Οι λομπίστες κυβερνούν την Ε.Ε.

Μόνο «κουτόφραγκοι» δεν είναι οι Ευρωπαίοι που, ενώ γνωρίζουν από πρώτο χέρι τα έργα και τις ημέρες των πάσης φύσεως λόμπι που δραστηριοποιούνται στις Βρυξέλλες και το Στρασβούργο, κάνουν το κορόιδο και αφήνουν τους λομπίστες να επηρεάζουν με τις συμβουλές τους τούς ευρωβουλευτές και, ουσιαστικά, να υπαγορεύουν τις αποφάσεις της Ολομέλειας του Ευρωκοινοβουλίου.

Η παρουσία των οικονομικών συμφερόντων και των λόμπι τους στους ευρωπαϊκούς θεσμούς αλλά και ο ρόλος τους στη χάραξη της ευρωπαϊκής πολιτικής χαρακτηρίζεται ως ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες στο έλλειμμα δημοκρατίας και διαφάνειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Περίπου 18.000 λομπίστες κινούνται σήμερα στους διαδρόμους του Ευρωκοινοβουλίου και της Κομισιόν, επηρεάζοντας αποφάσεις χωρίς να υπόκεινται σε κανέναν έλεγχο πέρα από αυτόν των χρηματοδοτών τους.

Στη μάχη για τον περιορισμό της επιρροής τους, κεντρική θέση έχει αυτήν τη στιγμή το αίτημα του Ευρωκοινοβουλίου για υποχρεωτική εγγραφή των λόμπι σε ειδικό μητρώο προσιτό σε κάθε πολίτη, καθώς και η προσπάθεια για υπέρβαση της θολής τεχνητής διάκρισης μεταξύ των λόμπι και των (υποτίθεται ανεξάρτητων) think tanks που χρηματοδοτούνται από οικονομικά συμφέροντα.

Σήμερα το μητρώο υπάρχει, αλλά η εγγραφή παραμένει προαιρετική, χωρίς καν έμμεσα αντικίνητρα για όσους επιμένουν να δρουν παρασκηνιακά.

Τι έχουμε, μέχρι στιγμής, για την παρασκηνιακή δραστηριότητα των ομάδων συμφερόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση;

1. Ότι το think tank «Φίλοι της Ευρώπης», στο οποίο συμμετέχουν ως εταίροι και συνεργάτες εταιρείες όπως η Coca Cola, οι μεγαλύτεροι πετρελαϊκοί και φαρμακευτικοί κολοσσοί, αλλά και το ΔΝΤ, η Παγκόσμια Τράπεζα, καθώς και… η ίδια η Κομισιόν, αρνείται να εγγραφεί στο μητρώο των λόμπι, αλλά εξακολουθεί να έχει επίσημη συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η δράση της συγκεκριμένης «δεξαμενής σκέψης» έχει κάνει τους επιτρόπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης να «μπλέξουν τα μπούτια τους» αφού, όπως προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία, άλλα λέει ο ένας και άλλα λέει ο άλλος σχετικά με την υποχρέωση εγγραφής του συγκεκριμένου λόμπι στα μητρώα του Ευρωκοινοβουλίου.

Ο επίτροπος Ποτόσνικ, για παράδειγμα, απαντώντας σε μία επιστολή που του έστειλαν πρόσφατα 44 Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, χαρακτήρισε ως «ομάδα προβληματισμού» και όχι «ως ομάδα συμφερόντων» τους «Φίλους της Ευρώπης», παραδέχθηκε ότι η συγκεκριμένη ομάδα δεν έχει εγγραφεί στο μητρώο και αποδέχθηκε ότι η άρνηση αυτή δεν συνιστά επαρκή λόγο για τη διακοπή της συνεργασίας των «Φίλων της Ευρώπης» με την Κομισιόν.

