Ρολίστας, πολυσχιδής προσωπικότητα, ο Γιάννης Βούρος, ο αρχετυπικός καταδυναστευτικός πατριάρχης Πέτρος Νταγιάννος της σειράς «Μια νύχτα μόνο» του Mega, μιλά στο topontiki.gr για την επαναδραστηριοποίηση σε τηλεόραση και θέατρο και την επάνοδο του στην κεντρική πολιτική σκηνή, με την ένταξή του στη Νέα Δημοκρατία.

Ως στερεότυπο, το πατριαρχικό μοντέλο του Νταγιάννου που υποδύεστε στη σειρά «Μια νύχτα μόνο» τι εξυπηρετεί στην σύγχρονη μυθοπλασία της τηλεόρασης;

Πέρα από το ενδιαφέρον που έχει για τον ηθοποιό να εξυπηρετήσει τον κόντρα ρόλο -διότι ο Νταγιάννος είναι κόντρα ρόλος για εμένα- εξυπηρετεί την ορατότητα του ηγεμονικού αυταρχικού οικογενειάρχη. Πιστεύω, ότι η εξέλιξη του Πολιτισμού θα ακυρώσει εμφανίσεις τέτοιων χαρακτήρων.

Αναγνωρίζοντας το σκοτεινό κομμάτι των πατριαρχικών σχέσεων, είμαστε υποψιασμένοι, ώστε όταν έρθουμε σε επαφή με τέτοιους ανθρώπους, να μπορέσουμε να τους «δούμε», για να απομακρυνθούμε, να προφυλαχθούμε.

Σε δημιουργικό επίπεδο, τέτοιοι χαρακτήρες στη μυθοπλασία δημιουργούν συγκρουσιακές σχέσεις, που έχουν πάντα ενδιαφέρον.

Έχετε δηλώσει επανειλημμένα, ότι στον δρόμο σάς μιλούν με όχι κολακευτικά λόγια για τον Πέτρο Νταγιάννο. Επομένως, πού έγκειται  η νοστιμιά στον χαρακτήρα που υποδύεστε;

Οι καλλιτέχνες, οι ηθοποιοί, έχουμε δημιουργήσει μια εικόνα μέσα από την δουλειά μας στην κοινωνία. Όταν λοιπόν αυτή η εικόνα κατακρημνίζεται μέσα από έναν κόντρα ρόλο, έχει ενδιαφέρον. διότι η αντιπάθεια υποκρύπτει έναν θαυμασμό, υπό την έννοια πως μπορεί ο ηθοποιός να κάνει έναν τέτοιο χαρακτήρα πειστικά.

Άσε που έχουμε τέτοιες σκοτεινές πλευρές όλοι μας. Το πιθανότερο είναι να μην εξωτερικεύονται όπως στον Νταγιάννο. Αλλά κάποιοι, ίσως να έχουμε σκεφτεί κάπως έτσι. Ένα τέτοιο μικρό κομμάτι στο μυαλό, την ψυχή, πιθανόν να «κοιμάται» σε μια γωνιά.

Τι σας δυσκολεύει/ενοχλεί στον Νταγιάννο και τι σας γοητεύει;

Με δυσκολεύει όταν δεν έχει σκηνές με συγκρούσεις. Τέτοιες σκηνές για παράδειγμα είναι εκείνες με τη γυναίκα του. Σε αυτές τις απλές στιγμές που θα πρέπει να αναδυθεί ο σκληρός και σκοτεινός χαρακτήρας του, ενώ έχουν μια τρυφερή σχέση και είναι αχώριστοι. Αυτό το δισυπόστατο με δυσκολεύει πολύ. Δεν ξέρω αν τα ‘χω καταφέρει…

Ποιο στοιχείο του χαρακτήρα σας εντάξατε στον ρόλο σας;

Τις φωνές… τις οποίες, στις σπάνιες φορές κατά τις οποίες στη ζωή μου εκρήγνυμαι, βάζω.

