15.01.2026
18:52
Το παρασκήνιο πίσω από την αποκλιμάκωση της έντασης ΗΠΑ - Ιράν: Ο ρόλος των Αράβων συμμάχων του Τραμπ στον Περσικό Κόλπο
15.01.2026
18:52
Ρόλο μεσολαβητή ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και το Ιράν φαίνεται ότι ανέλαβαν οι αραβικές χώρες – σύμμαχοι των ΗΠΑ προκειμένου να αποτραπεί μια άμεση στρατιωτική επέμβαση στο ισλαμικό καθεστώς από τις ΗΠΑ, παρά τις κινήσεις αμερικανικού στρατιωτικού προσωπικού και αεροπλανοφόρων στη Μέση Ανατολή, όμως αναφέρουν οι Financial Times σε δημοσίευμά τους. Είχε προηγηθεί και η απειλή του Ιράν, ότι σε περίπτωση αμερικανικού χτυπήματος, η χώρα θα έκανε επίθεση στις αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, στις γειτονικές χώρες.
Οι έντονες διπλωματικές προσπάθειες για να αποτραπεί χτύπημα του Τραμπ στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της επικοινωνίας μεταξύ της Ισλαμικής Δημοκρατίας και της κυβέρνησης των ΗΠΑ, έχουν αποκλιμακώσει τις εντάσεις στον Κόλπο, σύμφωνα με τρία άτομα κοντά σε αραβικές κυβερνήσεις, γράφει η αμερικανική εφημερίδα.
Πώς φτάσαμε στο… «ένα βήμα πίσω» του Τραμπ
Τα περιφερειακά κράτη, όπως η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, το Κατάρ, το Ομάν και η Αίγυπτος, έχουν ζητήσει αυτοσυγκράτηση από την κυβέρνηση Τραμπ, προειδοποιώντας για την πιθανή ζημιά στους γείτονες του Ιράν σε περίπτωση αμερικανικού χτυπήματος κατά του ιρανικού καθεστώτος, συμπεριλαμβανομένων των υψηλότερων παγκόσμιων τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Τα πράγματα έχουν αποκλιμακωθεί προς το παρόν», δήλωσε ένας Άραβας αξιωματούχος. «Οι ΗΠΑ δίνουν χρόνο για συνομιλίες με το Ιράν και για να δούμε πού θα πάνε από εδώ και πέρα».
Η επικοινωνία μεταξύ των ΗΠΑ και της Ισλαμικής Δημοκρατίας επέτρεψε στους Ιρανούς αξιωματούχους να διαβεβαιώσουν τον Τραμπ ότι δεν θα υπάρξουν εκτελέσεις διαδηλωτών και ότι ο αριθμός των νεκρών δεν ήταν τόσο υψηλός όσο αναφέρθηκε εκτός της χώρας.
Ο αξιωματούχος δήλωσε ότι αυξάνονται τώρα οι ελπίδες ότι η επικοινωνία μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον, μερικές από τις οποίες μπορεί να έχουν βοηθηθεί από τη Ρωσία ή το Ομάν, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε περαιτέρω συνομιλίες τις επόμενες ημέρες.
Οι εντάσεις είχαν αυξηθεί τις τελευταίες δύο ημέρες αφότου ο Τραμπ την Τρίτη πρότεινε δράση των ΗΠΑ κατά του καθεστώτος, δημοσιεύοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΘΟΔΟΝ», καθώς οι Ιρανοί διαδηλωτές αντιμετώπιζαν σκληρή καταστολή από το καθεστώς.
Η Διεθνής Αμνηστία δήλωσε ότι οι ιρανικές αρχές είχαν διαπράξει «μαζικές παράνομες δολοφονίες σε πρωτοφανή κλίμακα» για να καταστείλουν τις ως επί το πλείστον ειρηνικές διαμαρτυρίες που ξέσπασαν στα τέλη Δεκεμβρίου, με τον αριθμό των νεκρών να ανέρχεται σε 2.000 με «επίσημη παραδοχή».
Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την Πέμπτη νέες κυρώσεις κατά των ηγετών του ιρανικού καθεστώτος, οι οποίοι, όπως είπαν, εμπλέκονταν στην ενορχήστρωση της καταστολής, καθώς και ατόμων και οντοτήτων που κατηγορήθηκαν για ξέπλυμα χρήματος από τα έσοδα του Ιράν από το πετρέλαιο.
Μεταξύ των 18 ατόμων και οντοτήτων που υπόκεινται σε κυρώσεις ήταν ο Αλί Λαριτζανί, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, ο οποίος, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, ήταν ένας από τους πρώτους Ιρανούς ηγέτες που ζήτησαν βία για την καταστολή των διαδηλωτών. Οι ΗΠΑ έθεσαν επίσης υπό κυρώσεις επαρχιακούς διοικητές των παραστρατιωτικών Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν.
