Η Ευρωπαϊκή Ένωση εισήλθε από την αρχή του έτους σε μια νέα εποχή εμπορικής πολιτικής. Με την ενεργοποίηση του CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism), οι λεγόμενοι «πράσινοι δασμοί» δεν αποτελούν πλέον θεωρία αλλά μια κοστολογημένη πραγματικότητα για τις επιχειρήσεις που εισάγουν προϊόντα υψηλής έντασης άνθρακα, όπως χάλυβα, τσιμέντο, αλουμίνιο, λιπάσματα, ηλεκτρισμό και υδρογόνο.

Το τέλος της «δωρεάν» ρύπανσης

Ο μηχανισμός στοχεύει στην αποτροπή της «διαρροής άνθρακα» (carbon leakage) – δηλαδή της μεταφοράς της παραγωγής σε χώρες με χαλαρή περιβαλλοντική νομοθεσία. Πλέον, οι εισαγωγείς υποχρεούνται να αγοράζουν πιστοποιητικά CBAM, η τιμή των οποίων συνδέεται άμεσα με τις τιμές των δικαιωμάτων ρύπων στο Χρηματιστήριο Ενέργειας της ΕΕ (ETS).

Όσες εταιρείες αποτύχουν να δηλώσουν με ακρίβεια τις εκπομπές τους ή δεν καλύψουν το ανάλογο κόστος, έρχονται αντιμέτωπες με βαριά πρόστιμα, που μπορεί να φτάσουν τα 50 ευρώ ανά τόνο CO₂. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέστησε σαφές: η συμμόρφωση είναι ο μόνος δρόμος για την πρόσβαση στην ενιαία αγορά.

Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα

Για την ελληνική οικονομία, η εφαρμογή του CBAM αποτελεί «δίκοπο μαχαίρι»:

• Προστασία της Εγχώριας Βιομηχανίας: Οι μεγάλες ελληνικές βιομηχανίες χάλυβα και τσιμέντου, που έχουν ήδη επενδύσει δισεκατομμύρια στην πράσινη μετάβαση, αποκτούν προστασία έναντι του αθέμιτου ανταγωνισμού από τρίτες χώρες (π.χ. Τουρκία, Κίνα, Αίγυπτος) που παρήγαγαν φθηνότερα προϊόντα χωρίς περιβαλλοντικό κόστος.

• Πιέσεις στις Κατασκευές και τα Τρόφιμα: Το κόστος των εισαγόμενων πρώτων υλών αναμένεται να αυξηθεί. Αυτό μεταφράζεται σε πιθανή άνοδο του κόστους κατασκευής ιδιωτικών και δημόσιων έργων. Παράλληλα, η επιβάρυνση στα λιπάσματα ενδέχεται να πιέσει το κόστος παραγωγής στον αγροτικό τομέα.

• Ενεργειακό Κόστος: Καθώς ο μηχανισμός καλύπτει και τις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, η Ελλάδα –που συχνά εισάγει ρεύμα από γειτονικές χώρες εκτός ΕΕ (όπως τα Δυτικά Βαλκάνια)– ίσως δει διακυμάνσεις στις τιμές χονδρικής.

Η μετάβαση πάντως θα είναι σταδιακή, με τα δωρεάν δικαιώματα εκπομπών για τις ευρωπαϊκές εταιρείες να αποσύρονται σιγά-σιγά έως το 2034. Ωστόσο, το 2026 αποτελεί το κρίσιμο ορόσημο. Έτσι για τους Έλληνες εισαγωγείς, η ψηφιακή αναφορά και η διαφάνεια στην εφοδιαστική αλυσίδα δεν είναι πλέον επιλογή, αλλά προϋπόθεση επιβίωσης.

Διαβάστε επίσης:

Μπάλωμα με επιστροφή ενοικίων για δημόσιους λειτουργούς της περιφέρειας

Τέλος στην «ανάσα» μεταξύ των δόσεων: Πώς ο ΕΝΦΙΑ του 2026 γίνεται μόνιμο μηνιαίο έξοδο

Φορολογικές δηλώσεις 2026 με το βλέμμα στην προσυμπλήρωση, τις προθεσμίες και τα πρόστιμα