Ο Νταγιάννος μέχρι τώρα εμφανίζεται να παίρνει σκληρές αποφάσεις με αντίκτυπο στους δικούς του ανθρώπους. Εσείς πότε χρειάστηκε να πάρετε σκληρή απόφαση στη ζωή σας;

Σε αποφάσεις που αφορούν εμένα και το απότοκό τους έχει αρνητικό αντίκτυπο στους άλλους. Εμφανίστηκα δειλός σε αυτές τις περιστάσεις. Είναι το άγχος της ευθύνης από την προτεραιοποίηση σε σχέση με το τι θέλω εγώ. Η συναισθηματική διασύνδεση είναι ανασταλτική παράμετρος. Δεν τις υλοποίησα. Πράγμα όμως που στη δουλειά μου δεν το έκανα ποτέ. Όπως για παράδειγμα κατά την θητεία μου ως καλλιτεχνικός διευθυντής στο ΚΘΒΕ ή όταν ήμουν δήμαρχος στη Φιλαδέλφεια.

Η ελληνική τηλεόραση από την περίοδο πριν από την εμπλοκή σας στην πολιτική και τα Κοινά, πόσο και σε τι έχει αλλάξει σήμερα και που έμεινε στάσιμη;

Έχει αλλάξει πάρα πολύ. Το οξύμωρο της πανδημίας αποτυπώνεται στην θεματολογία και την αισθητική. Η τηλεόραση πήρε την εκδίκηση της. Αναβαθμίστηκε μέσα σε μια σεζόν. Το επίπεδο παραγωγής είναι πλέον υψηλού επιπέδου και σε λεπτομέρειες που κάποτε δεν ήταν δεδομένες, αν και θα έπρεπε, όπως συνέβαινε σε αντίστοιχους κλάδους άλλων χωρών. Βρήκα μια τηλεόραση, η οποία έπειτα από τόσα χρόνια με κάνει να λέω, ότι «περνάω καλά». Έτυχε να πάρω μέρος σε μια αμερικανική κινηματογραφική παραγωγή, με αδιανόητη μέριμνα για τους συντελεστές, μηδενός εξαιρουμένου. Είμαστε σε αυτόν τον «δρόμο». Εδώ, σε κάποιο βαθμό, ρόλο έχει παίξει και το ΕΚΚΟΜΕΔ.

Πάντως, δεν θα έλεγα ότι έχει μείνει στάσιμη. Εμμονική όμως σίγουρα. Τα τοκ σόου, σε όλες τις «ζώνες», αναλώνονται μόνον σε πολιτικές συζητήσεις. Δεν είναι όλα πολιτική στη ζωή μας. Παιδιά αναπνεύστε… Θα επιθυμούσα αυτές οι εκπομπές, να «ανοίξουν» τον ορίζοντά τους σε ευρύτερη γκάμα θεματολογίας. Υπάρχουν κράτη, λόγου χάρη στη Δανία, όπου οι πολίτες δεν γνωρίζουν ποιος είναι για παράδειγμα υπουργός Υγείας. Εδώ όμως οι πολιτικοί είναι φίρμες και περισσότερο αναγνωρίσιμοι, σε σχέση ακόμα και με τον καλύτερο ηθοποιό του θεάτρου και της τηλεόρασης. Είναι εκπομπές που παραβλέπουν τον Πολιτισμό. Δεν είναι πρόβλημα της Τηλεόρασης. Είναι βαθύτερο. Το βλέπεις στην Πολιτική. Στα προγράμματα των κομμάτων. Είναι πολυσέλιδα με θέσεις για πολλούς τομείς. Στον Πολιτισμό άντε να είναι αφιερωμένη μια παράγραφος, το πολύ μία σελίδα. Στη Βουλή, όταν ήμουν αντιπρόεδρος της επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων, είχα υποβάλει πρόταση, 72 σελίδων, για τα ΔΗΠΕΘΕ ώστε να αναβαθμιστούν σε Περιφερειακά Κέντρα Πολιτισμού, στο μοντέλο των καντονιών της Γερμανίας. Έμεινε σε εκείνη την κατάσταση.

 Τι λείπει από την ελληνική τηλεόραση; Και τι περισσεύει;

Εκτιμώ, πως δεν λείπει κάτι. Χρειάζεται, νομίζω, περισσότερη ενθάρρυνση στην αναβάθμιση της θεματολογίας. Αυτό που θα ήθελα, είναι να δώσει περισσότερη έμφαση στην ελληνική λογοτεχνία. Έχουμε μια απίστευτη δεξαμενή σημαντικών Ελλήνων πεζογράφων.

