Σύμμαχος μέχρι την ήττα: Το άδοξο τέλος του «ειδυλλίου» της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς με τον Ντόναλντ Τραμπ

Η βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ προκαλεί ισχυρούς πολιτικούς κλυδωνισμούς στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Όπως αποκαλύπτει εκτενές ρεπορτάζ του περιοδικού TIME, η εκλογική συντριβή των Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο πυροδοτεί ένα κύμα αποστασιοποίησης των Ευρωπαίων ακροδεξιών ηγετών από τον αμερικανό πρόεδρο.

Αυτή η στροφή -αν και προσώρας περιορισμένη- έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς πολλοί Ευρωπαίοι εθνικιστές ηγέτες είχαν χτίσει το πολιτικό τους προφίλ πάνω στη στενή ιδεολογική τους συμπόρευση με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι και ο ηγέτης του ισπανικού Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, είχαν δώσει το «παρών» στην ορκωμοσία Τραμπ, τον Ιανουάριο του 2025. Ωστόσο, η εκλογική αποδυνάμωση των Ρεπουμπλικανών, σε συνδυασμό με τις ραγδαίες οικονομικές επιπτώσεις από τον εννιάμηνο πλέον πόλεμο στο Ιράν, αλλάζουν πλήρως τις ισορροπίες.

Το AfD καταλογίζει την ευθύνη στον Λευκό Οίκο

Η συμπρόεδρος της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), Άλις Βάιντελ, συνέδεσε ευθέως το εκλογικό αποτέλεσμα με την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν, δηλώνοντας στο γερμανικό δίκτυο T-online: «Ο Τραμπ είχε υποσχεθεί στους ψηφοφόρους του ότι δεν θα ακολουθούσε μια παρεμβατική εξωτερική πολιτική. Αυτή η αθέτηση της προεκλογικής του υπόσχεσης επέστρεψε τώρα για να στοιχειώσει τους Ρεπουμπλικανούς».

Η Βάιντελ χαρακτήρισε το μέγεθος της ήττας «αξιοσημείωτο», αποδίδοντάς το κυρίως στις «καταστροφικές συνέπειες του πολέμου στο Ιράν» για την οικονομία.

Η τοποθέτησή της σηματοδοτεί ριζική αλλαγή πλεύσης για ένα κόμμα που είχε λάβει επανειλημμένα τη στήριξη της Ουάσιγκτον. Μόλις τον Φεβρουάριο του 2025, λίγο πριν από τις γερμανικές εκλογές, η Βάιντελ είχε συναντηθεί με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, ενώ ο Έλον Μασκ είχε συμμετάσχει διαδικτυακά σε προεκλογική εκδήλωση του AfD.

Σαφείς αποστάσεις από Παρίσι και Μαδρίτη

Ανάλογη γραμμή φαίνεται πως έχει υιοθετήσει και ο Ζορντάν Μπαρντελά.

Ο πρόεδρος του γαλλικού Εθνικού Συναγερμού, σε δηλώσεις του, υπογράμμισε τις «πολύ σοβαρές συνέπειες» της αμερικανικής επέμβασης στο Ιράν για την παγκόσμια οικονομία.

«Το βέβαιο είναι ότι η δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ διαφέρει σημαντικά από την πρώτη, ως προς τη φιλοσοφία και την εξωτερική πολιτική της, όταν πολιτική του φιλοδοξία ήταν να αποσύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες από τις μεγάλες διεθνείς συγκρούσεις», επισήμανε.

Στην Ισπανία, ο επικεφαλής του Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, επέλεξε να αποφύγει πλήρως οποιοδήποτε σχόλιο για τις αμερικανικές εξελίξεις, εστιάζοντας αποκλειστικά στις πρόωρες εγχώριες κάλπες της 29ης Νοεμβρίου.

«Δεν βρίσκομαι στο Μίσιγκαν για να αναλύσω εκλογές, βρίσκομαι στη Σιουδάδ Ρεάλ. Και ενόψει των εκλογών της 29ης Νοεμβρίου, δεν με ενδιαφέρει καθόλου τι συμβαίνει σε άλλες χώρες», δήλωσε, σε μια σαφή στροφή από το 2025, όταν ο Τραμπ τον επαίνεσε δημόσια για το έργο του.

Σύμφωνα με τον Γεώργιο Σαμαρά, επίκουρο καθηγητή Δημόσιας Πολιτικής στο King’s College του Λονδίνου, η έκταση της ρεπουμπλικανικής ήττας προκάλεσε «σοκ σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο».

Όπως σημειώνει στο TIME, η ευρωπαϊκή Ακροδεξιά βρίσκεται ουσιαστικά αντιμέτωπη με την απώλεια του παγκόσμιου ηγέτη της.

Το κίνημα MAGA ως βαρίδι

Ο Μουτζτάμπα Ραχμάν, διευθύνων σύμβουλος για την Ευρώπη στην εταιρεία ανάλυσης πολιτικού κινδύνου Eurasia Group, εξηγεί ότι η σύνδεση με το κίνημα MAGA είχε ήδη αρχίσει να μετατρέπεται σε εκλογικό βαρίδι πριν από τις κάλπες.