«Το μήνυμά μας προς τον ιρανικό λαό είναι σαφές. Τα αιτήματά σας είναι θεμιτά», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα. «Διαμαρτύρεστε για έναν ευγενή σκοπό και οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν εσάς και τις προσπάθειές σας».
Είπε ότι το μήνυμα της κυβέρνησης προς την ηγεσία του Ιράν ήταν ότι «υπάρχει ακόμα χρόνος, αν επιλέξετε να ενωθείτε μαζί μας. Όπως είπε ο Πρόεδρος Τραμπ, σταματήστε τη βία και σταθείτε στο πλευρό του λαού του Ιράν».
Καθώς οι περιφερειακές εντάσεις αυξάνονταν την Τετάρτη, η Ουάσιγκτον απέσυρε προσωπικό και αεροσκάφη από την αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, την περιφερειακή στρατιωτική διοίκηση των ΗΠΑ που φιλοξενεί περίπου 10.000 στρατιώτες, τροφοδοτώντας εικασίες για επικείμενη αμερικανική επίθεση στην Τεχεράνη.
Αργότερα όμως την ίδια ημέρα, ο Τραμπ δήλωσε ότι είχε λάβει διαβεβαιώσεις ότι το Ιράν είχε σταματήσει να σκοτώνει διαδηλωτές και ότι δεν υπήρχαν σχέδια για εκτελέσεις.
«Μας έχουν πει ότι οι δολοφονίες στο Ιράν σταματούν, και έχουν σταματήσει. Σταματούν, και δεν υπάρχει σχέδιο για εκτελέσεις ή εκτέλεση», δήλωσε ο Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο. Δεν διευκρίνισε την πηγή των πληροφοριών του.
Έτοιμος ο Τραμπ να τραβήξει τη σκανδάλη αν χρειαστεί
Η δήλωσή του προκάλεσε πτώση των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου, καθώς οι traders άρχισαν να ανησυχούν λιγότερο για την πιθανότητα στρατιωτικής δράσης που θα περιόριζε την ιρανική παραγωγή ή για ιρανικά αντίποινα κατά των εξαγωγικών οδών εφοδιασμού μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Η ομάδα αεροπλανοφόρων USS Abraham Lincoln κατευθύνεται προς την περιοχή, σύμφωνα με διπλωματική και δορυφορική ανάλυση του Ollie Ballinger, λέκτορα γεωπληροφορικής στο University College London.
Δεν είναι σαφές εάν η φαινομενική ανάπτυξη ήταν προοίμιο για ένα χτύπημα ή είχε σκοπό να μπερδέψει το Ιράν, ανέφεραν διπλωμάτες.
Ενώ οι ΗΠΑ ζυγίζουν την αποτελεσματικότητα των πιθανών χτυπημάτων, οι στρατιωτικές επιλογές παραμένουν στο τραπέζι, δήλωσε ένα από τα άτομα.
«Ο Τραμπ είναι έτοιμος να τραβήξει τη σκανδάλη και να ισχυριστεί ότι η αποκλιμάκωση είναι μπλόφα», είπε το άτομο.
Αλλά ο πρόεδρος των ΗΠΑ ήθελε ένα «γρήγορο, καθορισμένο αποτέλεσμα», όπως επιτεύχθηκε με τη στρατιωτική του επέμβαση στη Βενεζουέλα.
Η αναταραχή στο Ιράν και η ανανεωμένη πιθανότητα αμερικανικής παρέμβασης έχουν ωθήσει τις χώρες της περιοχής να σφυρηλατήσουν στενότερες αμυντικές σχέσεις.
Η Άγκυρα έχει πραγματοποιήσει συνομιλίες για την εμβάθυνση των αμυντικών δεσμών με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, οι οποίες σύναψαν ένα αμοιβαίο αμυντικό σύμφωνο πέρυσι, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν.
«Η σταθερότητα στην περιοχή μπορεί να επιτευχθεί μόνο από τις ηγετικές χώρες. Αλλά μας έχει βασανίσει η έλλειψη εμπιστοσύνης… επιλύστε αυτό το έλλειμμα εμπιστοσύνης και το 80% των προβλημάτων μας θα λυθεί», δήλωσε ο Φιντάν στους δημοσιογράφους την Πέμπτη. «Σίγουρα χρειαζόμαστε αμυντική σταθερότητα στην περιοχή. Είναι μια εσωτερική, περιφερειακή υπόθεση».
Διαβάστε επίσης:
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