Σε προηγούμενες δεκαετίες η τηλεόραση «έστελνε» κόσμο στο θέατρο. Στην σημερινή εποχή η μεγάλη διείσδυση που έχουν οι συνδρομητικές πλατφόρμες δεν υπονομεύει την σχέση αυτή; 

Την υπονομεύει, αλλά αυτό είναι και το στοίχημα του δημιουργού. Να αντιπαλέψει, δηλαδή, κάποιος μια ιντερνετική πλατφόρμα, δίνει κίνητρα.

Αν θεωρήσουμε πως τα social media λειτουργούν υπέρ της διάδοσης της θεατρικής εμπειρίας, μήπως την ίδια στιγμή με τα viral βίντεο αποσπασμάτων, αποφλοιώνεται το θέατρο από την μαγεία του;

Διαφωνούσα κάθετα με τις live streaming μεταδόσεις παραστάσεων τον καιρό της πανδημίας. Απομυθοποιήθηκε το status του star. Βοήθησε όμως διότι έκανε κάποιους -όχι λίγους- να πάνε στο θέατρο, να παρακολουθήσουν την παράσταση, να δουν τον ηθοποιό,  ζωντανά. Μπροστά τους.

Πώς ένα κλασικό διήγημα του 1925 που διασκευάστηκε το 1953 σε θεατρικό έργο, όπως ο «Μάρτυρας κατηγορίας», καταφέρνει να μας αφορά έναν αιώνα αργότερα;

Στον «Μάρτυρα κατηγορίας» το δικαστήριο λειτουργεί σαν θέατρο, όπου ρόλοι, μαρτυρίες και αφηγήσεις ανταγωνίζονται ως προς το ποιος θα πείσει ποιον. Οι ήρωες δεν είναι αυτοί που φαίνονται. Και στο φινάλε του έργου, όπου η δικαιοσύνη κερδίζει, έρχεται σαν λαιμητόμος η αποκάλυψη, πως η αλήθεια ηττάται. Δεν υπάρχει κάθαρση με την Αριστοτελική έννοια. Η εξυπνάδα νικά, αλλά η ηθική τάξη κλονίζεται. Όπως κάποιες καταστάσεις, δηλαδή, που ζούμε σήμερα. Το σύστημα δουλεύει, αλλά δεν υπηρετεί το δίκαιο. Θα προσέθετα το πρωτότυπο του θέματος, όπου ο θεατής μετέχει ως συνένοχος σε ηθικό επίπεδο. Κρίνει, εξαπατάται και στο τέλος αναθεωρεί.

Ο «Μάρτυρας κατηγορίας»  μάς αφορά, ως προς το πώς οι πολίτες πείθονται, ως προς το εύθραυστο της αλήθειας, αλλά και ως προς τον εφησυχασμό μας, αφού μας εκθέτει ως θεατές αλλά και ως πολίτες.

Τι σας αρέσει στη δημοσιογραφία του 2025 και τι σας θυμώνει; Έχουμε την Ενημέρωση που μας αξίζει;

Η δημοσιογραφία του 2025 ζει μια διπλή πραγματικότητα. Από τη μία ανανεώνεται και βρίσκει νέα εργαλεία αλήθειας. Από την άλλη δοκιμάζει τα όριά της ως θεσμού εμπιστοσύνης. Το «αληθές» και το «fake» συνυπάρχουν. Η δημοσιογραφία δεν περνά πια μόνο από μεγάλα συγκροτήματα. Ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι, συνεργατικά μέσα, ερευνητικές ομάδες χωρίς ιδιοκτησιακή εξάρτηση, φέρνουν στο φως θέματα, που πιο παλιά μπορεί και να θάβονταν. Αυτό ενισχύει τη δημοκρατική πολυφωνία. Η εξέλιξη της τεχνολογίας πια επιτρέπει ανάλυση δεδομένων, διασταύρωση πηγών σε πραγματικό χρόνο, διεθνείς συνεργασίες.