Οι απειλές του Τραμπ για τη Γροιλανδία και οι επιπτώσεις του πολέμου στο κόστος ζωής λειτούργησαν αποτρεπτικά για τους Ευρωπαίους συμμάχους του.

Ο Μπαρντελά, ο οποίος το 2024 δήλωνε ανοιχτά τη συμπάθειά του προς τον Τραμπ, τον περασμένο Ιανουάριο κάλεσε την Ε.Ε. να αντισταθεί στις αμερικανικές διεκδικήσεις για τη Γροιλανδία, κάνοντας λόγο για ευθεία αμφισβήτηση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας.

Αντίστοιχες αποστάσεις τήρησε το AfD, αλλά και η Τζόρτζια Μελόνι, η οποία επέκρινε τις απειλές Τραμπ για την επιβολή δασμών.

Οι σχέσεις της ιταλίδας πρωθυπουργού με τον αμερικανό πρόεδρο είχαν ήδη δοκιμαστεί από τον Ιούνιο, όταν η ίδια διέψευσε κατηγορηματικά ως «κατασκευασμένο» τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι τον είχε «παρακαλέσει» για μια κοινή φωτογραφία στη σύνοδο της G7.

Η ενεργειακή κρίση βαθαίνει το ρήγμα

Ο πόλεμος στο Ιράν παραμένει ο καταλύτης της επιδείνωσης των σχέσεων, καθώς η κατακόρυφη αύξηση των ενεργειακών τιμών επιβαρύνει άμεσα τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά.

Ο αντιπρόεδρος της ιταλικής κυβέρνησης και ηγέτης της Λέγκας, Ματέο Σαλβίνι, εξέφρασε την ελπίδα η ήττα των Ρεπουμπλικανών να τερματίσει τον «παρεμβατισμό σε ολόκληρο τον κόσμο», σημειώνοντας ότι το αμερικανικό αποτέλεσμα επηρεάστηκε καθοριστικά από τις διεθνείς εντάσεις και την ακρίβεια. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ρούπερτ Λόου, επικεφαλής του βρετανικού κόμματος Restore Britain, χαρακτήρισε την επέμβαση στο Ιράν «καταστροφικό λάθος» που δεν πέτυχε τίποτα αξιόλογο.

Από την πλευρά του, ο Λευκός Οίκος απορρίπτει τις εκτιμήσεις περί διεθνούς αποδυνάμωσης. Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου, Άννα Κέλι, δήλωσε στο TIME ότι ο πρόεδρος «έχει αποκαταστήσει αποτελεσματικά την αμερικανική ισχύ στην παγκόσμια σκηνή και έχει ενισχύσει τις σχέσεις με τους ηγέτες του κόσμου».

Η επόμενη μέρα

Η αλλαγή του πολιτικού κλίματος θεωρείται κρίσιμη ενόψει και των γαλλικών προεδρικών εκλογών του 2027, με τον Τραμπ να έχει εκφράσει πρόσφατα τη στήριξή του στη Μαρίν Λεπέν, αλλά και στον Βίκτορ Όρμπαν. Ωστόσο, η ενεργός συμμετοχή του Τζέι Ντι Βανς στην προεκλογική εκστρατεία της Ουγγαρίας δεν απέτρεψε την ήττα του Όρμπαν από τον Πέτερ Μαγιάρ τον Απρίλιο, βάζοντας τέλος σε μια διακυβέρνηση 16 ετών.

«Το συμπέρασμα είναι ότι το MAGA και ο Τραμπ αποτελούν πλέον βαρίδι και, εάν πρόκειται να υπάρξει κάποια σύνδεση μαζί τους, είναι προτιμότερο αυτή να είναι διακριτική και όχι δημόσια», επισημαίνει ο Ραχμάν.

Καταλήγοντας, ο Ορελιέν Μοντόν, καθηγητής Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Μπαθ, εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή Ακροδεξιά δεν θα διακόψει πλήρως τους δεσμούς της με τον Τραμπ, αλλά θα περιορίσει προσωρινά τη δημόσια προβολή τους, καθώς μια συμμαχία που κάποτε αποτελούσε ισχυρό πολιτικό πλεονέκτημα, πλέον απαιτεί εξαιρετικά προσεκτικούς χειρισμούς.

Διαβάστε επίσης:

Κροατία: Τουλάχιστον δύο νεκροί και δεκάδες τραυματίες από ανατροπή λεωφορείου

Γκάντι Άιζενκοτ: Πώς ένας άκαμπτος στρατηγός έγινε ο μεγαλύτερος πολιτικός εφιάλτης του Νετανιάχου

Μακελειό στην Πολωνία: Αυτό είναι το προφίλ του δράστη – Σκότωσε τους γονείς του και την αδερφή του στον ύπνο τους

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.