Πριν από λίγο καιρό, όμως, όταν ο Σλίμ Κάλλας ήταν αντιπρόεδρος της Κομισιόν για θέματα Διοικητικών Υποθέσεων, Λογιστικού Ελέγχου και Καταπολέμησης της Απάτης, είχε αναφέρει σε ομιλία του ξεκάθαρα ότι «η οργάνωση “Φίλοι της Ευρώπης”, όπως και άλλες ομάδες προβληματισμού, θα πρέπει να εγγραφεί στο μητρώο».

2. Πρόσφατη έρευνα της Συμμαχίας για τη Διαφάνεια των Λόμπι και τον Κανονισμό Δεοντολογίας (ALTER-EU) αποκάλυψε ότι, σχεδόν δύο χρόνια μετά το ξεκίνημα του προαιρετικού μητρώου για τα λόμπι, μόλις το 40% των εν ενεργεία ομάδων συμφερόντων έχει καταχωριστεί στο μητρώο, με αποτέλεσμα όλοι οι παροικούντες το Ευρωκοινοβούλιο να γνωρίζουν ή να υποψιάζονται τι δουλειά ακριβώς κάνουν οι λομπίστες που συμμετέχουν στο υπόλοιπο 60% των ομάδων συμφερόντων που δεν έχουν εγγραφεί στο μητρώο.

Η παραπάνω ομάδα ζήτησε από τους δημοσίους υπαλλήλους της Ε.Ε. να μη συναντιούνται με ομάδες συμφερόντων που δεν έχουν καταχωριστεί, αφού μόνο 112 από τους 286 συμβούλους που παρέχουν υπηρεσίες στις ομάδες συμφερόντων της Ε.Ε. είναι καταχωρισμένοι στο μητρώο της Επιτροπής (39,2%).

Από τις 174 εταιρείες συμβούλων που λείπουν από το μητρώο της Επιτροπής, 104 εκπρόσωποι ομάδων συμφερόντων έχουν επίσημη διαπίστευση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η έρευνα υπογραμμίζει την ανάγκη να εφαρμοστεί επειγόντως το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Μαΐου 2008, με το οποίο ζητήθηκε η υποχρεωτική καταχώριση των ομάδων συμφερόντων όλων των φορέων των θεσμικών οργάνων της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένων των ονομάτων των ομάδων πίεσης, και λεπτομερείς πληροφορίες πίσω από την άσκηση πίεσης.

3. Σε παλαιότερη ανακοίνωσή της, η Διεθνής Διαφάνεια (Transparency International TI) είχε επισημάνει τον κίνδυνο σύγκρουσης συμφερόντων όταν πρώην επίτροποι αναλαμβάνουν ανώτατες εταιρικές θέσεις μετά τη λήξη της θητείας τους. Τουλάχιστον 4 μέλη της προηγούμενης Κομισιόν κατέλαβαν τέτοιες θέσεις, ως εξόφληση των γραμματίων που υπέγραψαν, για τις διευκολύνσεις που παρείχαν στα λόμπι, κατά τη διάρκεια της θητείας τους στην Κομισιόν.

Μια έντονη συζήτηση με θέμα την ακεραιτότητα ξέσπασε όταν οι πρώην Ευρωπαϊκοί Επίτροποι Ferrero-Waldner, Verheugen, McCreevy and Kuneva ανέλαβαν υψηλόβαθμες θέσεις εργασίας σε πολυεθνικές εταιρείες.

Ο σημερινός κώδικας δεοντολογίας, ωστόσο, ορίζει για τους Ευρωπαϊκούς Επιτρόπους ότι πρώην επίτροποι της Κομισιόν δεν θα πρέπει να αναλαμβάνουν θέσεις σχετιζόμενες με τα προηγούμενά τους χαρτοφυλάκια για μια περίοδο τουλάχιστον ενός χρόνου.

…Και ο χορός ανάμεσα σε λομπίστες, επιτρόπους και ευρωβουλευτές, για την κατασκευή αποφάσεων, καλά κρατεί στην Εσπερία, όπου τη νύφη, βέβαια, πληρώνουν οι σκληρά δοκιμαζόμενοι Ευρωπαίοι πολίτες.