Σκάνδαλα εξουσίας, περιβαλλοντικά εγκλήματα, οικονομικές ατασθαλίες κλπ δύσκολα κρύβονται πια. Όλο και περισσότερα μέσα δηλώνουν πηγές χρηματοδότησης, ξεχωρίζουν είδηση από άποψη. Αυτό είναι ένα σημαντικό βήμα αποκατάστασης της χαμένης εμπιστοσύνης. Όλο αυτό το σχήμα μου αρέσει.

Από την άλλη, η πίεση της αποκλειστικότητας, του χρόνου και της άγρας κοινού, οδηγεί συχνά σε ημιτελή πληροφόρηση, σε τίτλους που υπερβάλλουν, σε λάθη. Το επικίνδυνο και αυτό που με θλίβει, είναι όταν η «είδηση» πολώνει και διαβρώνει το κοινό. Κι αυτό συμβαίνει, όταν η άποψη παρουσιάζεται ως γεγονός, η αγανάκτηση ως ανάλυση, το συναίσθημα ως τεκμήριο.

Τώρα τελευταία έχουμε κι άλλον εχθρό. Την Τεχνητή Νοημοσύνη. Ψευδείς δηλώσεις και κατασκευασμένα ντοκουμέντα θέτουν ένα νέο ερώτημα. Πώς αναγνωρίζουμε την αλήθεια, όταν η εικόνα δεν αποτελεί απόδειξη;

Η δημοσιογραφία του 2025 παλεύει. Η δημοσιογραφία που θα αντέξει δεν πρέπει να είναι ούτε ουδέτερη ούτε κραυγαλέα. Θα επιβιώσει μόνο ως θαρραλέα, τεκμηριωμένη και ανθρώπινη.

Ποια είναι η ευθύνη των κομμάτων στο 47,17% αποχής ψηφοφόρων στις εκλογές του 2023;  Πώς «διαβάζετε» εσείς την αποχή;

Η αποχή 47,17% στις εκλογές του 2023 δεν είναι απλώς ένα κοινωνικό φαινόμενο· είναι πολιτικό σύμπτωμα. Και τα κόμματα —όλα, με τον δικό τους τρόπο και κατ’ αναλογία— φέρουν ουσιαστική ευθύνη. Όχι συλλογική με την έννοια της εξίσωσης, αλλά δομική. Τα κόμματα, ιδιαίτερα όσα κυβέρνησαν ή διεκδίκησαν εξουσία, δεν έπεισαν την κοινωνία στην ιδέα ότι «κάτι μπορεί να αλλάξει». Υποσχέσεις χωρίς λογοδοσία, προγράμματα που αντιγράφουν το ένα από το άλλο, αλλά μένουν στη σφαίρα της θεωρίας, ρητορική πρόθεσης αλλαγής, αλλά ασυνέχειας στην πράξη.

Όταν ο πολίτης δεν βλέπει διαφορά αποτελέσματος, η αποχή παύει να είναι αδιαφορία και γίνεται σιωπηρή κρίση. Τα κόμματα που εναλλάχθηκαν στην κυβέρνηση, μετέτρεψαν την πολιτική σε διαχείριση χωρίς όραμα, αντιμετώπισαν τον πολίτη ως εκλογικό αριθμό, ως πελάτη και όχι ως συνομιλητή, δεν εστίασαν στην δικαιότερη κατανομή του κοινωνικού δίκαιου. Έτσι, ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν ένιωσε ότι εκπροσωπείται, αλλά ότι απλώς καλείται να επικυρώσει. Όσα κόμματα δήλωναν Αριστερά, εναλλακτικά ή αντισυστημικά, συχνά εγκλωβίστηκαν σε εσωτερικές διαμάχες, δεν μετέφρασαν την κριτική τους σε πειστική πρόταση εξουσίας, (η τραγική τετραετία Τσίπρα δεν άφηνε και πολλά περιθώρια πειθούς),  μίλησαν και συνεχίζουν να απευθύνονται σε ήδη πεπεισμένους και όχι στους αποστασιοποιημένους.

