας τα πραγματικά εισοδήματα.

Τα προσωρινά στοιχεία της Eurostat, που δημοσιοποιήθηκαν χθες, κατατάσσουν την Ελλάδα στην τρίτη θέση της Ευρωζώνης ως προς τον ετήσιο ρυθμό ανόδου των τιμών. Ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ διαμορφώθηκε στο 4%, με την ελληνική απόκλιση να φθάνει τη 1,6 ποσοστιαία μονάδα.

Η νέα επιτάχυνση καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο έχουν ήδη επιβαρύνει το κόστος της ενέργειας. Το κρίσιμο ερώτημα για τους επόμενους μήνες είναι πόσο από αυτή την επιβάρυνση θα απορροφηθεί και πόσο θα περάσει στους τελικούς λογαριασμούς των καταναλωτών.

Ενέργεια και υπηρεσίες οδηγούν τις αυξήσεις

Στην Ελλάδα, οι τιμές ενέργειας αυξήθηκαν τον Οκτώβριο κατά 26,5%, έναντι 20,8% στην Ευρωζώνη. Πρόκειται για την πέμπτη υψηλότερη αύξηση μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ και τη βασική εστία της πληθωριστικής πίεσης.

Ωστόσο, οι αποκλίσεις δεν περιορίζονται στην ενέργεια. Στις υπηρεσίες, οι τιμές αυξήθηκαν κατά 6,3%, έναντι 3,3% στην Ευρωζώνη, με πιέσεις που συνδέονται και με τις μεταφορές και τα τουριστικά πακέτα.

Παράλληλα, ο δομικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 4,7%, έναντι 2,5% στην Ευρωζώνη. Η απόσταση αυτή ενισχύει την ανησυχία για την επιμονή των ανατιμήσεων και πέρα από τις κατηγορίες που επηρεάζονται άμεσα από τις διακυμάνσεις των ενεργειακών τιμών.

Πιο συγκρατημένη ήταν η εικόνα στα τρόφιμα, όπου καταγράφηκε αύξηση 1,4%, έναντι 1,6% στην Ευρωζώνη. Στα επεξεργασμένα τρόφιμα η ετήσια μεταβολή ήταν μηδενική, έναντι αύξησης 0,5%, ενώ στα βιομηχανικά αγαθά εκτός ενέργειας οι τιμές ενισχύθηκαν κατά 0,6%, έναντι 1,2%.

Οι χαμηλότεροι ρυθμοί στις συγκεκριμένες κατηγορίες δεν σημαίνουν επιστροφή των τιμών σε παλαιότερα επίπεδα. Αποτυπώνουν μικρότερες νέες αυξήσεις ή σταθεροποίηση σε σχέση με έναν χρόνο πριν, πάνω στο κόστος που έχει ήδη διαμορφωθεί.

Η πίεση από πετρέλαιο και φυσικό αέριο

Το ενεργειακό περιβάλλον του Οκτωβρίου εξηγεί μεγάλο μέρος της επιδείνωσης. Το Brent κινήθηκε πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, πλησιάζοντας ή ξεπερνώντας σε αρκετές συνεδριάσεις τα 110–115 δολάρια. Τους προηγούμενους μήνες, από τον Ιούνιο έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, βρισκόταν κάτω από τα 90 δολάρια.

Στο φυσικό αέριο, ο ευρωπαϊκός δείκτης TTF ξεπέρασε στα τέλη Οκτωβρίου τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, για πρώτη φορά από τον Δεκέμβριο του 2022. Ο μήνας έκλεισε κοντά στα 104 ευρώ, από 72 ευρώ στο τέλος Σεπτεμβρίου, με άνοδο περίπου 45%. Έναν χρόνο νωρίτερα η τιμή βρισκόταν περίπου στα 31 ευρώ.

Η ταυτόχρονη αύξηση πετρελαίου και φυσικού αερίου επιβαρύνει καύσιμα, ηλεκτροπαραγωγή, μεταφορές και παραγωγικές δραστηριότητες. Δημιουργεί έτσι προϋποθέσεις για νέες ανατιμήσεις, ακόμη και σε κλάδους στους οποίους οι αυξήσεις εμφανίζονται προς το παρόν περιορισμένες.

Προειδοποίηση για τα πραγματικά εισοδήματα

Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, στη Φθινοπωρινή Έκθεσή του, αναγνωρίζει τις αντοχές της οικονομίας, αλλά επισημαίνει ότι η ενεργειακή ακρίβεια και η γεωπολιτική αβεβαιότητα μπορούν να διαβρώσουν τη θετική εικόνα.

Η πίεση είχε φανεί πριν από την επιτάχυνση του φθινοπώρου. Στο οκτάμηνο Ιανουαρίου–Αυγούστου, ο μέσος εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 3,6%, από 3,2% την αντίστοιχη περυσινή περίοδο. Οι τιμές ενέργειας αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 10,6%, έναντι 6,6% στην Ευρωζώνη.

Το Συμβούλιο προειδοποιεί ότι η διατήρηση του ενεργειακού κόστους σε υψηλά επίπεδα μπορεί να οδηγήσει σε ευρύτερη μετακύλιση των αυξήσεων και επίμονο πληθωρισμό. Για τα νοικοκυριά, αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερες δαπάνες για την κάλυψη των ίδιων αναγκών και σε περιορισμό της αγοραστικής δύναμης.

Το ΕΔΣ προβλέπει ανάπτυξη 1,9% για το 2026 και 2% για το 2027. Οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 9% στο πρώτο εξάμηνο, ενώ η ανεργία υποχώρησε στο 7,4% τον Αύγουστο. Η ενεργειακή επιβάρυνση, ωστόσο, προστίθεται στους κινδύνους από το υψηλότερο διεθνές κόστος δανεισμού και την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Στα δημοσιονομικά, το Συμβούλιο εκτιμά πρωτογενές πλεόνασμα 3,6% του ΑΕΠ για το 2026 και 3,3% για το 2027, επισημαίνοντας ότι μέρος της βελτίωσης των δημοσιονομικών μεγεθών τροφοδοτείται από την άνοδο των τιμών.

Παράλληλα, συνδέει τη διατήρηση περιθωρίων στοχευμένης στήριξης ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων με την τήρηση των ορίων στις καθαρές πρωτογενείς δαπάνες. Η νέα άνοδος του πληθωρισμού αυξάνει τις ανάγκες προστασίας, ενώ η διάρκεια της ενεργειακής αναταραχής θα κρίνει το μέγεθος της πρόσθετης πίεσης σε εισοδήματα και οικονομία. 

Διαβάστε επίσης:

Ελεγκτικό Συνέδριο: Εισήγηση Βοΐλη για αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της εισφοράς αλληλεγγύης συνταξιούχων – «Αντισυνταγματικός ο σημερινός»

«Φωτιά» πήρε η Wall Street μετά τη σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών – Ράλι ανόδου στις μετοχές

Ακρίβεια: Τα έσοδα του κράτους αυξάνονται, η τσέπη των νοικοκυριών αδειάζει – Η έκθεση του Δημοσιονομικού Συμβουλίου

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.