Η αποχή δείχνει, ότι η όποια διαφωνία, άποψη, αγανάκτηση δεν βρήκε πολιτικό χώρο. Ο προεκλογικός λόγος του 2023 ήταν φτωχός σε ουσία, υπερφορτωμένος με επικοινωνιακά σχήματα, σχεδόν ανύπαρκτος σε υπαρξιακά ερωτήματα (τι κοινωνία θέλουμε;), κάτι που αρχίζει και εμφανίζεται έστω και δειλά τελευταία.

Όταν η πολιτική δεν μιλά για νόημα ζωής, εργασία, αξιοπρέπεια, μέλλον, χάνει από την δεξαμενή της, όσους δεν ψηφίζουν από συνήθεια. Στο 47,17% δεν καταγράφονται όλοι ως αδιάφοροι. Πολλοί είναι απογοητευμένοι, καχύποπτοι, εξαντλημένοι, συνειδητά αποστασιοποιημένοι. Η αποχή λειτούργησε ως αρνητική ψήφος χωρίς κάλπη. 

Η ευθύνη των κομμάτων δεν είναι ότι «δεν έπεισαν καλύτερα». Είναι ότι δεν άκουσαν βαθύτερα. Δεν απάντησαν στο ερώτημα: Γιατί να συμμετέχω; Και χωρίς απάντηση σε αυτό, η δημοκρατία συνεχίζει τυπικά, αλλά συρρικνώνεται ουσιαστικά.

Ας μου επιτραπεί να προσθέσω, πως η πρακτική και η διαχείριση των προβλημάτων της χώρας, που ακολουθεί η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη θα ακυρώσει πολλές από τις αιτίες που αποτύπωσαν αυτό το 47,17% της αποχής και ευελπιστώ, ότι θα δούμε μεγαλύτερη συμμετοχή στις επόμενες εκλογές.

Ως δήμαρχος και μετέπειτα ως αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης στον Δήμο Ν.Φιλαδέλφειας – Χαλκηδόνας, δεχτήκατε πόλεμο, με αποτέλεσμα να πάρετε την απόφαση να αποσυρθείτε. Γιατί παρόλα αυτά, επιμένετε στην ενασχόληση με τα κοινά;

Ζούμε σε μια εποχή, που η πολιτική φαίνεται συχνά να έχει αποκοπεί από την κοινωνία και η φωνή του πολίτη να ακούγεται όλο και πιο αδύναμα. Παρ’ όλα αυτά, πιστεύω βαθιά, πως η δημοκρατία ανανεώνεται μόνο όταν οι πολίτες αποφασίζουν να συμμετέχουν ενεργά, χωρίς φόβο, με μοναδικό κριτήριο το κοινό συμφέρον.

Ανήκω σε μια κοινωνία που παλεύει, που προσπαθεί, που ελπίζει. Κι αυτήν την κοινωνία εκπροσωπώ, αφουγκράζομαι, υπηρετώ. Μια κοινωνία που παλεύει, που κουράστηκε να ακούει υποσχέσεις, αλλά εξακολουθεί να ελπίζει.
Η συμμετοχή στα κοινά δεν είναι προνόμιο των επαγγελματιών της πολιτικής, αλλά καθήκον και δικαίωμα κάθε ενεργού πολίτη. Έχω άποψη, ευθύνη και διάθεση να συμβάλλω. Με αυτή τη σκέψη, συμμετέχω σε πρωτοβουλίες, ομάδες, τοπικά δίκτυα ή δημόσιους διαλόγους, με σεβασμό, νηφαλιότητα και διάθεση συνεργασίας. Δεν ξέρω, αν αυτό είναι «πολιτική στάση» ή απλώς ανθρώπινη ανάγκη. Ξέρω όμως, ότι δεν μπορώ να είμαι αδιάφορος.

Τι προοδευτικότερο και νέο κομίζει η ΝΔ σε σχέση με το ΠΑΣΟΚ για την πολιτική μετατόπιση σας;

Το ερώτημα δεν απαντάται μονοσήμαντα, γιατί εξαρτάται από το τι ορίζει ο καθένας ως «πρόοδο». Κοινωνική δικαιοσύνη, θεσμικό εκσυγχρονισμό, ατομικά δικαιώματα, οικονομική αποτελεσματικότητα ή πολιτισμική αλλαγή; Αφού η ερώτηση τίθεται σε εμένα καταθέτω, όχι το σύνολο της διαφοράς πολιτικής των δύο κομμάτων αλλά ορισμένες πραγματικές διαφοροποιήσεις και σαφή όρια. 

Κατανοώ απόλυτα την απορία σχετικά με την πολιτική μου μετακίνηση. Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι δεν πρόκειται για αλλαγή ιδεολογίας ή για ευκαιριακή επιλογή. Ο χώρος της πολιτικής, όπως και η κοινωνία, εξελίσσεται συνεχώς, και οι συνθήκες που μας καλούν να δράσουμε αλλάζουν. Οι εποχές αλλάζουν και οι πολιτικές προτεραιότητες επίσης.

Δεν πρόκειται για αλλαγή ταυτότητας, αλλά για επιλογή συνεργασίας με εκείνους που σήμερα μπορούν να προσφέρουν πιο αποτελεσματικά στη χώρα και στους πολίτες.

Δεν άλλαξα ιδεολογία, άλλαξαν οι συνθήκες και η πολιτική γεωγραφία. Δεν είναι τα κόμματα που σε ορίζουν, αλλά οι αξίες και οι άνθρωποι με τους οποίους μπορείς να δουλέψεις για κάτι ουσιαστικό.

Η πολιτική δεν είναι στατική. Οι μεγάλες παρατάξεις εξελίσσονται. Σήμερα το κεντρώο τμήμα της Νέας Δημοκρατίας εκφράζει πιο αποτελεσματικά τις αρχές που πάντοτε πίστευα.  Μεταρρύθμιση, σταθερότητα και ανάπτυξη. Καταθέτω μερικά παραδείγματα. Σε ορισμένα θέματα, πχ δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ,  αποποινικοποιήσεις, ατομικές ελευθερίες στον ιδιωτικό βίο, η ΝΔ κινήθηκε πιο τολμηρά από το ΠΑΣΟΚ, το οποίο ιστορικά δίσταζε να συγκρουστεί με κοινωνικούς συντηρητισμούς που το στήριζαν εκλογικά.

Η ΝΔ δεν πρωτοπορεί ιδεολογικά αλλά ενσωματώνει ευρωπαϊκές εξελίξεις κατορθώνοντας να μην τις φορτίζει πολιτικά. Η ΝΔ σταδιακά αποστασιοποιείται από τη γλώσσα του κρατισμού, μιλά για αξιολόγηση και στόχους, υιοθετεί management αντί πολιτικής ρητορικής.

Το ΠΑΣΟΚ, ακόμη και στη σύγχρονη εκδοχή του, κουβαλά τη μνήμη του διογκωμένου κράτους, της κομματικής μεσολάβησης, της προσέγγισης στον πολίτη-ψηφοφόρο μέσω «δικτύων.» Η ΝΔ, ιδίως μετά το 2019, επενδύει στην ψηφιακή ευκολία, στα ατομικά δικαιώματα επιλογής και αυτοπροσδιορισμού, σε ένα λειτουργικό, ευέλικτο κράτος.

Εντέλει είναι πιο σύγχρονη στον τρόπο, πιο φιλελεύθερη ατομικά, πιο τεχνοκρατική θεσμικά. Και να προσθέσω πως το λανθασμένο σε εμμονικό επίπεδο εσωστρεφές, προσωποπαγές ηγετικό σχήμα του ΠΑΣΟΚ δεν δύναται να αντιπαρατεθεί με την εξωστρέφεια, τον διακτινισμό και την διείσδυση που πετυχαίνει η ομάδα πολιτικής διαχείρισης της ΝΔ, με τα όποια λάθη, παραλήψεις και καθυστερήσεις στην υλοποίηση των στόχων της.

Διαβάστε επίσης:

«First Lie Wins»: Το best seller της Άσλεϊ Έλστον γίνεται σειρά

To «The Muppet show» γιόρτασε 50 χρόνια από την πρώτη εκπομπή με επετειακό σόου

Τζίμα για ναυάγιο στη Χίο: «Ούτε στην Πύλο έγραφαν οι κάμερες»